Hospital Digitalization in Turkey: HIMSS Collaboration, EMRAM Implementation and Impact on Nursing Informatics

Öz

The digital transformation of health systems has emerged as a global priority, with the objective of enhancing the quality, safety, and efficiency of care delivery. In this paper, we focus on the collaboration between the Turkish Ministry of Health and the Healthcare Information and Management Systems Society, addressing the development and current state of digital health integration in hospital settings. In accordance with a protocol signed between the Turkish Ministry of Health and Health and the Healthcare Information and Management Systems Society Europe in 2013, Turkey launched a national initiative to evaluate and accredit hospitals using the Electronic Medical Record Adoption Model. As of 2023, Turkey has the highest number of hospitals in the region that have achieved both Electronic Medical Record Adoption Model Stage 6 and Stage 7 designations. The Electronic Medical Record Adoption Model employs a systematic evaluation framework encompassing four pivotal domains: patient safety, clinical support, patient satisfaction, and data security. This structured approach facilitates the implementation of a digital hospital transformation. The role of nurses in the digital transformation of healthcare is increasingly recognized, and nursing informatics is a field that has been shown to contribute to the quality of care, education, and system design. In conclusion, Turkey’s collaboration with the Healthcare Information and Management Systems Society and its strong integration of digital health initiatives reflect significant progress in global digital health efforts. Nurses remain at the forefront of this transformation.

Anahtar Kelimeler

• informatics nursing
• HIMS
• hospital information management system.

Türkiye'de Hastane Dijitalizasyonu: HIMSS İşbirliği, EMRAM Uygulaması ve Hemşirelik Bilişimine Etkisi

Öz

Sağlık sistemlerinin dijital dönüşümü, bakım sunumunun kalitesini, güvenliğini ve verimliliğini artırmak amacıyla küresel bir öncelik olarak ortaya çıkmıştır. Bu makalede, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Sağlık Bilgileri ve Yönetim Sistemleri Derneği arasındaki iş birliğine odaklanarak, hastane ortamlarında dijital sağlık entegrasyonunun gelişimini ve mevcut durumunu ele alıyoruz. T.C. Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Bilgi ve Yönetim Sistemleri Derneği Avrupa arasında 2013 yılında imzalanan bir protokol uyarınca Türkiye, Elektronik Tıbbi Kayıt Benimseme Modeli modelini kullanarak hastaneleri değerlendirmek ve akredite etmek için ulusal bir girişim başlatmıştır. Türkiye, 2023 yılı itibarıyla Elektronik Tıbbi Kayıt Benimseme Modeli Aşama 6 ve 7'ye ulaşan bölgedeki en yüksek hastane sayısına sahiptir. Elektronik Tıbbi Kayıt Benimseme Modeli, hasta güvenliği, klinik destek, hasta memnuniyeti ve veri güvenliği olmak üzere dört önemli alanı kapsayan sistematik bir değerlendirme çerçevesi kullanmaktadır. Bu yapılandırılmış yaklaşım, dijital hastane dönüşümünün uygulanmasını kolaylaştırmaktadır. Hemşirelerin sağlık hizmetlerinin dijital dönüşümündeki rolü giderek daha fazla kabul görmektedir ve hemşirelik bilişimi, bakım kalitesine, eğitime ve sistem tasarımına katkıda bulunduğu kanıtlanmış bir alandır. Sonuç olarak, Türkiye'nin Sağlık Bilgi ve Yönetim Sistemleri Derneği ile işbirliği ve güçlü entegrasyonu, küresel dijital sağlık girişimlerinde önemli bir ilerlemeyi yansıtmaktadır. Hemşireler bu dönüşümün ön saflarında yer almaya devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• bilişim hemşireliği
• HBYS
• hastane bilgi yönetim sistemi.

