Araştırma Makalesi

Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular

Sayı: 2026 27 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular

Öz

Amaç: Teknoloji, insan hayatını kolaylaştırıp, olumlu katkılar sunarken, kontrolsüz kullanımında sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunlardan en fazla etkilenenler çocuklardır. Teknolojik gelişmelerin, bilişsel gelişimde en önemli basamak olan dil gelişimindeki olumsuz etkileri çalışmalarla gösterilmiştir. Bu araştırmada okul öncesi döneminde olan 36-60 ay arası çocukların teknolojik cihaz kullanma sürelerinin dil gelişimi üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Okul öncesi kurumlarında eğitim görmekte olan 36-60 ay arası 30 çocuğa, AGTE (Ankara Gelişim Tarama Envanteri) ve TEDİL (Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi) söz dizimi testi uygulandı. Bulgular: Çalışmamızda, kardeş sayısı ve anne yaşı arttıkça teknolojik cihaz kullanım süresi artmaktadır. Telefon kullanımı özellikle AGTE testlerinde puanların düşmesine neden olmuştur; 2 saatten fazla zaman geçiren çocukların, AGTE genel gelişim puanları olup, bunu etkileyen kaba motor ile sosyal gelişim / özbakım puanlarında görülen gerilemedir; ortalama 15 ile 20 puanlık düşüşler görülmüştür. Televizyon (TV), çocuklarda TEDİL ifade edici dil puanını etkileyen en önemli teknolojik cihaz idi. Hiç TV izlemeyenler ile 2 saat TV izleyenlerin ayrıştığını saptadık. Hiç TV izlemeyen çocukların, 2 saat TV izleyen çocuklara göre TEDİL ifade edici dil standart puan skorları 16,78 birim daha fazla idi. Yine, 1 saat TV izleyen çocukların TEDİL İfade edici dil standart puanlarının, 2 saat ve daha fazla izleyenlere göre 10,85 puan daha ileri olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar: Ekran karşısında iki saat ve daha fazla olan çocukların, AGTE kaba motor ile sosyal gelişim/özbakım puanları yaşıtlarından daha düşük olacaktır. Bu puanları en sıklıkla düşüren, telefon ile geçirilen süredir. Teknoloji çağında, çocuklarda teknolojik cihaz kullanım disiplini geliştirilmesi için ailelerin, çocuklara rol model olması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012206509

Etik Beyan

İstanbul Kent Üniversitesi etik kurulundan onay alınmıştır. sayı: E-1420511-050-18365

Teşekkür

Çalışmanın verilerinin istatistiksel değerlendirmesi için yardımcı olan İstanbul Kent Üniversitesi Öğr. Gör. Ercan Tutar tarafından yapılmıştır. Ercan Tutar'a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akbulut, Y. (2013) 'Çocuk ve ergenlerde bilgisayar ve internet kullanımının gelişimsel sonuçları', Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), pp. 53–68.
  2. Akçay, D. and Özbece, H. (2012) 'Okul öncesi eğitim alan çocukların ve ailelerinin bilgisayar oyunu oynama alışkanlıklarının değerlendirilmesi', Çocuk Dergisi, 12(2), pp. 66–71.
  3. Akkuş, S., Yılmazer, Y., Şahinöz, A. and Sucaklı, İ. (2015) '3–60 ay arası çocukların televizyon izleme alışkanlıklarının incelenmesi', Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(2), pp. 351–360.
  4. American Academy of Pediatrics (2016) 'Media and young minds', Pediatrics, 138(5), article e20162591. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2591
  5. Barr, R., Lauricella, A.R., Zack, E. and Calvert, S.L. (2010) 'Infant and early childhood exposure to adult-directed and child-directed television programming: Relations with cognitive skills at age four', Merrill-Palmer Quarterly, 56(1), pp. 21–48. https://doi.org/10.1353/mpq.0.003
  6. Can, E., Meral, C., Süleymanoğlu, S., Aydınöz, S., Karademir, F., Özkaya, H. and Göçmen, İ. (2008) 'Bir eğitim hastanesine başvuran çocuklarda televizyon izleme sıklığının değerlendirilmesi', Çocuk Dergisi, 8(1), pp. 21–24.
  7. Canadian Paediatric Society, Digital Health Task Force (2017) 'Screen time and young children: Promoting health and development in a digital world', Paediatrics & Child Health, 22(8), pp. 461–468. https://doi.org/10.1093/pch/pxx123
  8. Ceyhan, E. and Ceyhan, A.A. (2011) 'Çocuk ve ergenlerde bilgisayar ve İnternet kullanımının gelişimsel sonuçları', in Kuzu, A. (ed.) Bilgisayar II. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, pp. 165–188.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

15 Eylül 2025

Kabul Tarihi

3 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Arslan, Z. E., Kazancı, M. E., & Yücel, O. (2026). Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences, 2026, 46-55. https://izlik.org/JA24SM67UX
AMA
1.Arslan ZE, Kazancı ME, Yücel O. Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular. IKUJHS. 2026;(2026):46-55. https://izlik.org/JA24SM67UX
Chicago
Arslan, Zeynep Esmanur, Mehmet Enes Kazancı, ve Oya Yücel. 2026. “Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular”. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences, sy 2026: 46-55. https://izlik.org/JA24SM67UX.
EndNote
Arslan ZE, Kazancı ME, Yücel O (01 Temmuz 2026) Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences 2026 46–55.
IEEE
[1]Z. E. Arslan, M. E. Kazancı, ve O. Yücel, “Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular”, IKUJHS, sy 2026, ss. 46–55, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24SM67UX
ISNAD
Arslan, Zeynep Esmanur - Kazancı, Mehmet Enes - Yücel, Oya. “Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular”. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences. 2026 (01 Temmuz 2026): 46-55. https://izlik.org/JA24SM67UX.
JAMA
1.Arslan ZE, Kazancı ME, Yücel O. Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular. IKUJHS. 2026;:46–55.
MLA
Arslan, Zeynep Esmanur, vd. “Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular”. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences, sy 2026, Temmuz 2026, ss. 46-55, https://izlik.org/JA24SM67UX.
Vancouver
1.Zeynep Esmanur Arslan, Mehmet Enes Kazancı, Oya Yücel. Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımının Dil ve Genel Gelişim Alanlarına Etkilerinin Araştırılması: Ön Bulgular. IKUJHS [Internet]. 01 Temmuz 2026;(2026):46-55. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24SM67UX