The Impact of Health Workforce on Health Outcomes

Öz

Objective: The number, quality, and distribution of the health workforce play a decisive role in health outcomes by directly affecting the quality and accessibility of healthcare services. In this context, the aim of the study is to determine the effects of the number of physicians, nurses, and pharmacists per 1,000 people on life expectancy at birth, maternal and infant mortality rates, and preventable death rates. Material and Methods: The dataset used in the study consists of data from 17 countries registered in the Organisation for Economic Co-Operation and Development database, covering the years 2000–2021. The Dumitrescu-Hurlin Panel Causality Test was applied to test the causality relationship. Results: According to the findings of the study, there is a unidirectional causality between the number of physicians, nurses, and pharmacists and life expectancy at birth and preventable mortality rates; and a unidirectional causality between the number of physicians and pharmacists and maternal and infant mortality rates. Conclusion: As a result, increasing the number of physicians, nurses, and pharmacists is important in strategies aimed at increasing life expectancy at birth. In particular, the presence of physicians and pharmacists plays a decisive role in reducing maternal and infant mortality rates, and improvements in personnel distribution and accessibility in these areas are necessary.

Anahtar Kelimeler

• Causality analysis
• health services
• Health workforce
• health outcomes.

Sağlık İşgücünün Sağlık Sonuçları Üzerindeki Etkisi

Öz

Amaç: Sağlık iş gücünün sayısı, niteliği ve dağılımı, sağlık hizmetlerinin kalitesini ve erişimini doğrudan etkileyerek sağlık çıktıları üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda çalışmanın amacı 1.000 kişi başına hekim, hemşire ve eczacı sayılarının doğumda beklenen yaşam süresi, anne ve bebek ölüm hızı ve önlenebilir ölüm oranı üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada kullanılan veri seti Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü veri tabanına kayıtlı 17 ülkenin 2000-2021 yılları arasındaki verilerinden oluşmaktadır. Nedensellik ilişkisinin test edilmesinde Dumitrescu-Hurlin Panel Nedensellik Testi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmanın bulgularına göre hekim, hemşire ve eczacı sayısı ile doğumdan beklenen yaşam süresi ve önlenebilir ölüm oranları arasında tek yönlü; hekim ve eczacı sayısı ile anne ve bebek ölüm oranları arasında tek yönlü nedensellik bulunmaktadır. Sonuç: Sonuç olarak öncelikle, doğumda beklenen yaşam süresini artırmaya yönelik stratejilerde, hekim, hemşire ve eczacı sayısının artırılması önem taşımaktadır. Özellikle anne ve bebek ölüm oranlarının azaltılmasında hekim ve eczacı varlığı belirleyici bir rol oynamakta olup, bu alanlarda personel dağılımı ve erişilebilirliğin iyileştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Nedensellik analizi
• sağlık hizmetleri
• Sağlık işgücü
• sağlık sonuçları

Kaynakça

1. Kılıç M, Tunç Ş. İnsan kaynakları planlaması açısından Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde çalışan hekimlerin sorunları ve memnuniyet durumlarının değerlendirilmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2004;7(1):39-64.
2. Şantaş F, Özer Ö, Çıraklı Ü. Türk kalkınma planlarında sağlık insan gücü planlaması. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2012;2(2):45-59.
3. Sarıyıldız AY. Sağlık kurumlarında yeşil insan kaynakları yönetimi ve uygulamaları. Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi. 2021;3(1):155-9. DOI: 10.47542/sauied.900628.
4. World Health Organization. The world health report 2000: health systems: improving performance [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2000 [cited 2024 Jul 16]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/924156198X
5. Nyawira L, Tsofa B, Musiega A, Munywoki J, Njuguna RG, Hanson K, et al. Management of human resources for health: implications for health systems efficiency in Kenya. BMC Health Serv Res. 2022;22(1):1046. DOI: 10.1186/s12913-022-08432-1.
6. Özkan Ş, Uydacı M. Sağlık sektöründe insan kaynakları planlaması. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2019;1(1):29-37.
7. Dussault G, Dubois CA. Human resources for health policies: a critical component in health policies. Hum Resour Health. 2003;1(1):1. DOI: 10.1186/1478-4491-1-1.
8. Bangdiwala SI, Fonn S, Okoye O, Tollman S. Workforce resources for health in developing countries. Public Health Rev. 2010;32:296-318. DOI: 10.1007/BF03391604.

