Derleme

Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası

Sayı: 17 28 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası

Öz

Bu makale, 2017-2021 yılları arasında ABD’de başkanlık görevini ifa eden Trump yönetiminin dış politikasını, “Ters Kissinger Doktrini” olarak adlandırılan yaklaşım çerçevesinde incelemektedir. Bu doktrin, Çin’i çevrelemek ve izole etmek amacıyla Rusya ile ilişkileri normalleştirme yönündeki stratejik girişimi ifade etmektedir. 1970’lerde ABD’nin Sovyetler Birliği’ni dengelemek için Çin’le yakınlaştığı Henry Kissinger’ın üçlü diplomasi hamlesiyle tarihsel bir karşılaştırma yapan çalışma, Trump’ın yaklaşımının bilinçli ve tutarlı bir stratejik doktrin mi yoksa kişisel dış politika reflekslerinin bir yansıması mı olduğunu araştırmaktadır. Tarihsel analiz, ikincil kaynak incelemesi ve neo-klasik realizm ile inşacılık (constructivism) temelli kuramsal çerçeve aracılığıyla yapılan değerlendirme sonucunda, Trump’ın eylemlerinin “Ters Kissinger” modeline bazı yönlerden benzese de kurumsal koordinasyon, stratejik tutarlılık ve uzun vadeli uygulama açısından yetersiz olduğu görülmektedir. Trump yönetimi Çin’i izole etmeyi hedefledi, fakat Çin bunun yerine Rusya ile daha yakın bir stratejik ortaklık kurdu. Ayrıca, Trump’ın NATO’ya ve kilit Avrupa müttefiklerine yönelik çatışmacı tutumu transatlantik ilişkileri zayıflattı. Bu çalışma, lider merkezli dış politika ile yapısal kısıtlar arasındaki gerilimi ortaya koymakta; Trump’ın kişisel içgüdülerinin çoğu zaman yerleşik dış politika kurumlarıyla çatıştığını göstermektedir. “Ters Kissinger” yaklaşımı pratikte bir doktrin olarak başarısız olmuş olsa da Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) büyük stratejisinin değişen dinamiklerini anlamak açısından faydalı bir analitik çerçeve sunmaktadır. Trump’ın 2025 sonrası söylemlerinde gözlenen bazı süreklilik işaretleri – NATO’ya yeniden yöneltilen eleştiriler, Çin’e karşı sert duruş ve Rusya ile diyaloga açık olma gibi – bu yaklaşımın bazı unsurlarının halen sürdüğünü, ancak henüz yapılandırılmış bir doktrin haline gelmediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Atkinson, R. D. (2020). Big is Beautiful: Debunking the Myth of Small Business, Massachusetts: MIT Press.
  2. Aydın, M. (2001). Uluslararası Sistem ve Dış Politika: Realist Kuram Bağlamında Kissinger'ın Yaklaşımı, Uluslararası İlişkiler Dergisi, 1(1), 203-220.
  3. Baev, P. K. (2021). The US–Europe Disconnect under Trump: From Policy Gaps to Strategic Rift, European Security, 30(2), 159-170.
  4. BBC News. (2016, December 3). Donald Trump and Taiwan: What just happened?. https://www.bbc.com/news/world-us-canada-38191711
  5. Brzezinski, Z. (1997). The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives, New York: Basic Books.
  6. Çakı, F. (2021). Türkiye'de yerli sosyoloji çağrısına karşıt eleştirilere bakış, İmgelem, 5(9), 155-186.
  7. Callahan, W. A. (2008). Chinese Visions of World Order: Post-hegemonic or a New Hegemony?, International Studies Review, 10(4), 749-761. Doi: https://doi.org/10.1111/j.1468-2486.2008.00829.x
  8. Chubaryan, A. O. (2006). Sovetskaya vneshnyaya politika v gody razryadki [Sovet harici siyaseti yumşalma illerinde]. Nauka.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Siyaset

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2025

Kabul Tarihi

12 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 17

Kaynak Göster

APA
İbrahimli, K., & Paşa, E. (2025). Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası. İmgelem, 17, 91-128. https://doi.org/10.53791/imgelem.1681551
AMA
1.İbrahimli K, Paşa E. Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası. İMGELEM. 2025;(17):91-128. doi:10.53791/imgelem.1681551
Chicago
İbrahimli, Khaladdin, ve Elnur Paşa. 2025. “Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası”. İmgelem, sy 17: 91-128. https://doi.org/10.53791/imgelem.1681551.
EndNote
İbrahimli K, Paşa E (01 Aralık 2025) Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası. İmgelem 17 91–128.
IEEE
[1]K. İbrahimli ve E. Paşa, “Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası”, İMGELEM, sy 17, ss. 91–128, Ara. 2025, doi: 10.53791/imgelem.1681551.
ISNAD
İbrahimli, Khaladdin - Paşa, Elnur. “Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası”. İmgelem. 17 (01 Aralık 2025): 91-128. https://doi.org/10.53791/imgelem.1681551.
JAMA
1.İbrahimli K, Paşa E. Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası. İMGELEM. 2025;:91–128.
MLA
İbrahimli, Khaladdin, ve Elnur Paşa. “Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası”. İmgelem, sy 17, Aralık 2025, ss. 91-128, doi:10.53791/imgelem.1681551.
Vancouver
1.Khaladdin İbrahimli, Elnur Paşa. Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası. İMGELEM. 01 Aralık 2025;(17):91-128. doi:10.53791/imgelem.1681551

This work licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Please click here to contact the publisher.