COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi

Gülay Oyur Çelik; Nagehan Evkaya; Sinem Eskidemir; Büşra Dalfidan; Arzu Tuna

COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi

Öz

Özet

Çin’in Hubei Eyaleti, Wuhan’da, Aralık 2019’un sonlarında nedeni bilinmeyen bir pnömoni salgını ile başlayan ve bu pnömoninin altta yatan temel etkeni, başlangıçta ciddi akut solunum sendromu korona virüs 2 (SARS-CoV-2) olarak adlandırılan yeni bir koronavirüs tanımlanmıştır. Daha sonra bu virüs tüm dünyada salgın boyutuna ulaşmıştır. Böylesi bir salgın durumunda cerrahi ve acil cerrahi müdahale çok ciddi bir sorundur. Hastaların tedavisi sırasında sağlık çalışanlarının ve diğer hastaların korunması çok önemlidir. Ameliyathane ortamının ve cerrahi aletlerin dezenfeksiyonu, hastaların ve tıbbi personelin korunması için ek önlemlerin alınması ve bir kontrol mekanizması oluşturulması gereklidir. Belirlenen izolasyon önlemlerinin uygulanması, cerrahi ekibin koordinasyonu ve enfeksiyon önleme uygulamaları için cerrahi sürece ilişkin iş akış planı oluşturulmalıdır. Yeni korona pnömoni şüphesi veya tanısı alan hastaların ameliyat öncesi, sırası ve sonrası yönetimlerinin ayrıntılı olarak bilinmesi ve tanımlanması gerekmektedir. Bu da cerrahlar ve hemşireler başta olmak üzere tüm sağlık çalışanlarının ve hastaların bu virüsten korunmasında avantaj sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, pandemi, cerrahi süreç, hemşirelik bakımı, hemşirelik yönetimi.

Abstract

In Wuhan, China’s Hubei Province, an outbreak of unknown pneumonia occurred at the end of the December 2019, and the underlying factor of this pneumonia was originally identified as a new coronavirus, called severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2). Later, this virus has reached an epidemic size all over the world. In the epidemic, surgery and emergency surgery are very serious problem. It is very important to protect healthcare professionals and other patients during the treatment of patients. It is necessary to take additional measures and establish a control mechanism for disinfection of the operating room environment and surgical instruments, protection of patients and medical personnel. For the implementation of the specified isolation measures, coordination of the surgical team and infection prevention applications, a workflow plan regarding the surgical process should be established. The patients who are suspected or diagnosed with new corona pneumonia should be known and defined in detail before, during the perioperative surgery.

Keywords: COVID-19, pandemic, surgical process, nursing care, nursing management.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Al-Balas, M., Al-Balas, H. I., & Al-Balas, H. (2020). Surgery during the COVID-19 pandemic: a comprehensive overview and perioperative care. The American Journal of Surgery.
Association of periOperative Registered Nurses [AORN] (2020). COVID-19 Frequently Asked Questions. Retrieved May, 15, 2020, from https:// www.aorn.org/guidelines/aorn-support/covid19-faqs.
CAI Hongliu, CHEN Yu, CHEN Zuobing, FANG Qiang, HAN Wei Ii et al. LIANG tT(Ed). “Handbook of COVID-19 Prevention and Treatment”, The First Affiliated Hospital, Zhejiang University School of Medicine, 2020.
Center of Disease Control and Prevention [CDC] (2020). Interim infection prevention and control recommendations for patients with suspected or confirmed coronavirus disease 2019 (COVID-19) in healthcare settings. Retrieved May, 25, 2020, from https://www. cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/communication/guidance-list. html?Sort=Date%3A%3Adesc
Coccolini, F., Perrone, G., Chiarugi, M., Di Marzo, F., Ansaloni, L., Scandroglio, I., ... & Agresta, F. (2020). Surgery in COVID-19 patients: operational directives. World Journal of Emergency Surgery, 15, 1-7.
Damian, B., Panayiotis, K., Kevin, S., Alistair, S., Chetan, K., & Leandros, V. (2020). Surgical tracheostomies in COVID-19 patients: Important considerations and the “5Ts” of safety. British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery.
Forrester, J. D., Nassar, A. K., Maggio, P. M., & Hawn, M. T. (2020). Precautions for operating room team members during the COVID-19 pandemic. Journal of the American College of Surgeons.
Hiramatsu, M., Nishio, N., Ozaki, M., Shindo, Y., Suzuki, K., Yamamoto, T., ... & Sone, M. (2020). Anesthetic and surgical management of tracheostomy in a patient with COVID-19. Auris Nasus Larynx.