9. Liu JX, Goryakin Y, Maeda A, Bruckner T, Scheffler R. Global health workforce labor market projections for 2030. Hum Resour Health. 2017;15(1):18. DOI: 10.1186/s12960-017-0193-4.
10. Chen L, Evans T, Anand S, Boufford JI, Brown H, Chowdhury M, et al. Human resources for health: overcoming the crisis. Lancet. 2004;364(9449):1984-90. DOI: 10.1016/S0140-6736(04)17482-5.
11. Speybroeck N, Kinfu Y, Dal Poz MR, Evans DB. Reassessing the relationship between human resources for health, intervention coverage and health outcomes [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2006 [cited 2024 Jul 16]. Available from: https://www.researchgate.net/publication/265066646
12. World Health Organization. The World Health Report 2006: working together for health [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2006 [cited 2024 Jul 16]. Available from: http://apps.who.int/iris/handle/10665/43432
13. Anand S, Bärnighausen T. Health workers at the core of the health system: framework and research issues. Health Policy. 2012;105(2-3):185-91. DOI: 10.1016/j.healthpol.2011.10.012.
14. Liu J, Eggleston K. The association between health workforce and health outcomes: a cross-country econometric study. Soc Indic Res. 2022;163(2):609-32. DOI: 10.1007/s11205-022-02910-z.
15. Basu S, Berkowitz SA, Phillips RL, Bitton A, Landon BE, Phillips RS. Association of primary care physician supply with population mortality in the United States, 2005-2015. JAMA Intern Med. 2019;179(4):506-14. DOI: 10.1001/jamainternmed.2018.7624.
16. Roffia P, Bucciol A, Hashlamoun S. Determinants of life expectancy at birth: a longitudinal study on OECD countries. Int J Health Econ Manag. 2023;23(2):189-212. DOI: 10.1007/s10754-022-09338-5.
17. Nixon J, Ulmann P. The relationship between health care expenditure and health outcomes: evidence and caveats for a causal link. Eur J Health Econ. 2006;7:7-18. DOI: 10.1007/s10198-005-0336-8.
18. Nguyen MP, Mirzoev T, Le TM. Contribution of health workforce to health outcomes: empirical evidence from Vietnam. Hum Resour Health. 2016;14:1-11. DOI: 10.1186/s12960-016-0165-0.
19. Robinson JJ, Wharrad H. The relationship between attendance at birth and maternal mortality rates: an exploration of United Nations’ data sets including the ratios of physicians and nurses to population, GNP per capita and female literacy. J Adv Nurs. 2001;34(4):445-55. DOI: 10.1046/j.1365-2648.2001.01773.x
20. Anand S, Bärnighausen T. Human resources and health outcomes: cross-country econometric study. Lancet. 2004;364(9445):1603-9.
21. Or Z, Wang J, Jamison D. International differences in the impact of doctors on health: a multilevel analysis of OECD countries. J Health Econ. 2005;24(3):531-60. DOI: 10.1016/j.jhealeco.2004.09.003.
22. Farahani M, Subramanian SV, Canning D. The effect of changes in health sector resources on infant mortality in the short-run and the long-run: a longitudinal econometric analysis. Soc Sci Med. 2009;68(11):1918-25. DOI: 10.1016/j.socscimed.2009.03.023.
23. Subramaniam T, Loganathan N, Yerushalmi E, Devadason ES, Majid M. Determinants of infant mortality in older ASEAN economies. Soc Indic Res. 2018;136:397-415. DOI: 10.1007/s11205-016-1526-8.
24. Amiri A, Solankallio-Vahteri T. Nurse staffing and life expectancy at birth and at 65 years old: evidence from 35 OECD countries. Int J Nurs Sci. 2019;6(4):362-70. DOI: 10.1016/j.ijnss.2019.07.001.
25. Muldoon KA, Galway LP, Nakajima M, Kanters S, Hogg RS, Bendavid E, et al. Health system determinants of infant, child and maternal mortality: a cross-sectional study of UN member countries. Global Health. 2011;7:42. DOI: 10.1186/1744-8603-7-42.
26. World Health Organization. Working for Health 2022–2030 Action Plan: education and employment [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2022 [cited 2024 Jul 16]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240063341
27. Bates I, John C, Meilianti S, Bader L. Pharmacy workforce intelligence: global trends report 2018 [Internet]. The Hague: International Pharmaceutical Federation; 2018 [cited 2024 Jul 16]. Available from: https://www.fip.org/file/2077