Kaynakça

1. World Health Organization. Incorporating innovation and digital health to improve quality of care and patient safety [Internet]. Copenhagen (Denmark): World Health Organization Regional Office for Europe; 2023 [cited 2025 Oct 14]. Available from: https://www.who.int/europe/activities/incorporating-innovation-and-digital-health-to-improve-quality-of-care-and-patient-safety
2. World Health Organization. Recommendations on digital interventions for health system strengthening [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2019 [cited 2025 Oct 14]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241550505
3. Hane CB, Jerome RN, Shapiro JA. Improving routine use of clinical pathway decision support through integration of an EHR with a clinical library resource designed to provide evidence-based guidance within oncology workflows. BMC Health Serv Res [Internet]. 2024 [cited 2025 Oct 14];24:560. Available from: https://bmchealthservres.biomedcentral.com/articles/10.1186/s129 13-024-11018-8
4. Kilic MO. Nursing care related data in Turkish electronic health record systems: a literature review. On-Line J Nurs Inform. 2023;26(3).
5. HIMSS. Turkish Ministry of Health signs five-year plan with HIMSS to boost digital excellence in hospitals [Internet]. Chicago (IL): Healthcare Information and Management Systems Society; 2019 Mar 6 [cited 2025/9/20]. Available from: https://gkc.himss.org/news/turkish-ministry-health-signs-five-year-plan-himss-boost-digital-excellence-hospitals Kose I, Rayner J, Birinci S, Ulgu MM, Yilmaz I, Guner S, et al. Adoption rates of electronic health records in Turkish Hospitals and the relation with hospital sizes. BMC Health Serv Res. 2020;20(1):967.
6. HIMSS Legacy Workgroup. History of the Healthcare Information and Management Systems Society: 1961–2006 [Internet]. Chicago: HIMSS; 2007 [cited 2023 Nov 23]. Available from: https://www.himss.org/sites/hde/files/history-of-himss-1961- 2006.pdf
7. Healthcare Information and Management Systems Society (HIMSS). What is interoperability? [Internet]. [cited 2023 Nov 23]. Available from: http://www.himss.org/library/interoperability-standards/what-is
8. Healthcare Information and Management Systems Society (HIMSS). Resource Center: Topics [Internet]. [cited 2023 Nov 23]. Available from: https://www.himss.org/resources-topic-list

