Derleme

Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi

Cilt: 8 Sayı: 22 28 Ekim 2023
PDF İndir
TR EN

Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi

Öz

Statüko yanlılığı, hayat boyu verdiğimiz binlerce kararı etkileyen bilişsel bir yanlılıktır. Bu çalışmanın amacı, bizi çoğu zaman eylemsizliğe iten bu yanlılığı açıklayacak teorik bir model önermektir. Literatür taraması sonucu statüko etkisinin açıklayanları kişisel özellikler ve başka bazı bilişsel yanlılıklar olarak ele alınmıştır. Bu yanlılıklar batık maliyet yanlılığı, kayıptan kaçınma ve ihmal yanlılığıdır. Öte yandan pişmanlıktan kaçınma davranışı da statüko etkisini doğrudan açıklama potansiyeli olan değişkenlerden biri olarak ele alınmıştır. Bilişsel yansıma değişkeni ise, insanların ikinci sistemlerini kullanabilme yeteneklerinin bir ölçüsü olarak, bütün bilişsel yanlılıkların temelinde olabileceği fikrinden hareketle modele dahil edilmiştir. Ortaya konulan teorik model statüko yanlılığını besleyen kanalları aydınlatma potansiyeline sahiptir. Bu sayede statüko yanlılığına hangi durumlarda nasıl müdahale edilebileceğiyle ilgili öngörü ve politika önerileri geliştirilebilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anderson, C. J. (2003). The Psychology of doing nothing forms of decision avoidance result from reason and emotion. Psychological Bulletin, 129(1), 139–167. https://doi.org/10.1037/0033-2909.129.1.139
  2. Aren, S. (2019). Psikolojik yanlılıkların finansal çerçevede değerlendirilmesi. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 2(1), 1-25. https://doi.org/10.29226/TR1001.2019.x
  3. Aren, S., ve Nayman Hamamci, H. (2021). Biases in managerial decision making: overconfidence, status quo, anchoring, hindsight, availability. Journal of Business Strategy Finance and Management, 3(1–2), 08-23. https://doi.org/10.12944/jbsfm.03.01-02.03
  4. Arkes, H. R., ve Blumer, C. (1985). The psychology of sunk cost. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 35(1), 124–140. https://doi.org/10.1016/0749-5978(85)90049-4
  5. Balakrishnan, J., Dwivedi, Y. K., Hughes, L. ve Boy, F. (2021). Enablers and inhibitors of ai-powered voice assistants: a dual-factor approach by integrating the status quo bias and technology acceptance model. Information Systems Frontiers. https://doi.org/10.1007/s10796-021-10203-y
  6. Baron, J. ve Ritov, I. (2004). Omission bias, ındividual differences, and normality. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 94, 74–85. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2004.03.003
  7. Bergers, D. (2022). The status quo bias and its individual differences from a price management perspective. Journal of Retailing and Consumer Services, 64. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2021.102793
  8. Boyce, C., Czajkowski, M. ve Hanley, N. (2019). Personality and economic choices. Journal of Environmental Economics and Management, 94, 82–100. https://doi.org/10.1016/j.jeem.2018.12.004

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mikroekonomik Teori

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

25 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

2 Eylül 2023

Kabul Tarihi

4 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Yiğit, M. (2023). Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 8(22), 1003-1017. https://doi.org/10.25204/iktisad.1354476
AMA
1.Yiğit M. Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi. İKTİSAD. 2023;8(22):1003-1017. doi:10.25204/iktisad.1354476
Chicago
Yiğit, Mehmet. 2023. “Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi”. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi 8 (22): 1003-17. https://doi.org/10.25204/iktisad.1354476.
EndNote
Yiğit M (01 Ekim 2023) Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi 8 22 1003–1017.
IEEE
[1]M. Yiğit, “Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi”, İKTİSAD, c. 8, sy 22, ss. 1003–1017, Eki. 2023, doi: 10.25204/iktisad.1354476.
ISNAD
Yiğit, Mehmet. “Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi”. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi 8/22 (01 Ekim 2023): 1003-1017. https://doi.org/10.25204/iktisad.1354476.
JAMA
1.Yiğit M. Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi. İKTİSAD. 2023;8:1003–1017.
MLA
Yiğit, Mehmet. “Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi”. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, c. 8, sy 22, Ekim 2023, ss. 1003-17, doi:10.25204/iktisad.1354476.
Vancouver
1.Mehmet Yiğit. Statüko Yanlılığına İlişkin Bir Literatür İncelemesi ve Teorik Bir Model Önerisi. İKTİSAD. 01 Ekim 2023;8(22):1003-17. doi:10.25204/iktisad.1354476


Creative Commons Lisansı

Bu dergide yayınlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.