Sovyet Şiirinin Geleneksel Temelde Şekillenen Modern Fenomeni: “Altmışlılar Kuşağı”

Öz

Her dönem, kendinden önceki dönemlerin, önemli anların, ideolojilerin, maneviyatın, aktarılan veya yeni oluşumu gözlemlenen kültürlerin varlığı ve çeşitliliği konusunda farklı eğilimler ortaya çıkarmaktadır. Soyut düşüncenin somut yansıması sanat ve onun vazgeçilmez unsuru edebiyat da bir iletişim ve etkileşim aracı olarak tarih boyunca gözle görülür mental ayrışmaların yaşandığı, yeni kuşak ve grupların ortaya çıktığı bir arena olmuştur. 20. yüzyılın ilk yarısında Sovyet ideolojisinin baskı ve sınırlamalarına maruz kalan Rus edebiyatı, özellikle de şiir, sosyalist gerçekçilik ilkesinin dayatmaları sonucunda kendi sınırlarına çekilmek zorunda kalmıştır. 1953 yılında tahakkümün ortadan kaybolması itibariyla sosyo-kültürel alanda yeni bir bakış açısı ve dünya görüşü oluşmuş, değişim ve gelişim yönünde önemli atılımlar gerçekleşmiştir. 1960’lı yıllarla birlikte zihinsel özgürlük tezini savunan ve “Altmışlılar Kuşağı” olarak adlandırılan yeni aydın sınıfı edebiyatta kısmen kaybedilen modernist bilincin yeniden oluşturulması için harekete geçmiştir. Çalışmada kontrol mekanizmasının bilinçsiz bir şekilde yaratmış olduğu farkındalığın, uyanışın hazırlık evresinin, kuşağın edebi arenadaki konum ve kazanımının tarihsel yöntem kullanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nezdinde, temsilcilerin faaliyetlerinin ve yayınlarının, Rus edebiyatına ve kültürüne sağladığı muazzam katkıyı ifade etmek yerinde olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Minör şiir
• Sovyet Şiiri
• Sosyalist Gerçekçilik
• Altmışlılar Kuşağı
• Majör Şiir

Etik Beyan

Bu makale, Prof. Dr. M. Özlem PARER danışmanlığında yürütülüp 2022 yılında tamamlanan Rus Edebiyatında “Altmışlılar Kuşağı” Yeni Şiir Sanatı ve Yevgeniy Aleksandroviç Yevtuşenko’nun Liriği başlıklı yayınlanma aşamasında olan doktora tezinden üretilmiştir.

The Modern Phenomenon Of Soviet Poetry, Shaped On The Traditional Base: “The Sixtiers”

Öz

Each period brings into the open the different tendencies, concerning the existence and diversity of previous periods, the important moments, the ideologies, the spirituality and the cultures that were transferred or newly formed. The art, a concrete reflection of abstract thought and the literature, an essential element of art, have been an arena where mental divergences observed throughout history, and as a result new generations and groups have emerged. Russian literature, especially poetry, which was exposed to the pressures and restrictions of the Soviet ideology in the first half of the 20th century, had to retreat to its own edges as a result of the impositions of the principle of socialist realism. In 1953, a new perspective and world view was formed in the socio-cultural field, and the important developments were came true towards change and development. In 1960s, the new type of intellectuals who defended the thesis of mental freedom and called the “Sixtiers” took action to re-create the modernist consciousness in the minds of the people, which was partially lost in literature. The aim of the study is to examine the awareness, created unconsciously by the control mechanism, the preparation phase of the awakening, the position and achievements of the generation in the literary arena, using the historical method. It would be appropriate to express the enormous contribution of the activities and publications of the representatives to Russian literature and culture.

Anahtar Kelimeler

• Soviet Poetry
• Socialist Realism
• Sixtiers
• Major Poetry
• Minor Poetry

Etik Beyan

This article is derived from PhD dissertation entitled “The New Poetry of the ‘Sixties Generation’ in Russian Literature and Yevgeniy Aleksandrovich Yevtushenko's Lyric”, conducted under the supervision of Prof. Dr. M. Özlem PARER and completed in 2022.

Kaynakça

1. Barbakadze, M. (2007). Şestidesyatniki, Moskva: Fond “Liberal’naya Missiya”.
2. Bogdanova, P. B. (2014). Rejissorı-semidesyatniki: kultura i sudbı, Şestidesyankiki. Otkaz ot Stalinizma, Moskva: Novoye literaturnoye obozreniye.
3. Cohen, S. F. Socıal Dimensions of De-Stalinization, 1953-64, Final Report to National Council for Soviet an East European Research, 624-17.
4. Davıdova, T. T., Suşilina, İ. K., Sovremennıy literaturnıy protses v Rossii, Çast II. Poeziya. http://www.hi-edu.ru/e-books/xbook699/01/part-006.htm2 (Erişim 23.04.2022).
5. Deutscher, İ. (1990). Stalin, Bir Devrimcinin Hayatı: 2, İstanbul: Sosyal Yayınlar.
6. Doljenko, T. V. (2019). Sravneniya v Poezii M. Tsvetaevoy i R. Rojdestvenskogo, NİU, BELGU Pedagogıçeskiy İnstitut İstoriko-Filologiçeskiy Fakultet.
7. Dubrovina, N. V. (2011). Sotsialistiçeskiy realizm: metod ili stil, ISSN 1810-0201, Vestnik, TGU, vıpusk 7 (99), 181-185.
8. Figes, O. (2011). Karanlıkta Fısıldaşanlar, Stalin Rusya’sında Özel Yaşam, N. Elhüseyni (Çev.), Gorbaçevskiye çteniya, Vremya peremyon: ideyi i lyudi, (2015), Moskva: SamPoligrafist.

9. Groys, B. (1992). The Total Art of Stalinism, New Jersey.
10. Gruşin, B. A. (2001). Çetıre jizni Rossii v zerkale oprosov obşestvennogo mneniya, Jizn 1-ya Epoha Hruşova, Moskva: Progress-Tradidtsiya.
11. İstoriya Russkoy Literaturı XX veka v çetıryoh knigah, kniga tretya 1940-1960 godı, Moskva: “Vışşayaşkola” 2006.
12. İvanova, Y. V. (2017). O poetike individualnogo stilya Y. Yevtuşenko, DOI: 10.24249/23099917.