9. Köse İ. HIMSS Analitik. Hımss’19 Eurasia, Sağlık Bilişimi ve Teknolojileri Konferansı ve Fuarı [Internet]. [cited 2023 Oct 19]. Available from: https://himsseurasia.com/himss-analitik-nedir/
10. Healthcare Information and Management Systems Society (HIMSS). What are Maturity Models? [Internet]. [cited 2023 Nov 23]. Available from: https://www.himss.org/what-we-do-solutions/digital-health-transformation/maturity-models
11. T.C. Sağlık Bakanlığı. HIMSS (Healthcare Information and Management Systems Society - Sağlık Bilgi ve Yönetim Sistemleri Topluluğu) [Internet]. 2014 [cited 2023 Nov 23]. Available from: https://dijitalhastane.saglik.gov.tr/TR,4871
12. American Nurses Association. What is nursing informatics and why is it so important? [Internet]. Silver Spring (MD): American Nurses Association; 2023 Jul 5 [cited 2025 Sep 20]. Available from: https://www.nursingworld.org/content-hub/resources/nursing-resources/nursing-informatics/
13. Baş H. Dijital hastane uygulamalarının çalışan memnuniyeti üzerine etkisi [master’s thesis]. Ankara: Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2023.
14. T.C. Sağlık Bakanlığı. Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü: Kuruluşumuz [Internet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2011 Nov 2 [cited 2025/9/20]. Available from: https://sbsgm.saglik.gov.tr/TR- 1276/kurulusumuz.html
15. Özbalcı AA. Sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyi ile bilişim sistemindeki değişimlere karşı gösterdikleri direnç arasındaki ilişki: Samsun ili örneği [master’s thesis]. Karaman: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2020.
16. Kaya H. Dijitalleşme sürecindeki bir hastane çalışanlarının e-sağlık sistemlerinin hizmet sunumuna etkileri konusunda bilgi, tutum ve beklentilerinin incelenmesi [unpublished master’s thesis]. İstanbul: İstanbul Medipol Üniversitesi; 2020.
17. T.C. Sağlık Bakanlığı Tire Devlet Hastanesi. Tire Devlet Hastanesi Tarihçe [Internet]. İzmir: Tire Devlet Hastanesi; 2010 [cited 2025/9/20]. Available from: https://tiredh.saglik.gov.tr/TR- 744266/tarihce.html
18. Bozdoğan C. Türkiye’deki özel hastanelerin dijitalleşmesi ve akreditasyon sürecine ilişkin hastane yöneticilerinin görüşleri. Int J Arts Soc Stud. 2022;5(9):149–66. Available from: https://dergipark.org.tr/en/pub/asstudies/issue/74343/1151816
19. Mazzoncini de Azevedo Marques P. The 21st century digital hospital [Internet]. HealthManagement.org. 2018 [cited 2025 Oct 14]. Available from: https://healthmanagement.org/c/it/issuearticle/the- 21st-century-digital-hospital
20. T.C. Sağlık Bakanlığı. Dijital-Kağıtsız Hastane Nedir? [Internet]. 2014 [cited 2023 Nov 23]. Available from: https://dijitalhastane.saglik.gov.tr/TR,5007
21. Healthcare Information and Management Systems Society (HIMSS). Electronic Medical Record Adoption Model (EMRAM) [Internet]. [cited 2023 Nov 23]. Available from:https://www.himss.org/what-we-do-solutions/digital-health-transformation/maturity-models/electronic-medical-record-adoption-model-emram
22. T.C. Sağlık Bakanlığı. Güncel EMRAM Kriterleri [Internet]. 2023 [cited 2023 Nov 23]. Available from: https://dijitalhastane.saglik.gov.tr/TR,96695
23. HIMSS Eurasia. HIMSS Analitik Nedir? [Internet]. 2021 [cited 2023 Oct 21]. Available from: https://himsseurasia.com/himss-analitik-nedir/
24. Gökkaya D, İzgüden D. Dijital hastane uygulamaları: şehir hastanesi çalışanları üzerine bir inceleme. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;11(3):848–59. DOI: 10.37989/gumussagbil.944865
25. Cansızoğlu R. Hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS) kullanımı; Şehir hastanelerinde sağlık çalışanları üzerine bir araştırma [master’s thesis]. Ankara: Ufuk Üniversitesi; 2020.
26. Öztürk İ, Varlı G, Koç Aslan S. Hemşirelerin elektronik bakım planı kullanımlarının zaman ve hasta bakım uygulamaları yönünden değerlendirilmesi: özel bir hastane örneği. SBÜ Hemşirelik Dergisi. 2022;4(1):15–20. DOI: 10.48071/sbuhemsirelik.1059689
27. Dizman H. Hastane yönetim bilgi sistemlerini kullanan sağlık kurumlarında personel memnuniyetini etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2017;IASOS Özel Sayısı:85–115. Available from: https://dergipark.org.tr/en/pub/usaksosbil/issue/33531/372526
28. T.C. Sağlık Bakanlığı. Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi Alım Kılavuzu (SBYS-AK) [Internet]. 2021 [cited 2023 Oct 19]. Available from: https://dijitalhastane.saglik.gov.tr/TR,4881
29. American Nurses Association. Nursing Informatics: Scope and Standards of Practice. 2nd ed. Silver Spring (MD): ANA; 2015.
30. Staggers N, Thompson CB, Gassert CA. The evolution of definitions for nursing informatics: a critical analysis and revised definition. J Am Med Inform Assoc. 2001;8(3):252-62. DOI:10.1136/jamia.2001.0080252.
31. HIMSS. Nursing Informatics Workforce Survey: Value and Future Outlook [Internet]. Chicago (IL): Healthcare Information and Management Systems Society; 2022 [cited 2025/9/20]. Available from: https://www.himss.org/resources/himss-2022-nursing-informatics-workforce-survey-value-and-future-outlook
32. T.C. Sağlık Bakanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı. Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi Alım Kılavuzu [Internet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2021 Sep 9 [cited 2025/9/20]. Available from: https://sbsgm.saglik.gov.tr/TR%2C43797/saglik-bilgi-yonetim-sistemi-alim-kilavuzu-sbys-ak.html
33. Özel HÖ, Ürkmez DÖ, Demiray S, Cebeci Z. Hemşirelik bilişimi ve hastane bilgi yönetimi sistemi. Okmeydanı Tıp Dergisi. 2014;30(3):158–60.
34. Saluvan M, Ozonoff A. Functionality of hospital information systems: results from a survey of quality directors at Turkish hospitals. BMC Med Inform Decis Mak. 2018;18:6. DOI:10.1186/s12911-018-0581- 2.
35. Shi Q, Wang X, Li Y, Chen J, Zhang H, et al. Nursing informatics and patient safety outcomes in critical care: a systematic review. BMC Nurs. 2025;24:31. DOI:10.1186/s12912-025-03195-6.
36. Moore EC, Tolley CL, Bates DW, Slight SP. A systematic review of the impact of health information technology on nurses' time. J Am Med Inform Assoc. 2020 May 1;27(5):798-807. DOI:10.1093/jamia/ocz231.
37. Kilic MO. Nursing care related data in Turkish electronic health record systems: a literature review. On-Line J Nurs Inform. 2023;26(3).
38. Topaz M, Pruinelli L. Big data and nursing: implications for the future. Stud Health Technol Inform. 2017;232:165-71. DOI:10.3233/978-1-61499-738-2-165.
39. Booth RG, Strudwick G, McBride S, O'Connor S, Solano López AL. How the nursing profession should adapt for a digital future. BMJ. 2021;373:n1190. DOI:10.1136/bmj.n1190.