Uluslararası İbnü’l-Arabî Çalışmaları: WoS Veri Tabanına Dayalı Bibliyometrik Bir Analiz

Öz

Bu araştırma, Tasavvuf tarihinin en etkili ve üretken isimlerinden biri olan İbnü’l-Arabî (öl. 638/1240) hakkında yapılan ve Web of Science veri tabanında indekslenen çalışmaların bibliyometrik analizini incelemektedir. Çalışmanın amacı, İbnü’l-Arabî hakkında uluslararası düzeyde yapılan akademik çalışmaların niceliksel durumunu tespit etmek ve Türkiye’nin söz konusu literatüre katkısının ne düzeyde olduğunu belirlemektir. İbnü’l-Arabî hakkında çok sayıda ulusal ve uluslararası akademik çalışma yayımlanmış olmasına rağmen uluslararası literatürün bibliyometrik analizine dair herhangi bir araştırmanın henüz yapılmadığı tespit edilmiştir. Literatüre katkı sunmayı hedefleyen bu çalışmada, nicel ve nitel yöntemler bir arada kullanılmıştır. WoS veri tabanından elde edilen veriler R-Studio programı aracılığıyla Biblioshiny paketinde analiz edilerek tablolar ve grafikler eşliğinde değerlendirilmiştir. Bulgular kısmında, İbnü’l-Arabî konulu çalışmaların alan, yıl, dil, yazar, kurum, ülke, dergi ve atıf gibi çeşitli metriklere göre dağılımları incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında değerlendirilen kriterlerin hiçbirinde Türkiye merkezli çalışmaların ve dergilerin öncü konumda olmadığı görülmüştür. Türkiye’de İbnü’l-Arabî hakkında çok sayıda çalışma yapılmış olmasına rağmen, bu çalışmaların büyük bir kısmının uluslararası görünürlüğünün düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Türkiye merkezli yayınların oldukça düşük bir atıf etkisine sahip olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç kısmında bu eksikliklerin muhtemel nedenleri tartışılmış ve potansiyel çözüm yolları önerilmiştir.Literatüre katkı sunmayı hedefleyen bu çalışmada, nicel ve nitel yöntemler bir arada kullanılmıştır. WoS veri tabanından elde edilen veriler R-Studio programı aracılığıyla Biblioshiny paketinde analiz edilerek tablolar ve grafikler eşliğinde değerlendirilmiştir. Bulgular kısmında, İbnü’l-Arabî konulu çalışmaların alan, yıl, dil, yazar, kurum, ülke, dergi ve atıf gibi çeşitli metriklere göre dağılımları incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında değerlendirilen kriterlerin hiçbirinde Türkiye merkezli çalışmaların ve dergilerin öncü konumda olmadığı görülmüştür. Türkiye’de İbnü’l-Arabî hakkında çok sayıda çalışma yapılmış olmasına rağmen, bu çalışmaların büyük bir kısmının uluslararası görünürlüğünün düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Türkiye merkezli yayınların oldukça düşük bir atıf etkisine sahip olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç kısmında bu eksikliklerin muhtemel nedenleri tartışılmış ve potansiyel çözüm yolları önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tasavvuf
• İbnü’l-Arabî
• Web of Science
• Bibliyometrik Analiz
• Akademik Görünürlük

International Ibn al-‘Arabī Studies: A Web of Science Based Bibliometric Analysis

Öz

In this study, I focus on the bibliometric analysis of studies on Ibn al-‘Arabī (d. 638/1240-one of the most prolific and influential figures in the history of Sufism-indexed in the Web of Science database. I aim to determine the current state of international academic studies on this figure and to identify the extent of Türkiye’s contribution to the field. Although numerous national and international academic studies have been published on Ibn al-‘Arabī, I observed that no bibliometric analysis of the international literature has yet been conducted. Aiming to contribute to the literature, I used both quantitative and qualitative methods. I analyzed data obtained from the WoS database using the Biblioshiny package in R Studio and evaluated the results through tables and graphs. In the findings section, I examine the distribution of studies on Ibn al-‘Arabī according to various metrics such as field, year, language, author, institution, country, journal, and citations. I found that Türkiye-based studies and journals are not at the forefront in any of the examined criteria. Although a large number of studies on Ibn al-‘Arabī have been conducted in Türkiye, a significant portion of these lacks international visibility. Furthermore, I observed that Türkiye-based publications suffer from a considerably low citation impact. In the conclusion section, I discuss the possible causes of these shortcomings and propose potential solutions.

Anahtar Kelimeler

• Sufism
• Ibn al-ʿArabī
• Web of Science
• Bibliometric Analysis
• Academic Visibility

Kaynakça

1. Arslan, Adnan. “A Bibliometric Analysis of Publications on Al-Ghazālī in the Field of Islamic Theology in Türkiye”. E-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi 18/1 (June 2025), 257-273. https://doi.org/10.18403/emakalat.1598390
2. Arslan, Adnan. “Web of Science Veri Tabanına Dayalı Bibliyometrik Değerlendirme: Fıkıh Üzerine Yapılan Makaleler (2003-2023)”. Bitlis İslamiyat Dergisi 6/2 (January 2025), 1-28. https://doi.org/10.53442/bider.vi.1469760
3. Arslan, Adnan. “Web of Science Veri Tabanına Dayalı Bibliyometrik Değerlendirme: Hadis Üzerine Yapılan Makaleler”. Trabzon İlahiyat Dergisi 11/1 (June 2024), 35-53. https://doi.org/10.33718/tid.1441632
4. Arslan, Adnan. “Web of Science Veri Tabanına Dayalı Bibliyometrik Değerlendirme: Tefsir Üzerine Yapılan Makaleler (2003-2023)”. Antakiyat 7/1 (June 2024), 1-15.
5. Aydınoğlu, Arsev Umur et al. “Bir Sosyal Bilimler Araştırma Yöntemi Olarak Bibliyometri: Akademik Girişimcilik Örneği”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 55 (March 2023), 235-258. https://doi.org/10.30794/pausbed.1124926
6. Balıkçı, Üsame et al. “Web of Science’ta İndekslenen Türkiye Adresli İlahiyat Dergilerinin Araştırma Performansı”. Hitit İlahiyat Dergisi 23/2 (December 2024), 755-783. https://doi.org/10.14395/hid.1525164
7. Bekiroğlu, Harun et al. İlahiyat Araştırmalarında Veri Taraması: Veri Tabanları - Kütüphaneler - Atıf Dizinleri. Ankara: Oku Okut Yayınları, 2021.
8. Bornmann, Lutz et al. “Are There Better Indices for Evaluation Purposes than the h Index? A Comparison of Nine Different Variants of the h Index Using Data from Biomedicine”. Journal of the American Society for Information Science and Technology 59/5 (2008), 830-837.

