A Qualitative Study On The Preservation Of Cultural And Religious Identity And Intergenerational Change Among Turks In Germany

Öz

The study examines the preservation and transformation of the intergenerational cultural and religious identities of Turks who have settled in Germany since 1961, the starting date of labor migration. For this purpose, the dimensions of cultural and religious identity across four generations were analyzed through various parameters. Cultural identity parameters include mother tongue (Turkish), homeland, citizenship, identity perception, continuity of Turkish family structure, and intermarriage; while religious identity parameters include Turkish mosques and prayer times, the search for halal food, and the celebration of Turkish-Muslim holidays in contrast to German holidays. The study employs a qualitative research method, and data were collected through interviews with 25 participants. The findings indicate that Turkish cultural elements are valued across all four generations; however, due to integration and adaptation processes, the third and fourth generations tend to develop hybrid identities shaped by both cultures. Religious identity elements, on the other hand, are regarded by all generations as a protective and sustaining factor that reinforces national identity and provides a sense of shelter against Islamophobic and racist discourses in Germany and Europe.

Anahtar Kelimeler

• Turks In Germany
• Change
• Continuity
• Cultural Identity
• Religious Identity.

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Human Research Social and Human Sciences Ethics Committee of Erzincan Binali Yıldırım University Rectorate on May 31, 2024, with approval number E-88012460-050.04-361186.

Almanya’daki Türklerde Kültürel Ve Dini Kimliğin Korunması İle Kuşaklararası Değişim Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Araştırmada, Almanya’ya işçi göçünün başlangıç tarihi olan 1961’den itibaren Almanya’ya yerleşmiş Türklerin kuşaklararası kültürel ve dini kimliklerinin korunması ve değişimi incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda mevcut dört kuşakta dini ve kültürel kimliğin boyutları çeşitli parametreler eşliğinde ele alınmıştır. Kültürel kimlik parametreleri olarak Türkçe ana dil, vatan, vatandaşlık, kimlik olgusu, Türk aile yapısının devamlılığı ve yabancılarla evlilik; dini kimlik parametreleri olarak ise Türk camileri ve ezan saati, helal gıda arayışı ve Alman bayramlarına karşılık Türk-Müslüman bayramlarının kutlanması incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi kullanılan çalışmada 25 katılımcı ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda Türk kültürel ögelerinin dört kuşak tarafından da önemsendiği, ancak entegrasyon ve uyum süreçlerine bağlı olarak üçüncü ve dördüncü kuşakta iki kültürden beslenen melez kimliklerin ortaya çıktığı görülmüştür. Dini kimlik ögelerinin ise Türk diasporasının Almanya’daki kalıcılığını sağlayan, milli kimliğin korunmasında etkili olan ve İslam karşıtı ile ırkçı söylemlere karşı bir sığınma ve koruma işlevi gören bir unsur olarak tüm kuşaklar tarafından önemsendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Almanya’daki Türkler
• Değişim
• Süreklilik
• Kültürel Kimlik
• Dini Kimlik.

Etik Beyan

Bu çalışma için Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörlüğü İnsan Araştırmaları Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan 31.05.2024 tarih ve E-88012460-050.04-361186 sayılı etik kurul izni alınmıştır.

Kaynakça

1. Adıgüzel, Y. (2004). Kimliğin korunmasında ve üretilmesinde Türk derneklerinin rolü Almanya/Köln örneği [Doktora Tezi]. Sakarya Üniversitesi.
2. Alptekin, M. Y. (2024). Almanya’daki Türk dernekleri ve diyaspora oluşturma potansiyalleri: Duisburg-Essen örneği. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, 4(1), 14-43.
3. Alptekin, M. Y. (2026). From labor migration to lobbying: the formation of the Turkish diaspora in Germany in six stages. Social Policy Issues, 72(1), 1-19. https://doi.org/10.31971/pps/209710
4. Aslan, A. (2019). Almanya'daki Türkiye kökenli üçüncü kuşak gençlerin kimlik algısı ve din (köln örneği). Turkish Studies, 14(3), 1105-1145. https://doi.org/ 10.29228/TurkishStudies.22685
5. Başkurt, İ. (2012). Almanya’da yaşayan Türk göçmenlerin kimlik problemi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 81-94.
6. Crollius, R. A. (1998). İnkültürasyon (A. İ. Güngör, Çev.). Dini Araştırmalar, 1(1), 93-105.
7. Çakır, H., ve Azman, A. (2022). Sosyal kuşaklar: kuşaklar sosyolojisinde metodolojik bir açılım. İmgelem, 6(11), 331-350. https://doi.org/10.53791/imgelem.1150010
8. Çoştu, Y. (2016). Göçmenlerin kimlik arayışı. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 533-546. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.280803

