An Analysis of the Migration Tendency Dynamics of Earthquake Survivors Affected by the Kahramanmaraş Earthquake

Yıl 2025, Sayı: 17, 589 - 620, 28.12.2025

Ayşe Alican Şen

https://doi.org/10.53791/imgelem.1832377

Öz

Migration emerges as a well-known strategy for survival, especially when livelihoods and opportunities are eliminated or in response to sudden shocks. From a disaster perspective, migration offers a solution by providing new opportunities and resources for people affected by mass events. In the face of increasing climate shocks, migration plays a central role as an adaptation strategy to mitigate negative impacts, starting from the onset of the disaster. On February 6, 2023, two powerful earthquakes with magnitudes of 7.7 and 7.6 struck 11 provinces in Turkey (Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa, Adana, Adıyaman, Osmaniye, Hatay, Kilis, Malatya, and Elazığ), triggering a massive migration of hundreds of thousands of people to non-affected regions. Cities such as Mersin, Diyarbakır, and Antalya became significant migration hubs, while there was also migration to other cities like Ankara, Istanbul, Muğla, and Bursa. Although Mersin was not heavily affected by the destruction and loss of life caused by the earthquake, its geographic proximity to the affected areas, the presence of many relatives of the victims, its “migrant city” characteristics, the availability of “a broad job pool”, and the metropolitan living conditions made it one of the most preferred destinations. This study focuses on the humanitarian consequences of the migration resulting from these two consecutive earthquakes. It explores the scope of migration triggered by the earthquake, the nature of migration decisions made immediately after the disaster, and the long-term migration trends of those who experienced sudden and rapid displacement.

Anahtar Kelimeler

Earthquake , Disaster , Migration , Migration Routes , Social Integration.

Etik Beyan

This data was obtained with the permission of the Tarsus University Scientific Research and Publication Ethics Board, decision number "2023/34" dated 27.04.2023.

Proje Numarası

UBF.23.002 Nolu BAP Projesi

Kahramanmaraş Depreminden Etkilenen Depremzedelerin Göç Eğilim Dinamiklerinin Analizi

Öz

Göç, özellikle geçim kaynakları ve olanakları ortadan kalktığında veya ani şoklar karşısında hayatta kalmanın en bilinir yolu olarak karşımıza çıkmaktadır. Afet perspektifinden bakıldığında kitlesel bir etkilenmeyle baş başa kalan insanlar için yeni fırsatlar ve kaynaklar sağlayan bir çözüm yolu sunar. Giderek etkisi artan iklimsel şoklar karşısında olumsuz etkilerin hafifletilmesi, afetlerin meydana gelme anından itibaren bir uyum stratejisi olarak da göçün merkezi bir yere sahip olduğu görülür. Türkiye’de, 6 Şubat 2023 tarihinde 11 ili (Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa, Adana, Adıyaman, Osmaniye, Hatay, Kilis, Malatya ve Elazığ’da) derinden etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğünde iki deprem meydana gelmiştir. Bu deprem, yüz binlerce insanın deprem bölgesi dışındaki alanlara hızlı ve kitlesel göç etmesine yol açmıştır. Deprem sonrasında Mersin, Diyarbakır, Antalya gibi şehirler önemli bir çekim merkezi haline gelmiştir. Ankara, İstanbul, Muğla, Bursa gibi diğer illere doğru da göç hareketliliğinin gerçekleştiği bilinmektedir. Bu bağlamda Mersin ili kendisi depremin yol açtığı can kaybı ve maddi yıkımdan ciddi olarak etkilenmese de afet bölgesine coğrafi yakınlık, depremden etkilenen şehirlerdeki vatandaşların çok sayıda yakının yaşadığı bir “göç kenti” olması, tarım ve sanayi iş kolları başta olmak üzere “geniş iş havuzu” ve barınma olanağına sahip metropol kent olanakları gibi nitelikleriyle en çok tercih edilen iller arasında yer almıştır. Bu çalışma art arda meydana gelen bu iki büyük deprem sonrası ortaya çıkan göçün insani sonuçlarına odaklanmaktadır. Depremin yol açtığı göçün boyutları, depremin hemen sonrasında alınan göç kararlarının niteliği, ani ve hızlı göçe konu olan bu insanların geleceğe dönük kalıcı göç eğilimleri gibi spesifik konular üzerinde tespitler ve analizlere yer vermektedir.

Anahtar Kelimeler

Deprem , Afet , Göç , Göç Güzergahı , Sosyal Entegrasyon.

Etik Beyan

Bu çalışmanın verileri Tarsus Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 27.04.2023 tarihli ve 2023/34 sayılı karar izniyle elde edilmiştir.

Proje Numarası

UBF.23.002 Nolu BAP Projesi

Teşekkür

Tarsus Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimine desteklerinden dolayı teşekkür ediyorum.

