The Mediating Role of Psychological Capital in the Effect of Leader-Member Interaction on Employee Engagement in Hybrid Work Environments

Öz

The rapid spread of hybrid work models driven by digitalization has brought the influence of leadership relationships on employee attitudes back into focus. This study examines the effect of leader-member exchange (LMX) on employee engagement in hybrid work environments and tests the mediating role of psychological capital (self-efficacy, hope, optimism, resilience), addressed within the positive organizational behavior approach, in this relationship. Using a quantitative design, data were collected online in 2025 from 410 hybrid employees in Istanbul via the Leader-Member Exchange Scale, the Utrecht Work Engagement Scale, and the Psychological Capital Scale, and analyzed through correlation, regression, and PROCESS Macro (Model 4) mediation analyses. Findings show that LMX positively predicts psychological capital (β=0.516) and employee engagement (β=0.564), and that psychological capital strongly predicts engagement (β=0.557). Notably, psychological capital partially mediates the LMX-engagement relationship (indirect effect=0.177). These results suggest that, in hybrid settings, managers establishing trust-based communication and implementing coaching/mentoring programs to strengthen employees' psychological capital may enhance engagement.

Anahtar Kelimeler

• Hybrid Work
• leader member exchange
• psychological capital
• employee engagement
• organizational behavior

Hibrit Çalışma Ortamlarında Lider Üye Etkileşiminin İşe Bağlılık Üzerindeki Etkisinde Psikolojik Sermayenin Aracı Rolü

Öz

Dijitalleşme ile hızla yaygınlaşan hibrit çalışma modelleri, liderlik ilişkilerinin çalışan tutumları üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşımaktadır. Bu araştırma, hibrit çalışma ortamlarında lider-üye etkileşiminin (LÜE) işe bağlılık üzerindeki etkisini ve bu ilişkide pozitif örgütsel davranış yaklaşımı çerçevesinde ele alınan psikolojik sermayenin (öz yeterlilik, umut, iyimserlik, dayanıklılık) aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma deseninde, İstanbul'da hibrit çalışma düzeninde görev yapan 410 çalışandan 2025 yılında çevrim içi anket yoluyla toplanan veriler; Lider-Üye Etkileşimi Ölçeği, Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği ve Psikolojik Sermaye Ölçeği kullanılarak elde edilmiş; korelasyon, regresyon ve PROCESS Makro (Model 4) aracılık analizleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, LÜE'nin psikolojik sermayeyi (β=0,516) ve işe bağlılığı (β=0,564) pozitif yönde yordadığını; psikolojik sermayenin de işe bağlılığı güçlü biçimde yordadığını (β=0,557) göstermektedir. En dikkat çekici bulgu, psikolojik sermayenin LÜE ile işe bağlılık arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğine işaret etmektedir (dolaylı etki=0,177). Bu sonuçlar, hibrit çalışma ortamlarında yöneticilerin güven temelli ve destekleyici iletişim kurmasının yanı sıra, çalışanların psikolojik sermayesini güçlendirmeye yönelik koçluk ve mentorluk programları uygulamasının işe bağlılığı artırabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hibrit Çalışma
• lider-üye etkileşimi
• psikolojik sermaye
• işe bağlılık
• pozitif örgütsel davranış

Kaynakça

1. Akçay, V. H. (2011). Pozitif psikolojik sermayenin kişisel değerler bakımından iş tatminine etkisi ve bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi.
2. Akkoç, İ., & Çiftçi, A. F. (2017). Lider-üye etkileşiminin tükenmişliğe etkisinde iş doyumunun aracılık rolü: Eğitim sektöründe bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(2), 193–211. https://izlik.org/JA39ZS96UG
3. Atakay, Ö., & Yılmaz, S. (2020). Lider-üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü: Bir zincir perakende işletmesi üzerine araştırma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(3), 159–175. https://doi.org/10.35379/cusosbil.626521
4. Baş, T., Keskin, N., & Mert, İ. S. (2010). Leader member exchange (LMX) model and validity and reliability of its instrument in Turkish. Ege Academic Review, 10(3), 1013–1039. https://izlik.org/JA67HS44FW
5. Biçer, M. (2021). Örgütsel sadakat ve lider-üye etkileşiminin çalışanların bireysel iş performansları üzerindeki etkileri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(2), 1518–1538. https://doi.org/10.15869/itobiad.857071
6. Dulebohn, J. H., Bommer, W. H., Liden, R. C., Brouer, R. L., & Ferris, G. R. (2012). A meta-analysis of antecedents and consequences of leader-member exchange: Integrating the past with an eye toward the future. Journal of Management, 38(6), 1715–1759. https://doi.org/10.1177/0149206311415280
7. Eryılmaz, A., & Doğan, T. (2012). İş yaşamında öznel iyi oluş: Utrecht işe bağlılık ölçeğinin psikometrik niteliklerinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 15(1), 49-55. https://tinyurl.com/2scdwd9t
8. Galanakis, M. D. (2026). Positive psychology in the workplace: Psychological capital, flourishing, leadership, and employee well-being in contemporary organizations. Administrative Sciences, 16(7), 325. https://doi.org/10.3390/admsci16070325