9. Çoştu, Y., ve Ceyhan, M. A. (2015). DİTİB’in din eğitimi faaliyetleri üzerine bir değerlendirme. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 39-51. https://doi.org/10.17218/husbed.50745
10. Eren, S. (2007). Göç, Toplumsal Değişme ve Din: Avrupa’ya Göç eden Türkler Bağlamında Bir Değerlendirme. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11(2), 267-288. https://izlik.org/JA55SH28SG
11. Geddes, A. (2003). The Politics of migration and immigration in Europe. SAGE Publications.
12. Günay, Ü. (2003). Göç, din ve değişme: Batı Avrupa’daki Türk işçileri örneği. Bilimname, 1(3), 35-64.
13. Hall, S. (1990). Cultural identity and diaspora. J. Rutherford (Ed.), Identity: Community, culture, difference içinde (ss. 222-237). Lawrence & Wishart.
14. Kastoryano, R. (1999). Muslim Diaspora(s) in Western Europe. South Atlantic Quarterly, 98(1-2), 191-202. https://doi.org/10.1215/00382876-98-1/2-191
15. Kastoryano, R. (2007). Ulusaşırı Türk Milliyetçiliği: Yurtdışında Yaşayan Türklerin Milliyetçilik Tanımları. A. Kaya ve B. Şahin (Ed.), Kökler ve Yollar Türkiye’de Göç Süreçleri içinde (ss. 63-82), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
16. Kaya, A. (2007). German-Turkish Transnational Space: A Separate Space of Their Own, German Studies Review, 30(3), 483-502.
17. Kaya, A. (2016). İslam, göç ve entegrasyon güvenlikleştirme çağı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
18. Kaya, A., ve F. Kentel. (2005). Euro-Türkler: Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Köprü mü, Engel mi? İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
19. Khan, M. I., ve Haleem, A. (2016). Understanding “Halal” and “Halal Certification & Accreditation System: A Brief Review. Saudi Journal of Business and Management Studies, 1(1), 32-42.
20. Kırmızı, B. (2016). Göçmen Türklerin Almanya’da Yaşadığı Sorunların Dünü ve Bugünü. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 2(3), 145-156. https://doi.org/10.20322/lt.86415
21. Kızılocak, G. (2007). Almanya’daki Türkler ve Türkiye’deki Almanlar- Göçün Sebepleri ve Uyum Sorunları, Göç ve Entegrasyon- Almanya ve Türkiye’de Azınlık-Çoğunluk İlişkileri, Konrad-Adenauer-Stiftung Yayınları.
22. Kümbetoğlu, B. (2011). Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma, Bağlam Yayıncılık.
23. Levitt, P. (2003). You Know, Abraham Was Really the First Immigrant: Religion and Transnational Migration. International Migration Review, 37(3), 847-873.
24. Mannheim, K. (1952). Essays on The Sociology of Knowledge. Oxford University Press.
25. Özer, H., Arıcan, O., Yıldırım, E. E., Akgün, K., Karadavut, A., Menteşe, M., ve Gümüştepe, P. N. (2017). Zonguldak’tan Almanya’ya Göç Hikayeleri, Zonguldak. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Yayınları.
26. Perşembe, E. (2009). Almanya’da Çokkültürlü Yapının Ayrıştırılan Unsuru Olarak Müslümanlar ve Entegrasyon Deneyimleri. Milel ve Nihal, 6(2), 233-263.
27. Rist, R. C. (1978). Guestworkers in Germany: The Prospect for Pluralism. Praeger.
28. Sağlam, F. (2006). Türk-Alman Örnekleminde Karma Evli Çiftlerin Çocuklarındaki Dilsel Gelişim Üzerine. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 23(1), 231-241.
29. Subaşı, N. (2017). Dil ve Din: Kimliğin Kadim Bileşenleri. Avrupa'da Türkçenin Geleceği. Y. Bulut (Ed.), Kadim Yayınları.
30. Şahin Kütük, B. (2016). Türkiye’den Batı Avrupa’ya İşçi Göçünün Sosyolojik Çalışmalara Yansımaları. Istanbul Journal of Sociological Studies, (52), 609-654. https://doi.org/10.18368/IU/sk.19012
31. Şahin, B. (2008). Almanya’daki Türk Göçmenlerin Sosyal Entegrasyonunun Kuşaklararası Karşılaştırması: Kimlik ve Aidiyet Hissetme. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (8), 227-252.
32. Turan, K. (1991). F. Almanya’daki II. Kuşak Türkler’in sosyalizasyonu ve Kültür Değişmesi [Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
33. Türkdoğan, O. (1984) İkinci Neslin Dramı. Orkun Yayınevi.
34. Ünver, C. (2012). Almanya’ya Türk İşgücü Göçü: Geçmişten Geleceğe Sorunlar, İmkanlar ve Fırsatlar. Journal of Social Policy Conferences, (45), 177-226.
35. Vertovec, S. (2002). Religion in Migration, Diasporas and Transnationalism. Research on Immigration and Integration in the Metropolis Working Paper Series, No. 02-07. Vancouver: Vancouver Centre of Excellence.
36. Yıldırım, A., ve H. Şimşek. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınevi.