Araştırma Makalesi

Haber okuryazarlığı davranışları ve pratik: Nitel bir araştırma

Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Haber okuryazarlığı davranışları ve pratik: Nitel bir araştırma

Öz

Haber tüketicisi, haber içeriği, sistemleri ve uygulamaları hakkında bilgi ve becerilere sahip olsa da haber okuryazarlığını pratikte tam olarak uygulayamamaktadır. Ayrıca, haber okuryazarlığı bilgi ve becerilerini kullanamadığında haber okuryazarı olamamaktadır. Bu nedenle, haber okuryazarı olmak için haber okuryazarlığı davranışlarını sergilemesi ve eğitim alması gerekmektedir. Eğitimin sonuçlarını değerlendirmek oldukça fazla önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, eğitim öncesinde ve sonrasında tüketicilerin haber okuryazarlığı davranışları sergileyip sergilemediklerini tespit etmektir. Bu nitel araştırma, derinlemesine görüşmeler aracılığıyla, haberi tanımlarken, haberi çözümlerken ve haberle etkileşim kurarken okuryazarlığın ne zaman ve nasıl uygulanabilir olduğunu anlamak için eğitim almış tüketicilerin pratiğine odaklanır. Katılımcıların perspektifinden okuryazarlığın ne zaman ve hangi koşullar altında haber tüketimi için anlam kazandığını açıklayarak kavramsal bir bilgi ve beceriler seti olarak haber okuryazarlığı ile bir pratik olarak haber okuryazarlığı arasındaki farkı açıklığa kavuşturur. Sonuç olarak bu araştırma tüketicilerin eğitim aldıktan sonra pratikte başarılı olduklarını, haber okuryazarlığı davranışları sergilediklerini ve oluşturulan rehberin etkili olduğunu ortaya koyar.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırma, katılımcılardan “bilgilendirilmiş onam” ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal Araştırmalar Etik Kurulu’nun 09.10.2024 tarihli ve 2024/17-08 sayılı kararı gereğince “etik kurul onayı” alınarak yürütülmüştür.

Kaynakça

  1. Amazeen, M. A. ve Bucy, E. P. (2019). Conferring resistance to digital disinformation: The inoculating influence of procedural news knowledge. Journal of broadcasting & electronic media, 63(3), 415-432. https://doi.org/10.1080/08838151.2019.1653101
  2. Ashley, S., Maksl, A. ve Craft, S. (2013). Developing a news media literacy scale. Journalism&mass communication educator, 68(1), 7-21. https://doi.org/10.1177/1077695812469802
  3. Ashley, S., Maksl, A. ve Craft, S. (2017). News media literacy and political engagement: What’s the connection?. Journal of media literacy education, 9(1), 79-98. https://doi.org/10.23860/JMLE-2017-9-1-6
  4. Ashley, S. (2020). News literacy and democracy. Routledge.
  5. Bober, T. (2021). Building news literacy: Lessons for teaching critical thinking skills in elementary and middle schools. ABC-CLIO.
  6. Chan, M. (2024). News literacy, fake news recognition, and authentication behaviors after exposure to fake news on social media. New media & society, 26(8), 4669-4688. https://doi.org/10.1177/14614448221127675
  7. Craft, S., Ashley, S. ve Maksl, A. (2016). Elements of news literacy: A focus group study of how teenagers define news and why they consume it. Electronic news, 10(3), 143-160. https://doi.org/10.1177/1931243116656716
  8. Craft, S., Ashley, S. ve Maksl, A. (2017). News media literacy and conspiracy theory endorsement. Communication and the public, 2(4), 388-401. https://doi.org/10.1177/2057047317725539

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gazetecilik , Gazetecilik Çalışmaları , Medya Okuryazarlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

14 Şubat 2025

Kabul Tarihi

14 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erdoğan, İ. (2025). Haber okuryazarlığı davranışları ve pratik: Nitel bir araştırma. im: İletişim ve Medya Çalışmaları Dergisi, 1, 1-31. https://izlik.org/JA79ZK85FT

im: İletişim ve Medya Çalışmaları Dergisi CC BY-NC 4.0 ile lisanslanmaktadır