9. Bowen, Glenn A. “Document Analysis as a Qualitative Research Method”. Qualitative Research Journal 9/2 (2009), 27-40.
10. Çakmaktaş, Büşra - Özçelik, Abdullah. “Understanding Global Trends and Key Influences in Sufi Studies: A Comprehensive Analysis”. SAGE Open 15/3 (2025), 1-19. https://doi.org/10.1177/21582440251357164
11. DergiPark. “İlahiyat”. Accessed 14 August 2025. https://dergipark.org.tr/tr/search?q=ilahiyat§ion=journal Egghe, Leo. “Theory and Practise of the G-Index”. Scientometrics 69/1 (2006), 131-152.
12. Gaster, Natascha - Gaster, Michael. “A Critical Assessment of the h-Index”. BioEssays 34/10 (2012), 830-32.
13. Hirsch, Jorge E. “An Index to Quantify an Individual’s Scientific Research Output”. Proceedings of the National Academy of Sciences 102/46 (2005), 16569-16572.
14. İnce, Eyüp - Arslan, Adnan. “Türk İlahiyatlarında Kaleme Alınan İbnü’l-Arabî Konulu Makaleler Üzerine Bibliyometrik Analiz”. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 12/2 (December 2025), 147-166. https://doi.org/10.17859/pauifd.1526710
15. Karacoşkun, Mustafa Doğan et al. “Dini Başa Çıkmaya Yönelik Bibliyometrik Bir Araştırma: 1990-2024 Yılları Arasında Yapılan Çalışmaların Analizi”. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/1 (June 2024), 53-79. https://doi.org/10.46353/k7auifd.1463265
16. Karagöz, Beytullah - Şeref, İzzet. “Yunus Emre İle İlgili Araştırmaların Bibliyometrik Analizi”. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi 13/27 (2019), 123-141. https://doi.org//10.29329/mjer.2019.185.6
17. Karasözen, Bülent et al. “1997-2006 Türkiye Bilim Göstergeleri Analizi”. Türk Kütüphaneciliği 23/1 (January 2009), 4-21.
18. Karasözen, Bülent et al. “WoS ve Scopus Veri Tabanlarının Karşılaştırması”. Türk Kütüphaneciliği 25/2 (April 2011), 238-260.Khan, Nickalus R. et al. “Part II: Should the h-Index Be Modified? An Analysis of the m-Quotient, Contemporary h-Index, Authorship Value, and Impact Factor”. World Neurosurgery 80/6 (2013), 766-774.
19. Kızılgül Kılıç, Hatice Merve. Tasavvuf İle İlgili TR Dizin’de Yer Alan Akademik Makalelerin Bibliyometrik Olarak İncelenmesi (2005-2022). Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
20. Kurtoğlu, Fatma Süreyya. “Hacı Bektaş Velî ile İlgili Yapılan Çalışmalara Yönelik Bibliyometrik Bir İnceleme”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 113 (March 2025), 45-61.
21. MDPI. “Religions”. Access 14 August 2025. https://www.mdpi.com/journal/religions/stats
22. Öztürk, Oğuzhan - Gürler, Gökhan. “Giriş”. Bir Literatür İncelemesi Aracı Olarak Bibliyometrik Analiz. ed. Oğuzhan Öztürk - Gökhan Gürler. Ankara: Nobel Bilimsel Eserler, 2022.
23. Schrader, Alvin M. “Teaching Bibliometrics”. Library Trends (1981), 151-172.
24. Singh, Vivek Kumar et al. “The Journal Coverage of Web of Science, Scopus and Dimensions: A Comparative Analysis”. Scientometrics 126 (2021), 5113-5142.
25. Somoza-Fernández, Marta et al. “Journal Coverage of the Emerging Sources Citation Index”. Learned Publishing 31/3 (2018), 199-204.
26. Şeref, İzzet - Karagöz, Beytullah. “Scopus Veri Tabanına Dayalı Bibliyometrik Değerlendirme: Mevlâna Celâleddin Rumî Üzerine Yapılan Araştırmalar”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 14 (March 2019), 298-313. https://doi.org/10.29000/rumelide.541024.
27. Taş, Edibe. “Tasavvuf Kavramına Yönelik Bibliyometrik Bir Analiz”. Diyanet İlmi Dergi 60/3 (September 2024), 1025-1050. https://doi.org/10.61304/did.1477969
28. Taş, Edibe - İnci, Nuriye. “Tasavvuf Düşüncesinde Nefs: Bibliyometrik Analiz ve Akademik Eğilimler”. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 27/27 (June 2025), 509-534. https://doi.org/10.51553/bozifder.1644314
29. Yılmaz, Adile - Bal, Mazhar. “Ahilik ve Fütüvvet ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 104 (December 2022), 317-327.
30. Yılmaz, Murat. “Bibliyometriye Eleştirel Bir Bakış”. Türk Kütüphaneciliği 33/1 (March 2019), 43-49.