Kaynakça

• Ambrosetti, E., Petrillo, E. R. (2016). Environmental disasters, migration and displacement: Insights and developments from L’Aquila’s case, Environmental Science & Policy, 56, 80-88. Doi: https://doi.org/10.1016/j.envsci.2015.11.002
• Aydın Özüdoğru, B. (2023). 2023 Yılında Gerçekleşen Kahramanmaraş Merkezli Depremin Etkileri ve Politika Önerileri, Ankara: TEPAV.
• Aydınbaş, G. (2023). Sosyoekonomik boyutuyla Türkiye’de depremler üzerine bir inceleme: Kahramanmaraş depremi örneği, G. Karakuş, F. Yakut ve D. Şimşek (Ed.), Sosyal Bilimlere Çok Yönlü Yaklaşımlar: Tarih, Turizm, Eğitim, Ekonomi, Siyaset ve İletişim içinde (177-212), Ankara: Özgür Yayınları.
• Ayyıldız, Ş. (2024). Focussing on the needs of migrants in post-disaster urban life from a sociological perspective: The possibility of weak adaptation, İmgelem, 15, 533-548. Doi: https://doi.org/10.53791/imgelem.1593727
• Colmer, J. (5 Ekim 2021). How does climate change shape inequality, poverty and economic opportunity?, Economics Observatory. https://www.economicsobservatory.com/how-does-climate-change-shape-inequality-poverty-and-economic-opportunity (Erişim: 12.06.2025).
• Deniz, O. (2011). Depreminin Etkilediği Alanlarda Ortaya Çıkan Göç Eğilimi, Bilimsel Araştırma Projeleri Sonuç Raporu (2013-ed-b027), Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
• Deniz, O., Yıldız, M. Z., Parin, S. vd. (2017). Deprem ve göç: 2011 Van depremi örneği, Social Sciences Studies Journal, 3(7), 1426-1444. Doi: https://doi.org/10.26449/sssj.202
• Deryugina, T. (2022). Economic effects of natural disasters, IZA World of Labor.
• Göç Araştırmaları Derneği (GAR). (2023). Durum Tespit Raporu: Göç ve Deprem, D. Sert, D. Danış ve E. Sevinin (Haz.).
• Gökalp Yılmaz, G., Şikar, A. (2023). Afetlerin etkilerinin zorunlu göç bağlamında incelenmesi: 2023 Kahramanmaraş depremi, Afet ve Risk Dergisi, 6(4), 1247-1268. Doi: https://doi.org/10.35341/afet.1290767
• Gürbüz, S., Şahin, F. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Güreşci, E. (2023). Kahramanmaraş depremi sonrası yeni bir tartışma konusu olarak deprem göçü, M. Öztürk ve M. Kırca (Ed.), Kahramanmaraş Merkezli Depremler Sonrası İçin Akademik Öneriler içinde (47-60), Ankara: Özgür Yayınları.
• Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2022). Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability.
• Kuran, C. H. A., Morsut, C., Kruke, B. I. vd. (2020). Vulnerability and vulnerable groups from an intersectionality perspective, International Journal of Disaster Risk Reduction, 50. Doi: https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2020.101826
• Li, Y. (2024). Do natural disasters affect rural labor migration? Evidence from the Wenchuan earthquake in China, Economic Analysis and Policy, 81, 996-1006. Doi: https://doi.org/10.1016/j.eap.2023.11.038
• Mbaye, L. M., Okara, A. (2017). Climate change, natural disasters, and migration, IZA World of Labor.
• Mbaye, L. M., Zimmermann, K. F. (2015). Environmental Disasters and Migration, IZA Discussion Paper No. 9349. Doi: https://www.econstor.eu/bitstream/10419/124866/1/dp9349.pdf
• McLaughlin, M. S., Pizzi, E. (2021). Natural disasters, forced migration, and conflict: The importance of government policy responses, International Studies Review, 23(3), 580-604. Doi: https://doi.org/10.1093/isr/viaa058
• Memon, R. A. (2021). A comparative study on women perception and condition in the event of natural disaster and migration: A qualitative study from Sindh–Pakistan flood 2010, Journal of Governance Risk Management Compliance and Sustainability, 1(1), 50-61.
• Mersin Valiliği İl Göç İdaresi. (2023). Deprem Bölgesinden Mersin’e Göç Verileri. https://mersin.goc.gov.tr/ (Erişim: 08.06.2025).
• Özbilgin, M., Erbil, C., Şimşek Demirbağ, K. vd. (2023). Afet yönetiminde sorumluluğun yeniden inşası: Deprem, sosyal dramalar, sosyal politikalar, Sosyal Mucit Academy Review, 4(1), 71-112. Doi: https://doi.org/10.54733/smar.1253256
• Özer, E., Şen, Y. Ç., Güler, D. S. vd. (2025). Experiences of women relocated due to the February 2023 earthquake in Turkey: A qualitative study, BMC Women’s Health, 25(1). Doi: https://doi.org/10.1186/s12905-025-03554-0
• Peker, A. E., Şanlı, İ. (2022). Deprem ve göç ilişkisi: 24 Ocak 2020 Elâzığ depremi örneği, Fırat Üniversitesi İİBF Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(1), 125-154.
• Sertkaya Doğan, Ö., Özdemir, F. (2021). Mersin’de yaşayan Suriyeliler: Sosyo-kültürel yapı ve entegrasyon süreci, Journal of Geography, 42, 33-47. Doi: https://doi.org/10.26650/JGEOG2020-0026
• Sözer, H. (2023). Kahramanmaraş depremzedeleri arasında kırılgan grupların tespiti, M. Öztürk ve M. Kırca (Ed.), Kahramanmaraş Merkezli Depremler Sonrası İçin Akademik Öneriler içinde (411-424), Ankara: Özgür Yayınları.
• Trinh, T. A., Feeny, S. ve Passo, A. (2021). The impact of natural disasters on migration: Findings from Vietnam, Journal of Demographic Economics, 87(3), 479-510. Doi: https://doi.org/10.1017/dem.2020.14
• Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf (Erişim: 12.08.2024).
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2023). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2023-49684 (Erişim: 02.10.2024).
• World Health Organization. (2019). Health Emergency and Disaster Risk Management Framework. https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/219a1a08-9ec5-4f2d-9aff-54c713fcfa7c/content (Erişim: 23.08.2024).