Turkey’s Political Power Elites: An Analysis Based on Cabinets

Öz

This study aims to examine the social characteristics of Turkey’s political power elites in relation to developments in the economic, political, and social spheres during the post-1980 period. To this end, the social, economic, and cultural profiles—as well as the sources of political capital—of cabinet members serving between 1983 and 2026 have been analyzed. The study addresses the following questions: What do the political elites governing Turkey look like in terms of their social characteristics and their socio-cultural and political capital? How do changes in the economic, political, and social structures reflect upon the characteristics of these elites and the processes of elite formation? The study concludes that the elites possess high levels of cultural capital and are predominantly male; that large-scale changes in economic and political structures have translated into shifts in elite characteristics; that there is an occupational distribution heavily weighted toward engineers, lawyers, and economists; and that there is significant permeability between the bureaucracy and the political sphere.

Anahtar Kelimeler

• The Social Background of Ministers
• Government
• Power Elites
• Cabinet
• Political System

Türkiye’nin Siyasal İktidar Seçkinleri: Kabineler Üzerinden Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin siyasal iktidar seçkinlerinin toplumsal özelliklerini 1980 sonrası dönemde ekonomik, siyasal ve sosyal alanda yaşanan gelişmeler ile ilişkisi ekseninde tartışmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla 1983-2026 arası dönemde görev yapan kabine üyelerine ait veriler üzerinden siyasal seçkinlerin sosyal, ekonomik ve kültürel profilleri ile siyasal sermaye kaynakları ortaya konulmuştur. Çalışmanın cevabını aradığı sorular şunlardır: Türkiye’yi yöneten siyasal seçkinler toplumsal özellikleri ve sosyo-kültürel ve politik sermayeleri bakımından nasıl bir görünüm sergilemektedirler? Ekonomik, siyasal ve toplumsal yapıdaki değişimler seçkinlerin özelliklerine ve seçkin oluşum süreçlerine nasıl yansımaktadır? Çalışmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: seçkinlerin yüksek kültürel sermaye profiline sahip olduğu, erkek egemen bir özellik sergilediği, ekonomik ve politik yapıda meydana gelen büyük ölçekli değişimlerin seçkinlerin özelliklerine değişim olarak yansıdığı, mühendis, hukukçu ve iktisatçı ağırlıklı bir mesleki dağılımın olduğu, bürokrasi ile siyaset arasında güçlü bir geçişkenlik bulunduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Bakanların Toplumsal Kökenleri
• Hükümet
• İktidar Elitleri
• Kabine
• Siyasal Sistem

Kaynakça

1. Açıkel, F. (2009). TBMM milletvekili veri tabanı oluşturulması ve siyasal seçkin/milletvekilleri profili çalışması. Ankara Üniversitesi Yayınlanmamış BAP Kesin Raporu.
2. Arat, Y. (1998). Türkiye’de kadın milletvekillerinin değişen siyasal rolleri, 1934-1980. A. Berktay- Hacımirzaoğlu (Ed.), 75 yılda kadınlar ve erkekler içinde (ss. 249–266). Tarih Vakfı Yayınları.
3. Boratav, K. (2018). Türkiye iktisat tarihi 1908-2015 (23. bs.). İmge Kitabevi Yayınları.
4. Bottomore, T. B. (1990). Seçkinler ve toplum (E. Mutlu, Çev.). Gündoğan Yayınları.
5. Çakır, S. (2013). Erkek kulübünde siyaset (1. bs.). Versus Kitap.
6. Cranston, R. (2020). Avukatlar, milletvekilleri ve hakimler. Yasama Dergisi, 41, 341–372. https://izlik.org/JA43BG67XU.
7. Dahl, R. A. (2017). Demokrasi üzerine (B. Kadıoğlu, Çev.). Phoenix Yayınevi.
8. Daver, B. (1965). Az gelişmiş ülkelerde siyasal elit. A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 2, 517–535.

