Derleme

Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi

Sayı: 20 27 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi

Öz

Bu makale, Yapay Zekânın (YZ) Uluslararası İlişkiler (Uİ) ve Avrupa Çalışmaları alanında yarattığı dönüşümü, Foucaultcu post-yapısalcı bir çerçevede ve Avrupa Birliği’nin (AB) düzenleyici normları bağlamında incelemektedir. Temel argüman, YZ’nin bilgi rejimlerini, epistemik otoriteyi, akademik meşruiyet süreçlerini yapısal olarak yeniden düzenleyen bir iktidar teknolojisi olduğu ve bu dönüşümde AB’nin yadsınamaz bir rolü bulunduğudur. Makale, söz konusu dönüşümün birbirine bağlı üç düzeyde gerçekleştiğini öne sürmektedir. Bu bağlamda epistemolojik düzeyde dijital bir bilgi birikimi oluşmakta, metodolojik düzeyde hibrit yöntemler yaygınlaşmakta, kurumsal-normatif düzeyde ise AB’nin hukuki çerçevesi akademik araştırmayı etik kanallar aracılığıyla biçimlendirmektedir. AB YZ Yasası başta olmak üzere AB’nin düzenleyici yaklaşımı, Uİ alanında normatif ve temkinli bir bilgi üretim rejiminin yerleşmesine zemin hazırlarken bahsi geçen alanlar için de bağlayıcı bir referans çerçevesi oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Almada, M., ve Radu, A. (2024). The Brussels Side-Effect: How the AI Act Can Reduce the Global Reach of EU Policy. German Law Journal, 25(4), 646-663.
  2. Amoore, L. (2023). Machine Learning Political Orders. Review of International Studies, 49(1), 20-36.
  3. Aradau, C., ve Blanke, T. (2015). The (Big) Data-Security Assemblage: Knowledge and Critique. Big Data and Society, 2(2), 1-12.
  4. Arda, S. (2024). Taxonomy to regulation: A (geo)political taxonomy for AI risks and regulatory measures in the EU AI Act. SSRN Çalışma Kâğıdı. https://doi.org/10.2139/ssrn.4608702
  5. Baele, S. J., ve Bukhari, I. (2024). Charting AI IR: Much Ado about Nothing? International Studies Review, 26(2), p. viae013.
  6. Baysal, B. (2025). Yapay Zekâ Çağında Sosyal Bilimler: Hızlı Uyum İçin Kullanım İpuçları, Global Panorama, 20 Ekim. https://www.globalpanorama.org/2025/10/yapay-zeka-caginda-sosyal-bilimler-hizli-uyum-icin-kullanim-ipuclari/
  7. Bilgin, T. (t/y). Kullanıcıların Hatalarını Analiz Ederek Diyalog Tabanlı Zeki Etmenler ile Etkileşimli Yönlendirme Yapabilen Türkçe Python Kod Editörü”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, https://avesis.bilecik.edu.tr/proje/ec7b59c6-4dd1-43cc-a60e-0a6430a0078b/kullanicilarin-hatalarini-analiz-ederek-diyalog-tabanli-zeki-etmenler-ile-etkilesimli-yonlendirme-yapabilen-turkce-python-kod-editoru
  8. Bowman, T. D. (2023). Viewing Research Assessment, The Academic Reward System, and Academic Publishing Through The Power/Knowledge Lens Of Foucault. Frontiers in Research Metrics and Analytics, 8, 1179376.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Avrupa Birliği, Avrupa Çalışmaları, Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2026

Kabul Tarihi

15 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Mozakoğlu, E., & Kaçar Aşcı, F. (2026). Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi. İmgelem, 20, 517-542. https://doi.org/10.53791/imgelem.1889945
AMA
1.Mozakoğlu E, Kaçar Aşcı F. Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi. İMGELEM. 2026;(20):517-542. doi:10.53791/imgelem.1889945
Chicago
Mozakoğlu, Ece, ve Fatmanur Kaçar Aşcı. 2026. “Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi”. İmgelem, sy 20: 517-42. https://doi.org/10.53791/imgelem.1889945.
EndNote
Mozakoğlu E, Kaçar Aşcı F (01 Eylül 2026) Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi. İmgelem 20 517–542.
IEEE
[1]E. Mozakoğlu ve F. Kaçar Aşcı, “Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi”, İMGELEM, sy 20, ss. 517–542, Eyl. 2026, doi: 10.53791/imgelem.1889945.
ISNAD
Mozakoğlu, Ece - Kaçar Aşcı, Fatmanur. “Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi”. İmgelem. 20 (01 Eylül 2026): 517-542. https://doi.org/10.53791/imgelem.1889945.
JAMA
1.Mozakoğlu E, Kaçar Aşcı F. Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi. İMGELEM. 2026;:517–542.
MLA
Mozakoğlu, Ece, ve Fatmanur Kaçar Aşcı. “Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi”. İmgelem, sy 20, Eylül 2026, ss. 517-42, doi:10.53791/imgelem.1889945.
Vancouver
1.Ece Mozakoğlu, Fatmanur Kaçar Aşcı. Uluslararası İlişkilerde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekânın Bilgi İktidar Boyutu ve AB’nin Normatif Çerçevesi. İMGELEM. 01 Eylül 2026;(20):517-42. doi:10.53791/imgelem.1889945

This work licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Please click here to contact the publisher.