Araştırma makalesi; başlıklar, dipnotlar, kaynakça dahil bütün unsurlarıyla 9000 kelime sınırını aşmamalıdır ve İsnad2 kılavuzunda belirtildiği üzere aşağıdaki sistematik ile yazılmalıdır. (https://www.isnadsistemi.org/guide/isnad2/akademik-yazim/2-yayinin-adi-ve-basliklandirma/)
Özet
Abstract
Giriş
1. Ana Başlık
1.1. Alt Başlık
1.1.1. Alt Başlık
1.1.2. Alt Başlık
1.2. Alt Başlık
2. Ana Başlık
3. Ana Başlık
3.1. Alt Başlık
3.2. Alt Başlık
Sonuç
Kaynakça
Ana ve alt başlıklar ondalık sistem düzeninde, rakam ve sonrasında nokta kullanılarak oluşturulmalıdır. Başlık numarası ile başlığın ilk harfi arasında bir boşluk bırakılmalıdır.
Hatalı Kullanım: 1.1.Sosyoloji Doğru Kullanım: 1.1. Sosyoloji
Özet (Abstract) Yazım Esasları
Makalenin vitrini ve uluslararası indekslerdeki en görünür kısmı olan özet metni, 150-250 kelime aralığında olmalı ve aşağıdaki akademik kurguyla yapılandırılmalıdır:
- Kapsam ve Amaç: Çalışmanın konusu ve temel sorunsalı (problematiği) açıkça tanımlanmalıdır. Konunun hangi akademik gereklilikten dolayı ele alındığı ve literatürdeki hangi boşluğu doldurmayı hedeflediği belirtilmelidir.
- Yöntem: Araştırmada kullanılan metodoloji (nitel, nicel veya karma yöntemler) net bir şekilde ifade edilmelidir. İlahiyat araştırmaları özelinde; metin analizi, karşılaştırmalı analiz, tarihsel eleştiri veya saha araştırması gibi yöntemlerin hangisinden yararlanıldığı, araştırmanın örneklemi veya birincil kaynakları ile birlikte sunulmalıdır.
- Argüman ve Tartışma: Makalenin temel iddiası ve bu iddiayı destekleyen ana argümanlar özetlenmelidir. Sadece konu başlıklarının sıralanmasından kaçınılmalı; tartışmanın hangi eksende yürütüldüğü okuyucuya aktarılmalıdır.
- Bulgular ve Sonuç: Araştırma neticesinde ulaşılan somut bulgulara ve temel sonuca yer verilmelidir. Genel ifadelerden kaçınılarak, çalışmanın literatüre sağladığı özgün katkı ve varsa öneriler vurgulanmalıdır.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
- Özet metninde; atıf, dipnot, kaynakça, tablo veya şekil referanslarına yer verilmemelidir.
- Anlatımda üçüncü tekil şahıs ve edilgen yapı (örneğin: "amaçlanmıştır", "incelenmiştir", "tespit edilmiştir") kullanılmalıdır.
- "Bu çalışmada", "Bu makalede" gibi ifadelerle başlanarak doğrudan konuya girilmeli; gereksiz giriş cümlelerinden ve duygusal/öznel nitelemelerden kaçınılmalıdır.
- İngilizce özet (Abstract), Türkçe metin ile içerik ve terminoloji açısından tam bir uyum içerisinde olmalıdır.
Giriş Bölümü Yazım Esasları
Giriş bölümü, makalenin entelektüel çerçevesinin çizildiği ve araştırmanın akademik meşruiyetinin temellendirildiği bölümdür. Bu bölümde okuyucunun konuya hazırlanması ve araştırmanın gerekliliğine ikna edilmesi beklenir. Giriş metni yapılandırılırken şu unsurlara dikkat edilmelidir:
- Konunun Tanımlanması ve Arka Plan: Çalışmanın temel konusu genelden özele doğru bir hiyerarşiyle tanıtılmalıdır. Konunun tarihsel, sosyal veya teorik zemini kısaca özetlenerek okuyucu sorunsala hazırlanmalıdır.
- Problematik ve Literatürdeki Yer: Araştırmanın hangi "soru" veya "sorun" üzerine inşa edildiği net bir şekilde ortaya konulmalıdır. Mevcut literatürde bu konunun daha önce nasıl ele alındığına (literatür taraması) değinilmeli ve mevcut çalışmaların eksik kaldığı veya tartışmaya açık olduğu noktalar belirtilerek makalenin özgün değeri vurgulanmalıdır.
