Ticari Açıklık ve Enflasyon İlişkisinin Analizi: MIKTA Ülkelerinden Kanıtlar

Öz

Dış ticaret, bir ülkenin ekonomisi ve uluslararası sosyal ilişkilerin gelişiminde kilit rol almaktadır. Buna bağlı olarak bir ülkenin ticari açıklığının artması ve azalması makroekonomik göstergeleri doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Kısaca bir ülke ekonomisi için ticari açıklık ve enflasyon arasında gerçekleşmesi beklenen ilişkininin bilinmesi önemlidir. Ticari açıklık ile enflasyon ilişkisinin araştırılması, dış ticaret politikası uygulamaları ile birlikte, ayrıca enflasyonun da kontrol altına alınması için önemlidir. Diğer bir taraftan da ticari açıklık ve enflasyon ilişkisinin teorik temeli Romer (1993) Hipotezi ile bilinmektedir. Romer Hipotezi’ne göre ticari açıklıkta artışın enflasyonu negatif yönde etkileyeceği savunulur. Fakat bu zamana kadar yapılan çalışmalar için bu teoriyi destekler nitelikte bulgular olsa da tam tersini ifade eden ampirik çalışmalar da mevcuttur. Bu çalışma ise MIKTA ülkelerinde bu ilişkiyi araştırmıştır. 1960-2020 dönemi yıllık veriler kullanılarak yapılan bu çalışmada, Kónya (2006) panel nedensellik testi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda ülkelerde ticari açıklık ve enflasyon arasında bir nedensellik ilişkisinin olmadığı yönünde bulgulara erişilmiştir. Erişilen bu sonuçlar Romer (1993) Hipotezi ile örtüşmemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ticari Açıklık
• Enflasyon
• Konya (2006) Panel Nedensellik Testi

Analysis of the Relationship Between Trade Openness and Inflation: Evidence from MIKTA Countries

Abstract

Foreign trade plays a key role in the development of a country's economy and international social relations. Accordingly, the increase and decrease in a country's trade openness directly and indirectly affects macroeconomic indicators. In short, it is important to know the expected relationship between trade openness and inflation for a country's economy. Investigating the relationship between trade openness and inflation is important in keeping inflation under control, along with foreign trade policy practices. On the other hand, the theoretical basis of the association between trade openness and inflation is known with the Romer (1993) Hypothesis. According to the Romer Hypothesis, it is argued that an increase in trade openness will negatively affect inflation. However, although there are findings supporting this theory for the studies done so far, there are empirical studies expressing the opposite. This study has investigated this relationship in MIKTA countries. Kónya (2006) panel causality test was used in the study using annual data between 1960 and 2020. In result of the paper, it is found that there is no causal linkage between trade openness and inflation in countries. These results do not coincide with the Romer (1993) Hypothesis.

Keywords

• Trade Openness
• Inflation
• Konya (2006) Panel Nedensellik Testi

Kaynakça

1. Aizenman, J. (2008). On the hidden links between financial and trade opening. Journal of International Money and Finance, 27(3), 372-386.
2. Alfaro, L. (2005). Inflation, openness, and exchange-rate regimes: the quest for short-term commitment. Journal of Development Economics, 77(1), 229-249. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2004.02.006
3. Araç, A. (2013). Ekonominin dış ticarete açıklık derecesi ve üretim/enflasyon ödünleme ilişkisi. Sosyoekonomi, 19(19), 25-44.
4. Atgür, M. (2021). Türkiye’de ticari açıklık ve enflasyon ilişkisi: Romer hipotezi Türkiye’de geçerli midir?. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(1), 45-57. https://doi.org/10.35379/cusosbil.759390
5. Babatunde, M. A. (2017). Trade openness and inflation in Nigeria: a nonlinear ARDL analysis. Journal of Economics and Sustainable Development, 8(24), 129-148.
6. Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data. The Atrium Southern Gate Chichester: John Wiley & Sons Ltd.
7. Barutçu, E. and Arslan, Ü. (2016). Dışa açıklık ile finansal gelişme arasındaki ilişki: G20 ülkeleri örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(3), 403-427. https://doi.org/10.15869/itobiad.89251
8. Bayraktutan, Y. and Arslan, İ. (2003). Türkiye’de döviz kuru, ithalat ve enflasyon ilişkisi: ekonometrik analiz (1980-2000). Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(2), 89-104.

