Araştırma Makalesi

SEKÜLER/LAİK DÜŞÜNCENİN ULÛM-İ İKTİSÂDİYE VE İÇTİMÂİYE MECMUASI ÖRNEĞİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 3 Sayı: 2 31 Aralık 2018
PDF İndir
TR EN

SEKÜLER/LAİK DÜŞÜNCENİN ULÛM-İ İKTİSÂDİYE VE İÇTİMÂİYE MECMUASI ÖRNEĞİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Sekülerizm ve laiklik, sosyo-ekonomik, kültürel ve toplumsal olmak üzere oldukça geniş alanı kapsayan kavramlardır. Bu bağlamda çalışmamız öncelikle, sekülerizm ve laikliğin tanımını, Avrupa’daki tarihsel sürecini ve kökenini oluşturan belli başlı düşünce akımlarını ele almaktadır. Bu akımlardan en önemlisi, metafizik hiçbir bilgiyi kabul etmeyen ve sadece deney ve gözlemle doğru bilgiye ulaşılabileceğini ileri süren pozitivizmdir. Materyalizm, evrimcilik ve liberalizm gibi yaklaşımlar da pozitivizmle birlikte seküler/laik dünya görüşünün teşekkülünde etkili olmuştur. Çalışmada, Avrupa’daki sürecin yanı sıra, Osmanlı Devleti’ni seküler düşüncenin ne boyutta etkilediği araştırılmış ve devletin, bu sürece gerilemeyle birlikte girdiği tespit edilmiştir. Devleti kurtarmak için Batılı devletlerin sistemini örnek almaya ve birtakım ıslahatlar gerçekleştirmeye başlayan yöneticiler, bir bakıma seküler/laik düşüncenin Osmanlı’da etkili olmasına neden olmuşlardır. Bu etki de, seküler düşünceyi benimseyen ve bunu devletin tek kurtuluş çaresi olarak gören yeni bir kuşağın yetişmesine sebebiyet vermiştir. Dönemin basın hayatının hareketliliğinden ve Avrupalı devletlerin desteğinden de yararlanan bu kişiler, düşüncelerini çeşitli gazete ve dergilerde açıklama fırsatı bulmuşlardır. Bunların en önemlilerinden biri, 1908 ile 1911 yılları arasında yayımlanan Ulûm-i İktisâdiye ve İçtimâiye Mecmuası’dır. Çalışmamız öz olarak bu derginin düşünce atmosferinin ne kadar seküler/laik olduğunu ve hangi düşüncelerin sekülerlik/laiklik bağlamında incelendiğini araştırmak olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağaoğulları, Mehmet Ali-Köker, Levent, Tanrı Devletinden Kral Devlete, İstanbul: İmge Kitabevi Yayınları, 2008.
  2. Ağaoğulları, Mehmet Ali, Ulus-Devlet ya da Halkın Egemenliği, Ankara: İmge Kitabevi Yayınları, 2010.
  3. Ahmed Şuayıb, “Hürriyet-i Mezhebiye İslâmiyet ve Katolik Kilisesi”, Ulûm-i İktisâdiye ve İçtimâiye Mecmuası, 1/ 2 (2 Ocak 1324).
  4. ____________, “Hürriyet-i Mezhebiye, Hilâfet ve Saltanat 3”, Ulûm-i İktisâdiye ve İçtimâiye Mecmuası, 1 ( 28 Şubat 1324).
  5. ____________. “Fransa İhtilâl-i Kebîri”, Ulûm-i İktisâdiye ve İçtimâiye Mecmuası. 1. (Kânûn-ı evvel 1324).
  6. ____________, “Avamil-i İçtimaiye, Irk Nazariyesi”, Ulûm-i İktisâdiye ve İçtimâiye Mecmuası, 2, (30 Mart 1325).
  7. Akıncı, Abdulvahap, “Modern Ulus Devletlerin Doğuşu”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34, (Aralık 2012).
  8. Akşin, Sina, Jön Türkler ve İttihat ve Terakki, 4. Baskı, Ankara: İmge Kitabevi, 2006.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

12 Nisan 2018

Kabul Tarihi

9 Temmuz 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

ISNAD
Yüzsüren, Nergis. “SEKÜLER/LAİK DÜŞÜNCENİN ULÛM-İ İKTİSÂDİYE VE İÇTİMÂİYE MECMUASI ÖRNEĞİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 3/2 (01 Aralık 2018): 258-289. https://doi.org/10.20486/imad.414714.


Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.