VERGİ DENETİMİNDE ETKİNLİĞİN SAĞLANMASINDA MÜKELLEF VE MÜKELLEF OLMAYANLARIN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ: ŞIRNAK İLİ ÖRNEĞİ

Öz

Denetim, bir kuruluşun önceden belirlenmiş amaçlarına ne derece ulaşıldığına dair yapılan bir faaliyettir. Vergi denetimi, vergi idaresinin, mükelleflerin vergi mevzuatına uyma derecelerini ölçme ve yapılmış olan yanlışlıkları giderme faaliyetidir. Bu çalışmanın amacı; vergileme konusunda eksikliklerinin olduğu düşünülen Şırnak ilinin vergi denetiminde etkinlik hakkındaki düşünce ve görüşlerini tespit ederek çözüm önerileri sunmaktır. Ayrıca, Şırnak ilindeki vergi denetimlerine ilişkin sorunları mükellef ve mükellef olmayanların gözünden incelemek ve bu sorunlara uygun çözüm önerileri sunarak vergi kayıp ve kaçaklarını en aza indirmeye yönelik politikalara ışık tutmaktır. Bu kapsamda Şırnak ilinde vergi mükellefleri ve mükellef olmayanlara anket uygulanmıştır. Anket çalışması sonucunda yapılan istatistiki analizlerde vergi mükellefleri ile mükellef olmayanlar arasında vergi denetimleri konusunda istatistiki anlamda farklı görüşler ve fikir ayrılıkları olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Vergi,Vergi Denetimi,Şırnak,Bağımsız Örneklemler Testi

COMPARATIVE ANALYSIS OF TAXPAYERS AND NON-TAXPAYERS IN TERMS OF THE EFFECTIVENESS OF TAX AUDITING: EVIDENCE FROM SIRNAK PROVINCE

Abstract

Auditing is an activity that is conducted to determine the extent to which an organization has achieved its pre-determined goals. Tax auditing is the activity of the tax authorities to measure the compliance levels of the taxpayers with the tax legislation and to correct any mistakes that have been made. The purpose of this study is to determine the thoughts and opinions about the activity in the tax audit of Şırnak province which is thought to be lacking in taxation and to submit solution proposals. In addition,we examine the problems related to tax audits in Sirnak province with the view of taxpayers and non-taxpayers, and provide a solution proposal for these problems. Hence we shed light on the policy aimed at minimizing tax losses and fugitives. Within this scope, a questionnaire was applied to taxpayers and non-taxpayers in Şırnak province. As a result of the questionnaire survey, we find that there are different opinions and disagreements about tax audits between taxpayers and non-taxpayers.

Keywords

• Tax,,Tax Audit,Sirnak,Independent Samples Test

Kaynakça

1. Acar, İ. A. & MERTER, M. E. (2005), “Türkiye’de 1990 Sonrası Dönemde Vergi Denetimi ve Vergi Denetiminde Etkinlik Sorunu” Maliye Dergisi, S:147, ss.5-27.
2. Akbey, F. (2014), “Türkiye’de Vergi Denetimi ve Gelirleri Üzerine Bir İnceleme”, Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Dergisi, C:29, S:1, ss.63-103.
3. Anlar, U. & Cengiz, V. (2016), “Türkiye’de Etkin Ve Adil Bir Vergi Yapısı İçin Reform İhtiyacının Değerlendirilmesi”, Vergi Dünyası Dergisi, S: 413, ss.55-70.
4. Aslan, H. (1997), Vergi Denetimi, Vergi Denetiminde Karşılaşılan Aksaklıklar ve Giderilme Yolları, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
5. Aygün, R. (2012), “Vergi Afları ve Vergi Uyumuna Etkisi”, Vergi Dünyası Dergisi, S:369, ss.88-92.
6. Caner, B. (2012), “Maliye Bürokrasisinde Örgütsel Değişim ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının Kurulması”, Amme İdaresi Dergisi, C:45, S:2, ss.81-102.
7. Ergen, Z. & Kılınçkaya, L. (2014), “Türkiye’de Vergi Denetim Sistemi ve Sistemin Aksaklıklarının Değerlendirilmesi”, Sosyoekonomi Dergisi, C:21, ss.281-304.
8. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

9. Hepaksaz, E.; Çevikcan, F. & Öz, E. (2011), “Aramalı Vergi İncelemesi ve İşlerliği”, http://www.ersanoz.com/makaleler/02-18-2011-aramali-vergi-incelemesi-ve-islerligi.pdf, Erişim: 30.04.2017.
10. Karaca, C. & Demirgil, B. (2014), “Vergilemede Mükellef Hakları ve Vergi İnceleme Elemanlarının Mali Sorumlulukları” Elektronik Sürüm, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, C:15, ss.365-382.
11. Övet, A. (2010), Türkiye’de Vergi Denetiminin Etkinliği: Ankara İli Vergi Denetmen ve Denetmen Yardımcılarına Yönelik Bir Uygulama, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
12. Özyalama, G. & Gümüş, E. (2013), “Vergi Kaçırma Eğilimini Etkileyen Faktörler: Eskişehir’den Bulgular”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, C:9, S:20, ss.77-97. Özker, N. (2002), “Vergi Denetiminde Fonksiyonel Yapı ve Denetime Özgü Beklentiler”, Akdeniz İİBF Dergisi, C:4, ss.172-185.
13. Rakıcı, C. (2011), “Vergi Denetiminin Yeni Yapısı ve Denetimin Kayıtdışılığı Önleme Fonksiyonu”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, C:7, S:14, ss.345-362.
14. Savaşan, F. & Odabaş, H. (2005), “Türkiye’de Vergi Kayıp ve Kaçaklarının Nedenleri Üzerine Ampirik bir Çalışma”, SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, ss.1-28.
15. Şaan, A. (2008), Türkiye'de Vergi Kaçakçılığının Önlenmesinde Vergi Denetiminin Etkinliği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne Tekin, F. & Çelikkaya, A. (2014), Vergi Denetimi, 6. Baskı, Seçkin Yayıncılık: Ankara.
16. Uğur, A.A. (2016), “Vergi Denetimi Etkinliğinde Risk Analizi Sisteminin Uygulanabilirliği”, International Journal of Public Finance, C: 1, ss. 1-24.
17. Üstün, Ü. S. (2013), Nasıl Bir Vergi Denetimi ve Vergi Yargısı, Beta Yayınları: İstanbul.
18. Yeniçeri, H. (2014), Türk Vergi Hukukunda Yoklama, Ekin yayınevi: Bursa.
19. Yurteri, İ. (2012), “Türk Vergi Sisteminde Yoklama ve Yaygın ve Yoğun Vergi Denetimi”, Türkiye Barolar Birliği, S:100, ss.254-270.