Derleme

Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi

Cilt: 11 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Bağırsak mikrobiyotası, yaşam tarzı, beslenme alışkanlıkları, çevresel faktörler ve genetik etmenlerle şekillenen dinamik bir sistemdir. Mikrobiyota tarafından üretilen metabolitlerin epigenetik düzenleyicilerle etkileşimi; inflamatuar yanıtların düzenlenmesi, gen ekspresyonunun kontrolü ve bilişsel fonksiyonların korunması gibi yaşlanma sürecini etkileyen çeşitli fizyolojik mekanizmalarda rol oynar. Son yıllarda yapılan araştırmalar, DNA metilasyonu, histon modifikasyonları ve mikroRNA’lar gibi epigenetik mekanizmaların uzun ömürlülük ile ilişkisini ortaya koyarken; nutrigenetik yaklaşımlar, bireyin genetik yapısına uygun olarak planlanan beslenme modellerinin mikrobiyota bileşimi ve fonksiyonları üzerinde belirleyici etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, mikrobiyota bileşimi bireyler arasında genetik çeşitlilik, yaşam tarzı ve çevresel maruziyetler gibi birçok faktöre bağlı olarak önemli ölçüde farklılık gösterebilir. Bu nedenle, tek bir beslenme modelinin tüm bireyler için aynı etkiyi göstermesi beklenemez; bunun yerine, genetik yapı, epigenetik profil ve mikrobiyal kompozisyon temel alınarak geliştirilen kişiye özgü beslenme stratejilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu doğrultuda, özellikle mikrobiyotayı hedef alan Akdeniz diyeti gibi beslenme yaklaşımları ile polifenol açısından zengin biyoaktif bileşiklerin ve probiyotik-prebiyotik takviyelerin yaşlanma üzerindeki etkilerinin daha fazla klinik çalışma ile desteklenmesi gerekmektedir. Bu derlemede, bağırsak mikrobiyotası ile epigenetik ve nutrigenetik mekanizmalar arasındaki etkileşimlerin sağlıklı yaşlanma üzerindeki etkileri; diyet modelleri (Akdeniz, Batı tarzı, vegan/vejetaryen), polifenoller, probiyotikler, prebiyotikler, kısa zincirli yağ asidi üretimi, epigenetik saat ile ilişkisi, vitamin-mineral etkileşimleri ve yüz yaş üzeri bireylerin mikrobiyal profilleri üzerinden güncel bilimsel veriler doğrultusunda ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Guo J, Huang X, Dou L, Yan M, Shen T, Tang W, et al. Aging and aging-related diseases: from molecular mechanisms to interventions and treatments. Signal Transduct Target Ther. 2022 Dec 16;7(1):391.
  2. DeJong EN, Surette MG, Bowdish DME. The Gut Microbiota and Unhealthy Aging: Disentangling Cause from Consequence. Cell Host Microbe. 2020 Aug;28(2):180–9.
  3. Dong C, Miao Y, Zhao R, Yang M, Guo A, Xue Z, et al. Single‐Cell Transcriptomics Reveals Longevity Immune Remodeling Features Shared by Centenarians and Their Offspring. Adv Sci (Weinh).. 2022 Dec;9(36):e2204849.
  4. Hou K, Wu ZX, Chen XY, Wang JQ, Zhang D, Xiao C, et al. Microbiota in health and diseases. Signal Transduct Target Ther. 2022 Apr 23;7(1):135.
  5. Berg G, Rybakova D, Fischer D, Cernava T, Vergès MCC, Charles T, et al. Microbiome definition re-visited: old concepts and new challenges. Microbiome. 2020 Dec 30;8(1):103.
  6. Ferenc K, Sokal-Dembowska A, Helma K, Motyka E, Jarmakiewicz-Czaja S, Filip R. Modulation of the Gut Microbiota by Nutrition and Its Relationship to Epigenetics. Int J Mol Sci. 2024 Jan 19;25(2):1228.
  7. He Y, Chen Y, Yao L, Wang J, Sha X, Wang Y. The Inflamm-Aging Model Identifies Key Risk Factors in Atherosclerosis. Front Genet. 2022 May 30;13:865827.
  8. Caldarelli M, Rio P, Marrone A, Giambra V, Gasbarrini A, Gambassi G, et al. Inflammaging: The Next Challenge—Exploring the Role of Gut Microbiota, Environmental Factors, and Sex Differences. Biomedicines. 2024 Aug 1;12(8):1716.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme Bilimi, Genetik ve Kişiselleştirilmiş Beslenme Bilimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

29 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karataş, G., Korhan, P., & Yilmaz, M. (2026). Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(3), 721-730. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1698120
AMA
1.Karataş G, Korhan P, Yilmaz M. Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2026;11(3):721-730. doi:10.61399/ikcusbfd.1698120
Chicago
Karataş, Gülnur, Peyda Korhan, ve Merve Yilmaz. 2026. “Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (3): 721-30. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1698120.
EndNote
Karataş G, Korhan P, Yilmaz M (01 Eylül 2026) Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 3 721–730.
IEEE
[1]G. Karataş, P. Korhan, ve M. Yilmaz, “Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi”, İKÇÜSBFD, c. 11, sy 3, ss. 721–730, Eyl. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1698120.
ISNAD
Karataş, Gülnur - Korhan, Peyda - Yilmaz, Merve. “Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/3 (01 Eylül 2026): 721-730. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1698120.
JAMA
1.Karataş G, Korhan P, Yilmaz M. Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2026;11:721–730.
MLA
Karataş, Gülnur, vd. “Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2026, ss. 721-30, doi:10.61399/ikcusbfd.1698120.
Vancouver
1.Gülnur Karataş, Peyda Korhan, Merve Yilmaz. Bağırsak Mikrobiyotasının Epigenetik ve Nutrigenetik Etkileşimi ve Longevity ile İlişkisinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 01 Eylül 2026;11(3):721-30. doi:10.61399/ikcusbfd.1698120