Kamer, E., & Çolak, T. (2020). COVID-19 ile enfekte bir hastasının operasyona ihtiyacı olduğunda ne yapmalıyız: cerrahi öncesi, cerrahi sırası ve cerrahi sonrası rehberi. Turk J Colorectal Dis, 30, 1-8.
Karaca, A. S., Özmen, M. M., Uçar, A. D., Yastı, A. Ç., & Demirer, S. (2020). COVID-19’lu hastalarda genel cerrahi ameliyathane uygulamaları. Turk J Surg, 36(1).
Liang, T. (2020). Handbook of COVID-19 prevention and treatment. The First Affiliated Hospital, Zhejiang University School of Medicine. Compiled According to Clinical Experience. Retrieved June, 4, 2020, from https://video intl.alicdn.com/Handbook%20of%20 COVID-19%20Prevention%20and%20Treatment.pdf
Lu, R., Zhao, X., Li, J., Niu, P., Yang, B., Wu, H. Et al. (2020). Genomic characterisation and epidemiology of 2019 novel coronavirus: implications for virus origins and receptor binding. The Lancet, 395(10224), 565-574.
Pryor, A. (2020). SAGES and EAES recommendations regarding surgical response to COVID-19 crisis. SAGES. Sağlık Bakanlığı (2020). COVID-19 (SARS-CoV2 enfeksiyonu) rehberi, bilim kurulu çalışması. (https://covid19.saglik.gov.tr/). Erişim Tarihi: 19.05.2020
Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons [SAGES]. (2020a). Notes From The Battlefıeld. Retrieved May, 15, 2020, from https://www.sages.org/notes-from-the-battlefieldmarch- 30-2020/
Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons (SAGES) (2020b). Surgical guidelines during COVID-19. Retrieved May 10, 2020, from https://www.sages.org/video/surgical-guidelinesduring- covid-19/
Tang, G., & Chan, AKM (2020). Perioperative management of suspected/ confirmed cases of COVID-19. General Anaesthesia, Tutorial, 421.
Tao, K. X., Zhang, B. X., Zhang, P., Zhu, P., Wang, G. B., & Chen, X. P. (2020). Recommendations for general surgery clinical practice in novel coronavirus pneumonia situation. Zhonghua wai ke za zhi [Chinese Journal of Surgery], 58, E001-E001.
The Royal College of Surgeons of England [RCSENG] (2020a). Recovery of surgical services during and after COVID-19 (2020). Retrieved June, 8, 2020, from https://www.rcseng.ac.uk/coronavirus/ recovery-of-surgical-services/
The Royal College of Surgeons of England [RCSENG] (2020b). Updated General Surgery Guidance on COVID-19 (2020). Retrieved June, 8, 2020, from https://www.rcseng.ac.uk/coronavirus/joint-guidancefor- surgeons-v2/
The Royal College of Surgeons of Edinburg [RCSED] (2020). Intercollegiate general surgery guidance on COVID-19 update. Retrieved May, 15, 2020, from https://www.rcsed.ac.uk/newspublic- affairs/news/2020/march/intercollegiate-general-surgeryguidance- on-covid-19-update
Ti, L. K., Ang, L. S., Foong, T. W., & Ng, B. S. W. (2020). What we do when a COVID-19 patient needs an operation: operating room preparation and guidance. Canadian Journal of Anesthesia/Journal canadien d’anesthésie, 1-3.
Türk Hemşireler Derneği (2020). Covıd-19 Hemşire Eğitim Rehberi ve Bakım Algoritmaları Türk Tabipler Birliği [TTB] (2020). COVID-19 pandemisi ikinci ay raporu. https://www.ttb.org.tr/userfiles/files/covid19-rapor.pdf. Erişim Tarihi: 15.05.2020.
World Health Organization. [WHO] (2020a). Rational use of personal protective equipment for coronavirus disease (COVID-19): interim guidance, 27 February 2020, from (No. WHO/2019-nCov/IPCPPE_ use/2020.1).
World Health Organization. Retrieved June, 8, 2020, from https://www.who.int/publications/i/item/rational-use-ofpersonal- protective-equipment-for-coronavirus-disease-(covid- 19)-and-considerations-during-severe-shortages
World Health Organization. [WHO] (2020b). Coronavirus disease (COVID-19) outbreak: rights, roles and responsibilities of health workers, including key considerations for occupational safety and health.
World Health Organization, Interim guidance, 19. Retrieved June, 8, 2020, from https://apps.who.int/iris/bitstream/ handle/10665/331510/WHO-2019-nCov-HCWadvice-2020.2-eng. pdf?sequence=1&isAllowed=y
Zheng, M. H., Boni, L., & Fingerhut, A. (2020). Minimally invasive surgery and the novel coronavirus outbreak: lessons learned in China and Italy. Annals of Surgery. Retrieved June, 8, 2020, from https://www. ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7188059/
Zucco, L., Levy, N., Ketchandj, D., Aziz, M., & Ramachandran, S. K. (2020). Perioperative Considerations for the 2019 Novel Coronavirus (COVID-19). Retrieved March, 25, 2020, from https://www.apsf.org/ news-updates/perioperative-considerations-for-the-2019-novelcoronavirus- covid-19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Gülay Oyur Çelik ^*
0000-0001-6375-2988
Türkiye