28. Institute of Medicine (US) Committee on the Roles of Academic Health Centers in the 21st Century; Kohn LT, editor. The Roles of Academic Health Centers in the 21st Century: A Workshop Summary [Internet]. Washington (DC): National Academies Press (US); 2002 [cited 2024 Jul 16]. Available from: https://nap.nationalacademies.org/catalog/10383/the-roles-of-academic-health-centers-in-the-21st-century
29. Chisholm-Burns MA, Graff Zivin JS, Lee JK, Spivey CA, Slack M, Herrier RN, et al. Economic effects of pharmacists on health outcomes in the United States: a systematic review. Am J Health Syst Pharm. 2010;67(19):1624-34. DOI: 10.2146/ajhp100077.
30. Mager NAD. Preventing infant mortality: pharmacists' call to action. J Am Pharm Assoc. 2016;56(1):82-7. DOI: 10.1016/j.japh.2015.11.012.
31. Ahmed A, Saqlain M, Tanveer M, Blebil AQ, Dujaili JA, Hasan SS. The impact of clinical pharmacist services on patient health outcomes in Pakistan: a systematic review. BMC Health Serv Res. 2021;21:859. DOI: 10.1186/s12913-021-06897-0.
32. Patwardhan A, Duncan I, Murphy P, Pegus C. The value of pharmacists in health care. Popul Health Manag. 2012;15(3):157-62. DOI: 10.1089/pop.2011.0030.
33. Organisation for Economic Co-operation and Development. OECD Data Explorer [Internet]. Paris: OECD; 2024 [cited 2024 Jul 16]. Available from: https://data-explorer.oecd.org/
34. World Health Organization. Everybody's business: strengthening health systems to improve health outcomes: WHO's framework for action [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2007 [cited 2024 Jul 16]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/everybody-s-business----strengthening-health-systems-to-improve-health-outcomes
35. Dumitrescu EI, Hurlin C. Testing for Granger non-causality in heterogeneous panels. Econ Model. 2012;29(4):1450-60. DOI: 10.1016/j.econmod.2012.02.014.
36. Pesaran MH, Yamagata T. Testing slope homogeneity in large panels. J Econom. 2008;142(1):50-93. DOI: 10.1016/j.jeconom.2007.05.010.
37. Gönüllü O. Ekonomik kalkınma ve insani kalkınma ilişkisi: Kırılgan Beşli ülkeleri üzerine ampirik bir analiz. İnsan ve İnsan. 2024;11(37):27-40. DOI: 10.29224/insanveinsan.1368996.
38. Göçer İ, Mercan M, Hotunluoğlu H. Seçilmiş OECD ülkelerinde cari işlemler açığının sürdürülebilirliği: yatay kesit bağımlılığı altında çoklu yapısal kırılmalı panel veri analizi. Maliye Dergisi. 2012;163:449-67.
39. Koçbulut Ö, Altıntaş H. İkiz açıklar ve Feldstein-Horioka hipotezi: OECD ülkeleri üzerine yatay kesit bağımlılığı altında yapısal kırılmalı panel eşbütünleşme analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2016;(48):145-74.
40. Turna B, Polat F. The effect of macro-economic indicators on voter behavior in Turkey: an analysis on general and local elections of 1980-2019. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty. 2024;11(1):153-71. DOI: 10.30798/makuiibf.1220288.
41. Pesaran MH. A simple panel unit root test in the presence of cross‐section dependence. J Appl Econom. 2007;22(2):265-312. DOI: 10.1002/jae.951.
42. Turna Y, Özcan A. Firmaların Ar-Ge harcamaları ile etkinlik düzeyleri ve toplam faktör verimlilikleri arasındaki nedensellik ilişkisi (BİST’te faaliyet gösteren firmalar üzerinde bir inceleme). Alanya Akademik Bakış Dergisi. 2022;7(2):1015-27. DOI: 10.29023/alanyaakademik.1307698.
43. Hongoro C, McPake B. How to bridge the gap in human resources for health. Lancet. 2004;364(9443):1451-6. DOI: 10.1016/S0140-6736(04)17229-2.
44. Kim K, Moody PM. More resources better health? A cross-national perspective. Soc Sci Med. 1992;34(8):837-42. DOI: 10.1016/0277-9536(92)90253-M.
45. Merali HS, Lipsitz S, Hevelone N, Gawande AA, Lashoher A, Agrawal P, et al. Audit-identified avoidable factors in maternal and perinatal deaths in low resource settings: a systematic review. BMC Pregnancy Childbirth. 2014;14:280. DOI: 10.1186/1471-2393-14-280.
46. Simonato L, Ballard T, Bellini P, Winkelmann R. Avoidable mortality in Europe 1955-1994: a plea for prevention. J Epidemiol Community Health. 1998;52(10):624-30. DOI: 10.1136/jech.52.10.624.