9. Gerstner, C. R., & Day, D. V. (1997). Meta-analytic review of leader-member exchange theory: Correlates and construct issues. Journal of Applied Psychology, 82(6), 827–844. https://doi.org/10.1037/0021-9010.82.6.827
10. Gökalp, S., Kaya, O., Angay, A., & Akgün, F. (2015). Öğretmen algılarına göre okul müdürüne güvenin iş tatmini üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin aracı rolü. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 45-70. https://izlik.org/JA46BU93BP
11. Graen, G. B., & Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development of leader-member exchange (LMX) theory of leadership over 25 years: Applying a multi-level multi-domain perspective. Leadership Quarterly, 6(2), 219–247. https://doi.org/10.1016/1048-9843(95)90036-5
12. Gün, G. (2018). Örgüt kültürü tiplerinin kariyer tatminine etkisinde lider-üye etkileşiminin aracılık etkisi: Tekstil işletmelerinde bir uygulama. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 18(35), 78–97. https://doi.org/10.30976/susead.348253
13. Gürer, A., & Bozacı, İ. (2019). İş yerinde travmatik olay sonrası stresin müşteri odaklılığa etkisinde lider üye etkileşiminin aracı rolü: Çağrı merkezinde bir alan araştırması. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 481–497. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.644862
14. Haskebabçı, F. H., & Aykan, E. (2024). Lider-üye etkileşiminin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinde işe adanmışlığın aracılık rolü. İşletme Bilimi Dergisi, 12(2), 117–138. https://doi.org/10.22139/jobs.1495968
15. Hayes, A. F. (2009). Beyond Baron and Kenny: Statistical mediation analysis in the new millennium. Communication Monographs, 76(4), 408–420. https://doi.org/10.1080/03637750903310360
16. Hofstede, G. (2001). Culture's consequences: Comparing values, behaviors, institutions and organizations across nations. Sage Publications.
17. Karayel, M., Akkoç, İ., & Birer, İ. (2018). Örgütsel destek, sosyal destek ve lider desteğinin iş performansına etkisinde lider-üye etkileşiminin aracılık rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 19(2), 301–332. https://doi.org/10.24889/ifede.457738
18. Kırca, B., & Basım, H. N. (2024). Lider üye etkileşiminin iş tatminine etkisinde psikolojik sermaye ve kontrol odağının rolü. İş ve İnsan Dergisi, 11(1), 11–26. https://doi.org/10.18394/iid.1446963
19. Liden, R. C., & Maslyn, J. M. (1998). Multidimensionality of leader-member exchange: An empirical assessment through scale development. Journal of Management, 24(1), 43–72. https://doi.org/10.1016/S0149-2063(99)80053-1
20. Luthans, F. (2002). The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23(6), 695–706. https://doi.org/10.1002/job.165
21. Mumcu, A., & Özyer, K. (2021). Örgüt ikliminin örgütsel sinizm üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin aracılık rolü. Yönetim Bilimleri Dergisi, 19(39), 63–94. https://doi.org/10.35408/comuybd.683576
22. Örücü, E., Uzuner, M., & Hasırcı, I. (2022). Pozitif psikolojik sermaye ve lider-üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi: Bir araştırma. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 318–341. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1077092
23. Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness studies, 3(1), 71-92. https://doi.org/10.1023/A:1015630930326
24. Tatlı, H. S., Bıyıkbeyi, T., & Yumaç, İ. (2024). Mediation role of psychological safety in the effect of leader-members exchange on individual creativity. EKEV Akademi Dergisi, (99), 159-173. https://doi.org/10.17753/sosekev.1464080
25. Tekin, E. (2018). Lider-üye etkileşiminin çalışan performansı üzerindeki etkisinde örgütsel vatandaşlık davranışının aracılık rolü. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 343-364. https://izlik.org/JA86GZ34EJ
26. Uğurlu, F., & Işık, M. (2023). Etik iklimin örgütsel sinizm üzerindeki etkisinde lider üye etkileşiminin aracı etkisi. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 31-46. https://doi.org/10.33399/biibfad.1263034
27. Uludağ, G. (2019). Lider Üye Etkileşiminin İşgören Performansına Etkisi Üzerine Bir Alan Araştırması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(2), 719-739. https://izlik.org/JA53PW99FP