Okul Yöneticilerinin Örgüt Kültürüne İlişkin Görüşleri

Öz

Bu araştırma okullarda ve eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin örgüt kültürü algılarını ve bu algıların bazı okul ile ilgili ve demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Betimsel tarama modelinde olan araştırma 2011-2012 eğitim öğretim yılında Burdur İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bulunan resmi ilköğretim, ortaöğretim okullarında ve diğer resmi eğitim kurumlarında görev yapan 382 okul yöneticisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçları incelendiğinde okul yöneticilerinin geleneksel örgüt kültürünü orta düzeyde; çağdaş örgüt kültürünü ise yüksek düzeyde algıladığı görülmüştür. Okul yöneticilerinin geleneksel ve çağdaş örgüt kültürü algılarının cinsiyet ve kıdem değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği ortaya çıkmıştır. Ancak çalıştıkları okul türü, yöneticilik türü, branş, eğitim durumu, aynı okulda çalışma süresi ve okulun bulunduğu yerleşim yeri değişkenlerine göre yöneticilerinin örgüt kültürü algılarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Okul yöneticisi
• örgüt kültürü
• çağdaş örgüt kültürü
• geleneksel örgüt kültürü

School Administrators' Opinion about Organizational Culture

Abstract

This research aimed to determine the opinion of organizational culture and whether they differed according to some school and demographic variable. This descriptive survey research was carried out in the 2011-2012 academic year, with 382 school administrators who were working in public elementary, secondary schools and other public education institutions in Burdur province. Research data was collected by "Personal Information Form" and “Organizational Culture Scale" which was developed by İpek (1999). As the result of this research, administrators’ opinion about traditional organizational culture was at average level, on the other hand their opinion about contemporary culture was high level. In addition, it was revealed that school administrators’ opinion about traditional and contemporary organizational culture were not significantly different according to gender and seniority. However, school administrators’opinion about traditional and contemporary organizational culture were different as statistically significant according to school administrators’ school type ,who were working at being school principal or vise principal, branch, education background, working duration in the same school, and school is in the city, country or village

Keywords

• School administrator
• organizational culture
• contemporary organizational culture
• traditional organizational culture

Kaynakça

1. Altunay, Ö. (2006). Örgüt yapısındaki değişimlerin örgüt kültürü üzerindeki etkilerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Kütahya: Dumlupınar Üniversitesi.
2. Aslan, D. (2008). Liselerde örgüt kültürü (Sincan örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
3. Aydınlı, M. H. (2008). Örgüt kültürünün oluşturulmasında öğretmen davranışlarının etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: Yeditepe Üniversitesi.
4. Başaran, İ. E. (2008). Örgütsel davranış insanın üretim gücü. Ankara: Ekinoks Eğitim Danışmanlık.
5. Bursalıoğlu, Z. (2011). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. (11. Basım). Ankara: PegemA Yayıncılık.
6. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. (7. Basım). Ankara: PegemA Yayıncılık.
7. Cafoğlu, Z. (1996). Eğitimde toplam kalite yönetimi. İstanbul: Avni Akyol Vakfı Yayınları.
8. Coşkun Uslu, A. (2010). Öğretim elemanı algılarına göre örgüt kültürü (Ege Üniversitesi örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İzmir: Ege Üniversitesi.