9. Demirel, A. (2010). İlk meclisin vekilleri: Millî mücadele döneminde seçimler (1. bs.). İletişim Yayınları.
10. Demirel, A. (2013). Tek partinin iktidarı: Türkiye’de seçimler ve siyaset (1. bs.). İletişim Yayınları.
11. Demirkol, Ö. (2023). 1923’ten 2018’e Türkiye’de hükümet ve bakanlıklar. Fiscaoeconomia, 7(1), 365–390. https://doi.org/10.25295/fsecon.1177537.
12. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE). (2002). İstatistik göstergeler 1923-2002. DİE.
13. Dorronsoro, G. (2005). The autonomy of the political field. The resources of the deputies of Diyarbakır (Turkey): 1920-2002. European Journal of Turkish Studies, Thematic Issue N°3, Being a MP in contemporary Turkey. http://www.ejts.org/document477.html.
14. Dorronsoro, G., & Massicard, E. (2005). Being a member of parliament in contemporary Turkey. European Journal of Turkish Studies, Thematic Issue N°3, Being a MP in Contemporary Turkey. http://www.ejts.org/document502.html.
15. Dündar, F. (1999). Türkiye nüfus sayımlarında azınlıklar (1. bs.). Doz Yayınları.
16. Erdoğan, R. T. (2015). Ben bu ülkenin anonim şirket gibi yönetilmesini istiyorum. CNN Türk. https://www.cnnturk.com/video/turkiye/cumhurbaskani-erdogandan-onemli-aciklamalar-11-12-2018.
17. Erekmekçi, M. (2022). Mikro milliyetçilik; modernist bir inşa mı, geçmişin hayaleti mi; modernist ve etno sembolcü milliyetçi kuramlar bağlamında bir değerlendirme. International Journal of Social Humanities Sciences Research (JSHSR), 9(89), 2231–2243. https://doi.org/10.26450/jshsr.3340.
18. Eren, A. (2008). Türkiye’de uygulanan %10 genel seçim barajının serbest seçim hakkını ihlal sorunu. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(2), 63–110. https://doi.org/10.15337/SUHFD.2017.130.
19. Ertan, S., & Aykaç, H. R. (2019). Elit teori çerçevesinde Türkiye’de kadın milletvekilleri üzerine bir inceleme. Memleket Siyaset Yönetim, 14(32), 75–102.
20. Frey, F. W. (1965). The Turkish political elite. MIT Press.
21. Göle, N. (1998). Mühendisler ve ideoloji (2. bs.). Metis Yayınları.
22. Güneş-Ayata, A. (1998). Laiklik, güç ve katılım üçgeninde Türkiye’de kadın ve siyaset. A. Berktay- Hacımirzaoğlu (Ed.), 75 yılda kadınlar ve erkekler içinde (ss. 237–248). Tarih Vakfı Yayınları.
23. Gürbilek, N. (2001). Vitrinde yaşamak (3. bs.). Metis Yayınları.
24. Habermas, J. (2022). İdeoloji olarak teknik ve bilim (M. Tüzel, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
25. Hartmann, M. (2007). The sociology of elites. Routledge.
26. Hartmann, M. (2018). Economic elites. H. Best & J. Higly (Ed.), The palgrave handbook of political elites içinde (ss. 399–417). Palgrave Macmillan.
27. Held, D. (1991). Models of democracy. Polity Press.
28. Kelsen, H. (2019). Demokrasi: Doğası & değeri (Y. Uysal, Çev.). Dost Kitabevi Yayınları.
29. Kıvrak, E. (2025). Türkiye’de yeni toplumsal hareketlerin yükselişi: Neoliberal dönüşüm ve alternatif siyasal katılım. İmgelem, 16(16), 409–440. https://doi.org/10.53791/imgelem.1637259.
30. Koçak, C. (2005). Parliament membership during the single-party system in Turkey (1925-1945). European Journal of Turkish Studies, Thematic Issue N°3, Being a MP in contemporary Turkey. http://www.ejts.org/document497.html.