- Amaç ve Önem: Araştırmanın temel amacı ve bu çalışmanın akademik alana ne tür bir katkı sağlayacağı (teorik veya pratik fayda) ifade edilmelidir. "Neden bu çalışma yapılmalıdır?" sorusuna ikna edici bir cevap verilmelidir.
- Yöntem ve Sınırlılıklar: Araştırmanın kuramsal çerçevesi, veri toplama ve analiz teknikleri ile çalışmanın sınırları (zaman, mekan, örneklem veya kaynak kısıtları) bu bölümde açıkça belirtilmelidir.
- İzlek (Yapı): Girişin sonunda, makalenin ilerleyen bölümlerinde hangi alt başlıkların ve tartışmaların hangi sıra ile ele alınacağına dair kısa bir yol haritası sunulmalıdır.
Yazım Formatına Dair Notlar:
- Giriş bölümünde terminolojik tutarlılık korunmalı; tanımlanması gereken temel kavramlar bu aşamada netleştirilmelidir.
- Anlatım doğrudan, nesnel ve akademik bir üslupla, edilgen yapı kullanılarak kurgulanmalıdır.
- Giriş bölümü, makalenin bütünüyle orantılı bir uzunlukta olmalı; sonuç bölümünde söylenecek olan son sözler veya detaylı analizler bu bölüme taşınmamalıdır.
Gövde ve Ana Başlıkların Yapılandırılması
Gövde bölümü, giriş kısmında vaat edilen savların (argümanların) verilerle desteklendiği, analiz edildiği ve tartışıldığı ana kısımdır. Makalenin gövdesi oluşturulurken şu ilkeler esas alınmalıdır:
- Mantıksal Hiyerarşi ve Başlıklandırma: Makale, konunun karmaşıklığına göre uygun alt başlıklara (Örn: 1., 1.1., 1.1.1.) bölünmelidir. Başlıklar, içerikteki tartışmayı yansıtacak şekilde kısa, öz ve ilgi çekici olmalıdır. Sadece "Genel Bilgiler" gibi muğlak başlıklar yerine, içeriğe dair ipucu veren tanımlayıcı başlıklar tercih edilmelidir.
- Analitik Yaklaşım ve Tartışma: Gövde metni, sadece kaynaklardan yapılan alıntıların peş peşe dizildiği bir derleme olmamalıdır. Yazar, ulaştığı verileri kendi akademik perspektifiyle yorumlamalı, literatürdeki diğer görüşlerle karşılaştırmalı ve sentezlemelidir.
- Terminoloji ve Kavramsal Tutarlılık: Çalışma boyunca kavramlar aynı anlam dünyasında kullanılmalı, disipline özgü terminolojiye sadık kalınmalıdır. İlahiyat özelindeki teknik terimlerin kullanımında yerleşik akademik teamüller gözetilmelidir.
- Atıf ve Kaynak Kullanımı: İleri sürülen her görüş, veri veya bulgu; güvenilir ve birincil kaynaklarla desteklenmelidir. Alıntılar ve atıflar, derginin belirlediği yazım stiline (Örn: İSNAD, APA vb.) tam uyumlu, dürüst ve denetlenebilir şekilde sunulmalıdır.
- Bölümler Arası Geçişler: Başlıklar ve paragraflar arasında kopukluk olmamalı; her bölüm bir önceki bölümün devamı niteliğinde, bir sonraki bölüme zemin hazırlayacak şekilde kurgulanmalıdır.
Yazara Önemli Notlar:
- Özgünlük: Alıntı oranının (intihal raporu) akademik sınırlar dahilinde kalmasına dikkat edilmelidir. Gövde metni, yazarın özgün cümleleri ve çıkarımları üzerine inşa edilmelidir.
- Görsel Materyal: Metni destekleyen tablo, grafik veya resim gibi unsurlar kullanılıyorsa, bunlar metin içinde mutlaka analiz edilmeli ve usulüne uygun şekilde isimlendirilmelidir.
- Dil ve Üslup: Tartışmalar kişiselleştirilmeden, akademik nezaket kuralları çerçevesinde ve nesnel bir dille yürütülmelidir.
Sonuç Bölümü Yazım Esasları
Sonuç bölümü, araştırmada elde edilen verilerin sentezlendiği ve giriş bölümünde sorulan temel soruların cevaplandığı bölümdür. Bu bölümün, makalenin genel bir özeti olmasından ziyade, elde edilen bulguların akademik bir muhakemesi olması beklenir. Yapılandırılırken şu hususlar dikkate alınmalıdır:
- Argümanların Sentezi: Gövde bölümlerinde parça parça işlenen tartışmalar bir araya getirilmeli; araştırmanın temel hipotezi veya savı ile ulaşılan bulgular arasındaki bağ netleştirilmelidir.
- Literatüre Katkının İlanı: Çalışmanın mevcut akademik birikime tam olarak ne kattığı (yeni bir bilgi, farklı bir yorum, mevcut bir hatanın düzeltilmesi vb.) açıkça ifade edilmelidir. Araştırmanın özgün değeri burada tescil edilmelidir.
- Net ve Kesin Hükümler: İnceleme neticesinde ulaşılan sonuçlar, muğlak ifadelere yer vermeksizin, akademik bir kesinlikle ve maddeler halinde veya akıcı bir metin içinde sunulmalıdır.
- Kısıtlar ve Gelecek Çalışmalar: Araştırma sırasında karşılaşılan temel kısıtlılıklara (kaynak yetersizliği, yöntem sınırları vb.) kısaca değinilmeli; bu konuyu ileride çalışacak olan araştırmacılara yol gösterecek yeni çalışma alanları veya perspektifler önerilmelidir.
Yazara Önemli Notlar:
- Yeni Veri Sunulmaması: Sonuç bölümünde, makalenin gövdesinde daha önce tartışılmamış hiçbir yeni veri, kaynak veya argümana yer verilmemelidir. Bu bölüm, sadece "hasat" yeridir.
- Atıf Kullanımı: Sonuç bölümünde, yazarın kendi çıkarımları ön planda olmalıdır. Çok zorunlu olmadıkça bu bölümde başka kaynaklara atıf yapılmamalıdır.
- Vurgu: Makalenin girişinde vaat edilen hedeflere ne ölçüde ulaşıldığına dair dürüst ve objektif bir değerlendirme yapılmalıdır.
Kitap Değerlendirmesi (Eleştiri) Yazım Esasları
Kitap değerlendirmesi; bir eserin sadece içeriğinin özetlenmesi değil, ilgili akademik literatür içerisindeki yerinin, özgünlüğünün, metodolojisinin ve bilimsel katkısının analitik bir yaklaşımla eleştirilmesidir. Hazırlanacak metinlerde şu yapı takip edilmelidir:
- Künye ve Giriş: Değerlendirilen eserin tam künyesi (Yazar, başlık, yayın yeri, yayınevi, yıl, sayfa sayısı, ISBN) başlıkta belirtilmelidir. Giriş kısmında yazarın akademik kimliği ve çalışmanın hangi bağlamda (doktora tezi, saha araştırması, çeviri vb.) ortaya çıktığı kısaca tanıtılmalıdır.
- Bağlam ve Önem: Eserin ele aldığı temel soru(n) nedir? Bu çalışma, kendi alanındaki (Örn: Hadis, Sosyoloji, Kelam) mevcut boşluğu nasıl doldurmaktadır? Eserin literatürdeki diğer temel çalışmalarla ilişkisi/farkı nedir?
- İçerik ve Metot: Kitabın bölümleri ve izlediği yöntem ana hatlarıyla sunulmalıdır. Ancak bu kısım bir "içindekiler" listesi gibi değil; yazarın argümanlarını nasıl inşa ettiğini gösteren bir kurguyla yazılmalıdır.
- Analitik Eleştiri (En Kritik Bölüm): Değerlendirmenin kalbi burasıdır. Eserin güçlü ve zayıf yönleri nesnel bir şekilde ortaya konulmalıdır. Yazarın kullandığı kaynaklar yeterli mi? İddiaları ikna edici mi? Metodolojik tutarlılık korunmuş mu? Eser, vaat ettiği hedeflere ulaşabilmiş mi?
- Sonuç ve Tavsiye: Eserin genel bir değerlendirmesi yapılarak, çalışmanın kimlere hitap ettiği ve ilgili disipline sağladığı temel katkı özetlenmelidir.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
- Üslup: Eleştiri, yazara saldırı değil, esere yönelik bir "akademik tartışma" olmalıdır. Hem takdir hem de tenkit kısımlarında bilimsel bir dil ve nezaket korunmalıdır.
- Edilgen Yapı: Metin boyunca nesnel, akademik ve edilgen bir anlatım (Örn: "ele alınmıştır", "vurgulanmıştır", "tespit edilmiştir") tercih edilmelidir.
- Hacim: Bir kitap değerlendirmesi genellikle 600-1200 kelime arasında olmalı, kitabın kendi hacmiyle orantılı bir derinlik sunmalıdır.
Alıntılar: Kitaptan yapılacak doğrudan alıntılar tırnak içinde ve sayfa numarası belirtilerek verilmelidir.