9. Çelik Sönmez, H. (2005). Okul müdürlerinin okul kültürü oluşturulmasın, sürdürülmesi ve değiştirilmesindeki rolü (Van ili örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
10. Çelik, V.(2000). Okul kültürü ve yönetimi. (2. Basım). Ankara: PegemA Yayınları.
11. Çelik, V. (2002). Okul kültürü ve yönetimi. (3. Basım). Ankara: PegemA Yayıncılık.
12. Çimen, Z. (2001). Beden eğitimi ve spor öğrenimi veren yükseköğretim kurumlarında örgüt kültürü. Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi.
13. Durmaz, H.O. (2007). Likert'in sistem 4 yaklaşımına göre özel dershanelerdeki yöneticilerin liderlik özelliklerinin örgüt kültürü ile karşılaştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
14. Erdinç Çimen, Ş. (2010). Final okullarında çalışan öğretmenlerin okulun örgüt kültürü tipine ilişkin görüşleri (Samsun, Bursa, Florya Final Okulları örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
15. Erdoğan Gümüş, A. (2011). İlköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin yönetime katılma düzeyleri ile örgüt kültürü ilişkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: Yeditepe Üniversitesi.
16. Erdoğan, İ. (2006). Eğitim ve okul yönetimi. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
17. Eren, E. (2007). Örgütsel davranış ve psikolojisi. (10. Basım). Ankara: Beta Basım Yayım Dağıtım.
18. Eren, E. (2010). Örgütsel davranış ve psikolojisi. (12. Basım). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
19. Ergül, E. B. (2009). Ortaöğretim kurumlarında örgüt kültürü ve iş değerleri arasındaki ilişki (Üsküdar ilçesi örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: Yeditepe Üniversitesi.
20. Erkmen, T. (2010). Örgüt kültürü: İşletmelerin başarısındaki en temel paradigma. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
21. Erol, F. İ. (2005). Değişim dönemlerinde çalışanların tutum ve davranışlarının geliştirlmesi ve bunun örgüt kültürüne yansımasına yönelik bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: Yıldız Teknik Üniveristesi.
22. Esinbay, E. (2008). İlköğretim okullarında örgüt kültürü (Balıkesir ili örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi.
23. Fidan, M. (2011). Yeni kurulan üniversitelerde çalışanların örgüt kültürü algısı. (Bilecik Üniversitesi örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Bilecik: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi.
24. Gülgün, A.Ü. (1999). Değişim yönetiminde örgüt kültürü üzerine bankacılık sektöründe bir araştırma. Yayımlanmamış doktora tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
25. Güzel, G. (2010). Resmi ilköğretim öğretmenlerinin örgüt kültürüne ilişkin algıları (A ve D sınıfı hizmet bölgesi örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Burdur: Mehmet Akif Üniversitesi.
26. Hofstede, G. (1980). Culture's consequences: International differences in work-related values. Beverly Hills: Sage.
27. Hofstede, G. (1993). Cultures and organizations: Software of the mind. Administrative Science Quarterly, 38(1), 132–134.
28. Hoy, W. K. ve Miskel C. G. (2010). Eğitim yönetimi teori, araştırma ve uygulama (Çev. S. Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
29. İpek, C. (1999). Resmi liseler ile özel liselerde örgüt kültürü ve öğretmen-öğrenci ilişkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
30. İpek, C. (2012). Öğretmen algılarına göre ortaöğretim kurumlarında örgütsel kültür ve örgütsel vatandaşlık davranışı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 18(3), 399-434.
31. İpek, C. ve Saklı A. R. (2012). Çay sektöründeki kamu çalışanlarının örgütsel kültür ve örgütsel vatandaşlık davranışı algıları. Ege Akademik Bakış, 12(2). 251-266.
32. İpek C. ve Topsakal, C. (2009). Genel ve mesleki-teknik lise öğrencilerinin örgütsel kültür algıları: Kosava örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(57), 53-76.
33. Kantek, F. (2005). Hemşirelik yüksekokulları için örgüt kültürü ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulanması. Yayımlanmamış doktora tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
34. Kaya, H. (2008). Kamu ve özel sektör kuruluşlarının örgütsel kültürünün analizi ve kurum kültürünün çalışanların örgütsel bağlılığına etkisi: Görgül bir araştırma. Maliye Dergisi, 155, 119-143.
35. Karasar, N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi. (12. Basım). Ankara: Nobel Yayıncılık.
36. Kavi, E. (2006). İşgörenler açısından örgüt kültürünün motivasyona etkisi (özel finans ve bankacılık sektöründe karşılaştırmalı bir araştırma. Yayımlanmamış doktora tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
37. Korkut, F. (2010). Hemşirelerin örgüt kültürü algılarının iş tatminine etkisi üzerine İstanbul ilinde bir alan araştırması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: Beykent Üniveristesi.
38. Oğulluk, H. (2010). Ortaöğretim kurumlarında örgüt kültürü (Tokat ili örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
39. Ouchi, W. G. (1981). Theory Z: How American business can meet the Japanese challenge. Mass: Addison- Wesley.
40. Örs, N. (2010). Örgüt kültürü tipleri ile yönetim tarzları arasındaki ilişkinin kamu örgütlerinde incelenmesine yönelik bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
41. Özkan, Y. (2007). İlk ve orta dereceli okullarda görev yapan öğretmen ve yöneticilerin örgüt kültürü algılamaları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Manisa: Celal Bayar Üniversitesi.