Türk Dizilerine İlişkin Ulusötesi Alımlama Araştırmaları: Bir Meta-Sentez

Öz

Bu çalışma, dünya çapında popülerlik kazanan Türk dizilerinin alımlanması üzerine çeşitli ülkelerde yapılan ampirik araştırmaları analiz etmeyi ve bulguları karşılaştırarak ve sentezleyerek mevcut bilgiyi geliştirmeyi ve uygulamada kullanılabilecek kapsamlı bir bakış açısı sağlamayı amaçlamaktadır. Türkiye yeni binyılla birlikte dizi ihracatında dünya ikinciliğine yükselmiştir. Cumhuriyetin yüzüncü yılı olan 2023 yılında, yüzden fazla ülkeye yüzlerce dizi ihraç eden bir ülke konumuna ulaşmıştır. Popülerliği her geçen gün artan Türk dizileri çeşitli platformlarda dünyanın dört bir yanından izleyiciyle buluşarak onları etkilemektedir. Yerel ve evrensel olan kültürel değerleri birbirinden soyutlamadan Türk dizileri uzak ve yakındaki izleyicilere ulusötesi kültürel bir tanışıklık fırsatı sunmaktadır. Türkiye’de kültürel çeşitlilik kazanmış turist yelpazesinde dizilerin yumuşak gücü hafife alınmamalıdır. Türk dizilerinin çeşitli kıtalarda algılanmasına yönelik çalışmalar meta sentez gerektirmektedir. Bu çalışmalarda çoğunlukla Türk dizilerinin ulusötesi başarısı vurgulansa da dizilerle ilgili olumsuz eleştirilerle de karşılaşılmaktadır. Bulgulara göre coğrafi ve dinsel farklılıklar olsa bile Google Akademik veri tabanında taranan empirik araştırmalar göstermektedir ki çeşitlilik gösteren bir kültürel yakınlık alımlaması bulunmaktadır. Böyle bir meta-sentez, küresel sürdürülebilir dizi dolaşımı ve olumlu potansiyel alımlamalar ve etkilere katkı sunmak için gereklidir.

Anahtar Kelimeler

• Kültür
• Dizi İhracatı
• Türk Dizileri
• Alımlama
• Meta-Sentez

Transnational Reception Research on Turkish Tv Dizis (Series): A Meta-Synthesis

Öz

This study aims to analyse empirical research conducted in various countries on the reception of Turkish TV series (dizis) that have gained worldwide popularity. The purpose of the study is to enhance existing knowledge by comparing and synthesizing the findings and to provide a comprehensive perspective that can be used in practice. With the new millennium, Turkey ranked second in the world in TV series exports. In 2023, the 100th anniversary of the Republic, it has become a country exporting hundreds of dizis to more than a hundred countries. Turkish TV dizis, whose popularity is increasing daily, are reaching viewers worldwide through various platforms and influencing them. Without isolating local and universal cultural values from each other, Turkish TV dizis offer a transnational cultural acquaintance opportunity to audiences far and near. The soft power of TV dizis should be considered in Turkey’s culturally diversified tourist spectrum. Studies on the perception of Turkish TV dizis in various continents require meta-synthesis. Although these studies mainly emphasise the transnational success of Turkish TV dizis, negative criticisms are also encountered. According to the findings, even if there are geographical and religious differences, empirical research in the Google Scholar database shows a diverse reception of cultural proximity. Such a meta-synthesis is necessary to contribute to the global sustainable circulation of the dizis and their positive potential reception and impact.

Anahtar Kelimeler

• Culture
• TV Series Export
• Turkish TV Dizis (Series)
• Reception
• Meta-Synthesis

Kaynakça

1. Acosta Alzuru, C. (2021). Will It Travel? The Local Vs. Global Tug-of-war for Telenovela and Turkish Dizi Producers, In Transnationalization of Turkish Television Series (1-26), Istanbul University Press. https://doi.org/10.26650/B/SS18.2021.004.001
2. Ağırseven, N., Örki, A. (2017). Türk Televizyon Dizilerinin Yumuşak Güç Aracı Olarak Değerlendirilmesi, OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 836-853. https://doi.org/10.26466/opus.353287
3. Aslan, P. (2019). Uluslararası İletişim ve Popüler Kültür Üzerine: Latin Amerika’daki Türk Televizyon Dizileri Üzerinden Bir Araştırma, Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 25-50. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2019-0052
4. Berg, M. (2017). The Importance of Cultural Proximity in The Success of Turkish Dramas in Qatar, International Journal of Communication, 11, 16.
5. Berg, M. (2023). Turkish Drama Serials: The Importance and Influence of a Globally Popular Television Phenomenon, Exeter: University of Exeter Press.
6. Bhutto, F. (2019). How Turkish TV is taking over the world | Television | The Guardian. https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2019/sep/13/turkish-tv-magnificent-century-dizi-taking-over-world (Accessed: 16.04.2023).
7. Bilgin, M. H., Demir, E. & Labas, D. (2016). The Impact of Turkish TV Series on Turkey’s Image: Evidence from Eastern Europe, M. H. Bilgin (Ed.), In Eurasian Studies in Business and Economics 3/1 (565-578), Danis, Hakan Danis: Springer.
8. Bondas, T., Hall, E. O. C. (2007). Challenges in Approaching Metasynthesis Research, Qualitative Health Research, 17(1), 113-121.

9. Campos, D. (2019). Turkish Soap Opera Diplomacy in Israel. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=yU-ALFzyvi4 (Accessed: 10.05.2024).
10. Chisthi, Z. (2024). The Window to Turkish Dramas in Serbian: Turske Serije TV. https://ventsmagazine.com/2024/01/12/the-window-to-turkish-dramas-in-serbian-turske-serije-tv/ (Accessed: 10.05.2024).
11. Cummings, R. (2019). Black Struggle Film Production: Meta-Synthesis of Black Struggle Film Production and Critique Since the Millennium, IAFOR Journal of Media, Communication & Film, 6(1), 65-84.