Derleme

Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü

Sayı: 16 29 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü

Öz

Orta Asya stratejik konumu ve zengin kaynaklara sahip olmasının yarattığı çekimin etkisi ile tarihsel süreçte olduğu gibi Soğuk Savaş sonrası dönemde de büyük güçlerin hegemonik mücadele alanlarından biri haline gelmiştir. Çin ve Rusya farklı çıkar tanımlamalarına rağmen bölgedeki etkilerini çok taraflılık temelinde iş birliği yaparak tesis etme tercihinde bulunmuş ve iki aktörün bu ortak tercih 2000’li yılların başında Şangay İşbirliği Örgütü’nün kurulmasını sağlamıştır. Bu çalışmada hegemonik bölgeselleşme kavramının sunduğu teorik çerçeve temelinde, dünya siyasetinde gücünü arttırmakta olan iki büyük güç Çin ve Rusya, Orta Asya’nın bölgeselleşmesine olan etkisi, iki aktörün bölgedeki iş birliğine yasal bir zemin sağlayan Şangay İşbirliği Örgütü’nden hareketle analiz edilmektedir. Süreç analizi yöntemine dayanan çalışmada yapılan analizler neticesinde Orta Asya’da hegemonik bölgeselleşme ve Şangay İşbirliği Örgütü’nün bu sürece etkisine dair bir değerlendirme sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ali, H., Muhammadi, M., Masood, Y. et al. (2021). The grand strategy of China towards Central Asia: An assessment of Chinese new regionalism strategy and its geopolitical implications for US in the post 9/11 era, Journal of South Asian Studies, 9(3), 225-233. Doi: 10.33687/jsas.009.03.3906
  2. Allison, R. (2018). Protective integration and security policy coordination: Comparing the SCO and CSTO, The Chinese Journal of International Politics, 11(3), 297-338. Doi: 10.1093/cjip/poy008
  3. Altundağ, Z. (2016). Geçmişten günümüze Şangay İşbirliği Örgütü, Avrasya Etütleri, 49(1), 99-124.
  4. Amineh, M. P. (2022). China’s rise and the question of hegemony and world order, M. P. Amineh (Der.), The China-led Belt and Road Initiative and its reflections: The crisis of hegemony and changing global orders içinde (36-69), Oxon: Routledge.
  5. Anadi, A. (2024). New regionalism and norm creation: A case of Shanghai Cooperation Organisation, Journal of Strategic Security, 17(1), 100-111. Doi: 10.5038/1944-0472.17.1.2184
  6. Aris, S. (2009). Spreading the “Shanghai spirit”: A chinese model of regionalization in post-soviet central asia, E. Kavalski (Der.), China and the global politics of regionalization içinde (153-163), New York: Ashgate Publishing.
  7. ---. (2011). Eurasian regionalism: The Shanghai Cooperation Organisation, Palgrave Macmillan.
  8. Astana Times. (2025, Ocak 2025). https://astanatimes.com/2025/01/kazakhstan-ranks-first-among-chinas-central-asian-trade-partners-in-2024/#:~:text=The%20Kyrgyz%20Republic%20followed%20with,from%20%2489.4%20billion%20in%202023 (Erişim: 25.03.2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Siyaset

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

7 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2025

Kabul Tarihi

15 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 16

Kaynak Göster

APA
Erdoğan, S., & Topaloğlu, H. (2025). Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü. İmgelem, 16, 241-264. https://doi.org/10.53791/imgelem.1627530
AMA
1.Erdoğan S, Topaloğlu H. Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü. İMGELEM. 2025;(16):241-264. doi:10.53791/imgelem.1627530
Chicago
Erdoğan, Seven, ve Hashatun Topaloğlu. 2025. “Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü”. İmgelem, sy 16: 241-64. https://doi.org/10.53791/imgelem.1627530.
EndNote
Erdoğan S, Topaloğlu H (01 Temmuz 2025) Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü. İmgelem 16 241–264.
IEEE
[1]S. Erdoğan ve H. Topaloğlu, “Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü”, İMGELEM, sy 16, ss. 241–264, Tem. 2025, doi: 10.53791/imgelem.1627530.
ISNAD
Erdoğan, Seven - Topaloğlu, Hashatun. “Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü”. İmgelem. 16 (01 Temmuz 2025): 241-264. https://doi.org/10.53791/imgelem.1627530.
JAMA
1.Erdoğan S, Topaloğlu H. Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü. İMGELEM. 2025;:241–264.
MLA
Erdoğan, Seven, ve Hashatun Topaloğlu. “Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü”. İmgelem, sy 16, Temmuz 2025, ss. 241-64, doi:10.53791/imgelem.1627530.
Vancouver
1.Seven Erdoğan, Hashatun Topaloğlu. Çin ve Rusya’nın Orta Asya’da Hegemonik Bölgeselleşme Aracı Olarak Şangay İşbirliği Örgütü. İMGELEM. 01 Temmuz 2025;(16):241-64. doi:10.53791/imgelem.1627530

Cited By

This work licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Please click here to contact the publisher.