Nagehan Evkaya
0000-0001-8493-7455
Türkiye

Sinem Eskidemir
0000-0001-6048-6645
Türkiye

Büşra Dalfidan
0000-0003-1636-3204
Türkiye

Arzu Tuna
0000-0001-9024-3513
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

8 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 5 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA63SC82DW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Oyur Çelik, G., Evkaya, N., Eskidemir, S., Dalfidan, B., & Tuna, A. (2020). COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 221-227. https://izlik.org/JA63SC82DW

AMA

1.Oyur Çelik G, Evkaya N, Eskidemir S, Dalfidan B, Tuna A. COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi. İKÇÜSBFD. 2020;5(2):221-227. https://izlik.org/JA63SC82DW

Chicago

Oyur Çelik, Gülay, Nagehan Evkaya, Sinem Eskidemir, Büşra Dalfidan, ve Arzu Tuna. 2020. “COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 5 (2): 221-27. https://izlik.org/JA63SC82DW.

EndNote

Oyur Çelik G, Evkaya N, Eskidemir S, Dalfidan B, Tuna A (01 Haziran 2020) COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 5 2 221–227.

IEEE

[1]G. Oyur Çelik, N. Evkaya, S. Eskidemir, B. Dalfidan, ve A. Tuna, “COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi”, İKÇÜSBFD, c. 5, sy 2, ss. 221–227, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63SC82DW

ISNAD

Oyur Çelik, Gülay - Evkaya, Nagehan - Eskidemir, Sinem - Dalfidan, Büşra - Tuna, Arzu. “COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 5/2 (01 Haziran 2020): 221-227. https://izlik.org/JA63SC82DW.

JAMA

1.Oyur Çelik G, Evkaya N, Eskidemir S, Dalfidan B, Tuna A. COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi. İKÇÜSBFD. 2020;5:221–227.

MLA

Oyur Çelik, Gülay, vd. “COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 5, sy 2, Haziran 2020, ss. 221-7, https://izlik.org/JA63SC82DW.

Vancouver

1.Gülay Oyur Çelik, Nagehan Evkaya, Sinem Eskidemir, Büşra Dalfidan, Arzu Tuna. COVID-19 Salgınında Cerrahi: Cerrahi Sürece Genel Bir Bakış ve Hemşirelik Bakımı/Yönetimi. İKÇÜSBFD [Internet]. 01 Haziran 2020;5(2):221-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63SC82DW