9. Breusch, T. S. and Pagan, A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
10. Chhabra, M. and Alam, Q. (2020). An empirical study of trade openness and inflation in India. Official Journal of the Indian Institute of Management Calcutta, 47(1), 79-90. https://doi.org/10.1007/s40622-020-00237-7
11. Cooke, D. (2010). Openness and inflation: journal of money. Credit and Banking, 42(2-3), 267-287. https://doi.org/10.1111/j.1538-4616.2009.00287.x
12. Çoban, M. N. (2020). Romer hipotezi kapsamında ticari dışa açıklık ve enflasyon ilişkisi: Next 11 ülkeleri için panel ARDL analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 11(3), 651-660.
13. Daniels, J. P., Nourzad, F. and VanHoose, D. D. (2006). Openness, centralized wage bargaining, and inflation. European Journal of Political Economy, 22(4), 969-988. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2005.09.001
14. Demir, Y. (2021). Ticari dışa açıklık ve enflasyon ilişkisi: D-8 ülkeleri için panel eş bütünleşme analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(2), 325-337.
15. Evans, R.W. (October 2007). Is openness inflationary? Imperfect competition and monetary market power. Federal Reserve Bank of Dallas, Globalization and Monetary Policy Institute, Working Paper No: 1. http://www.dallasfed.org/assets/documents/institute/wpapers/2007/0001.pdf
16. Göçer, İ. and Gerede, C. (2016). Dış ticaretin enflasyon üzerindeki etkileri: Türkiye için zaman içinde değişen birim kök ve nedensellik testleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 11(2), 25-46.
17. Gruben, W. C. and Mcleod, D. (2004). The openness-inflation puzzle revisited. Applied Economics Letters, 11 (8), 465-468. https://doi.org/10.1080/1350485042000244477
18. Güneş, Ş. and Konur, F. (2013). Türkiye ekonomisinde dışa açıklık ve enflasyon ilişkisi üzerine ampirik bir analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2), 7-20.
19. Gür, B. (2021). Ticari dışa açıklık ve enflasyon ilişkisi: BRICS-T ülkeleri için Romer hipotezinin sınanması. International Journal of Applied Economic and Finance Studies, 6(1), 35-45.
20. Idris, J., Yusop, Z. and Habibullah, M. S. (2016). Trade openness and economic growth: a causality test in panel perspective. International Journal of Business and Society, 17(2), 281-290. https://doi.org/10.33736/ijbs.525.2016
21. Iyoha, M.A. (1973). Inflation and openness in less developed economies: a cross country analysis. Economic Development and Cultural Change, 22(1), 31-38. http://dx.doi.org/10.1086/450686
22. Jin, J.C. (2006). Can openness be an engine of sustained high growth rates and inflation? evidence from Japan and Korea. International Review of Economics and Finance, 15(2), 228-240. https://doi.org/10.1016/j.iref.2004.03.005
23. Kónya, L. (2006). Exports and growth: Granger causality analysis on OECD countries with a panel data approach. Economic Modelling, 23(6), 978-992. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2006.04.008
24. Köse, Ö. and Turan, T. (2020, September 10-12). The relationship between trade openness and inflation: non-linear time series analysis for selected emerging market economies. International Conference on Economics, Eskisehir Osmangazi University, Eskisehir, Turkey.
25. Lane, P.R. (1997). Inflation in open economies. Journal of International Economics, 42(3-4), 327-347.
26. Lin, H.Y. (2010). Openness and inflation revisited. International Research Journal of Finance and Economics, 37, 40-45.
27. Lotfalipour, M. R., Montazeri, S. and Sedighi, S. (2013). Trade openness and inflation: evidence from MENA region countries. Economic Insights-Trends and Challenges, 2, 1-11.
28. Mukhtar, T., Jehan, Z. and Bilquees, F. (2019). Is trade openness inflationary in developing economies: An asymmetric analysis for Pakistan. Pakistan Economic and Social Review, 57(1), 47-68.
29. Munir, S., Hasan, H. and Muhammad, M. (2015). The effect of trade openness on inflation: panel data estimates from selected Asian economies (1976-2010). Southeast Asian Journal of Economics, 3(2), 23-42.
30. Özçağ, M. and Bölükbaş, M. (2018). Ticari dışa açıklık ve enflasyon ilişkisi: Romer hipotezi çerçevesinde Türkiye için bir analiz. Maliye Dergisi, 174, 112-130.
31. Özyıldız, T., Koçdemir, S. and Çütcü, İ. (2018). Ticari dışa açıklığın enflasyon ve büyüme ile ilişkisi: yükselen piyasa ekonomilerinde panel veri analizi uygulaması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14(2), 335-356. https://doi.org/10.17130/ijmeb.2018239936
32. Pesaran, M. H. (July 2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. Center for Economic Studies and ifo Institute (CESifo), Working Paper No. 1229, Munich, Germany.
33. Pesaran, M. H. and Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142(1), 50-93.
34. Pesaran, M. H., Ullah, A. and Yamagata, T. (2008). A bias-adjusted LM test of error cross-section independence. Econometrics Journal, 11(1), 105-127.
35. Rogoff, K. (2003). Disinflation: an unsung benefit of globalization?, Finance and Development, 40(4), 55-56.
36. Romer, D. (1993). Openness and inflation: theory and evidence. The Quarterly Journal of Economics, 108(4), 869-903.
37. Samimi, A. J., Ghaderi, S. and Sanginabadi, B. (2011). Openness and inflation in Iran. International Journal of Economics and Management Engineering, 1(1), 42-49.
38. Silajdzic, S. and Mehic, E. (2017, May 24-27). Trade openness and economic growth: empirical evidence from transition economies. Management International Conference, Venice, Italy.
39. Şahin, D. (2018). Türkiye’de dış ticaret ve enflasyon arasındaki ilişkinin analizi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(18), 125-146.
40. Şimşek, D. and Hepaktan, C. E. (2019). Ticari açıklık, istihdam ve enflasyon ilişkisi: Türkiye örneği. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 316-336. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.585776
41. Taşçı, M. H., Esener, S. Ç. and Darıcı, B. (2009). The effects of openness on inflation: panel data estimates from selected developing countries. Investment Management and Financial Innovations, 6(4), 28-34.
42. Terra, C. T. (1998). Openness and inflation: a new assessment. The Quarterly Journal of Economics, 113(2), 641-648.
43. The World Bank (2022, May 13). https://data.worldbank.org/
44. Thomas, C. (2012). Trade openness and inflation: panel data evidence for the Caribbean. International Business and Economics Research Journal, 11(5), 507-516. https://doi.org/10.19030/iber.v11i5.6969
45. Zakaria, M. (2010). Openness and inflation: evidence from time series data. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(2), 313-322.
46. Zellner, A. (1962). An efficient method of estimating seemingly unrelated regressions and tests for aggregation bias. Journal of the American Statistical Association 57, 348-368.