Araştırma Makalesi

Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz

Cilt: 9 Sayı: 24 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz

Öz

Bu çalışmada, ülkelerin ulaşım altyapı performanslarına ilişkin objektif bir performans değerlendirme modeli önermek amaçlanmıştır. Bu kapsamda, 2023 yılı LPI altyapı skoruna göre ilk 10’da yer alan ülkeler, entegre Entropi-EDAS ve Entropi-WASPAS yaklaşımları kullanılarak ulaşım altyapı performanslarına göre değerlendirilmiştir. Veri seti, Dünya Ekonomik Forumu, UNCTAD ve Global Firepower gibi kamuya açık kaynaklardan elde edilmiştir. Ülkeler, tümü fayda odaklı olan toplam 8 kritere göre değerlendirilmiştir. Kriter ağırlıkları, Entropi yöntemiyle belirlenirken ülkeler, EDAS ve WASPAS yöntemlerine göre sıralanmıştır. Sonuçlar, Filo Büyüklüğü'nün en önemli kriter olduğunu, Hava Taşımacılığı Hizmetlerinin Verimliliği'nin ise en az önemli kriter olduğunu göstermektedir. EDAS ve WASPAS yöntemlerine göre, Japonya, ulaşım altyapısı performansı açısından birinci sırada yer alırken, İsviçre son sırada yer almaktadır. Çalışmada önerilen performans değerlendirme modelinin oldukça güvenilir ve tutarlı sonuçlar sunduğu anlaşılmaktadır. Önerilen değerlendirme modelinin, kriter ağırlıklarını objektif bir şekilde belirleyebilme ve aynı anda birden fazla çok kriterli karar verme tekniğini birlikte kullanabilme bakımından oldukça avantajlı olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayçin, E. ve Orçun, Ç. (2019). Mevduat bankalarının performanslarının entropi ve mairca yöntemleri ile değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(42), 175-194. https://doi.org/10.31795/baunsobed.657002
  2. Blumenfeld, M., Wemakor, W., Azzouz, L. ve Roberts, C. (2019). Developing a new technical strategy for rail infrastructure in low-income countries in sub-Saharan Africa and south Asia. Sustainability (Switzerland), 11(16): 4319. https://doi.org/10.3390/su11164319
  3. Bouraima, M. B., Saha, A., Stević, Ž., Antucheviciene, J., Qiu, Y. ve Marton, P. (2023). Assessment actions for improving railway sector performance using intuitionistic fuzzy-rough multi-criteria decision-making model. Applied Soft Computing, 148: 110900. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2023.110900
  4. Champagne, M. P. ve Dubé, J. (2023). The impact of transport infrastructure on firms’ location decision: A meta-analysis based on a systematic literature review. Transport Policy, 131, 139-155. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2022.11.015
  5. De Bartolomeo, D., Renzi, E., Tamasi, G., Palermo, G. ve Di Nucci, F. (2023). The Italian risk-based approach for the development of an integrated safety management system for road infrastructures and its relations with innovative guidelines on the risk management of existing bridges. Transportation Research Procedia, 69, 886–893. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2023.02.249
  6. Deveci, M., Canıtez, F. ve Gökaşar, I. (2018). Waspas and topsis based interval type-2 fuzzy mcdm method for a selection of a car sharing station. Sustainable Cities and Society, 41, 777-791. https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.05.034
  7. Ecer, F. (2021). A consolidated MCDM framework for performance assessment of battery electric vehicles based on ranking strategies. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 143: 110916. https://doi.org/10.1016/j.rser.2021.110916
  8. Eghbali-Zarch, M., Tavakkoli-Moghaddam, R., Dehghan-Sanej, K. ve Kaboli, A. (2022). Prioritizing the effective strategies for construction and demolition waste management using fuzzy idocriw and waspas methods. Engineering, Construction and Architectural Management, 29(3), 1109–1138. https://doi.org/10.1108/ECAM-08-2020-0617

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İstatistik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

18 Mart 2024

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 24

Kaynak Göster

APA
Gürler, H. E. (2024). Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 9(24), 238-256. https://doi.org/10.25204/iktisad.1454785
AMA
1.Gürler HE. Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz. İKTİSAD. 2024;9(24):238-256. doi:10.25204/iktisad.1454785
Chicago
Gürler, Hasan Emin. 2024. “Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz”. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi 9 (24): 238-56. https://doi.org/10.25204/iktisad.1454785.
EndNote
Gürler HE (01 Haziran 2024) Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi 9 24 238–256.
IEEE
[1]H. E. Gürler, “Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz”, İKTİSAD, c. 9, sy 24, ss. 238–256, Haz. 2024, doi: 10.25204/iktisad.1454785.
ISNAD
Gürler, Hasan Emin. “Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz”. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi 9/24 (01 Haziran 2024): 238-256. https://doi.org/10.25204/iktisad.1454785.
JAMA
1.Gürler HE. Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz. İKTİSAD. 2024;9:238–256.
MLA
Gürler, Hasan Emin. “Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz”. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 24, Haziran 2024, ss. 238-56, doi:10.25204/iktisad.1454785.
Vancouver
1.Hasan Emin Gürler. Ulaşım Altyapı Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Analiz. İKTİSAD. 01 Haziran 2024;9(24):238-56. doi:10.25204/iktisad.1454785

Cited By


Creative Commons Lisansı

Bu dergide yayınlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.