31. Kökerer, E. B. (2025). Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde popülist rasyonalite: Siyasal tarzdan rejim formuna. İmgelem, 17(17), 61–90. https://doi.org/10.53791/imgelem.1820813.
32. Lijphart, A. (2014). Demokrasi modelleri: Otuz altı ülkede yönetim biçimleri performansları (G. Ayas & U. U. Bulsun, Çev.). İthaki Yayınları.
33. Mardin, Ş. (1997). Türkiye’de toplum ve siyaset (6. bs.). İletişim Yayınları.
34. Mayerhöffer, E., & Pfetsch, M. (2018). Media elites. H. Best & J. Higly (Ed.), The palgrave handbook of political elites içinde (ss. 417–39). Palgrave Macmillan.
35. Michels, R. (2021). Siyasi partiler (İ. Sipahi, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
36. Mills, C. W. (2017). İktidar seçkinleri (Ü. Oskay, Çev.). İnkılap.
37. Mosca, G. (1939). The ruling class. McGraw Hill.
38. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB). (2026). Türkiye’de özelleştirme. https://www.oib.gov.tr/turkiyede-ozellestirme.
39. Pareto, V. (1935). The mind and society (4. bs.). Harcourt, Brace and Company.
40. Pareto, V. (2013). Seçkinlerin yükselişi ve düşüşü (M. Z. Doğan, Çev.). Doğubatı Yayınları.
41. Pareto, V. (2016). Demokrasinin dönüşümü (K. Z. Tezer, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
42. Parry, G. (1971). Political elites. George Allen and Unwin Ltd.
43. Przeworski, A. (2023). Demokrasinin krizleri (M. Pekdemir, Çev.). Fol.
44. Sayarı, S., & Dikici-Bilgin, H. (2011). Paths to power: The making of cabinet ministers in Turkey. Parliamentary Affairs, 64(4), 737–762. https://doi.org/10.1093/pa/gsr017.
45. Sayarı, S., & Hasanov, A. (2008). The 2007 elections and parliamentary elites in Turkey: The emergence of a new political class? Turkish Studies, 9(2), 345–361. https://doi.org/10.1080/14683840802012108.
46. Sencer, M. (1985). Cumhuriyet hükümetleri. Amme İdaresi Dergisi, 18(4), 13–31.
47. Tachau, F. (1980). Parliamentary elites: Turkey. J. M. Landau, E. Özbudun, & F. Tachau (Ed.), Electoral politics in the middle east: Issues, voters and elites içinde (ss. 205–242). Hoover.
48. TBMM. (2010). TBMM albümü 1920-2010, 4 Cilt. TBMM.
49. TBMM. (2012). 24. dönem TBMM albümü.
50. TBMM. (2013). Hükümetler, programları ve genel kurul görüşmeleri Cilt. 7-10.
51. TBMM. (2018). 26. dönem TBMM Albümü.
52. TBMM. (2019). 27. dönem TBMM albümü.
53. TBMM. (2023). 28. dönem TBMM albümü.
54. TBMM. (2026). Anayasa değişikliği kabul edildi. https://www.tbmm.gov.tr/Haber/Detay?Id=0325ae3c-7b23-4cfb-8a7a-ef5640c15b48.
55. T.C. Başbakanlık ABGS. (2007). Avrupa birliği uyum yasa paketleri. T.C. Başbakanlık Avrupa Birliği Genel Sekreterliği.
56. Tekeli, Ş. (1982). Kadınlar ve siyasal toplumsal hayat (1. bs.). Birikim Yayınları.
57. Tilly, C. (2014). Demokrasi (E. Arıcan, Çev.). Phoenix Yayınevi.
58. Touraine, A. (2019). Demokrasi nedir? (O. Kunal, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
59. Turan, İ. (1986). The recruitment of cabinet ministers as a political process: Turkey, 1946-1979. International Journal of Middle East Studies, 18(4), 455–472.
60. Turhan, M. (1984). Siyasal elit değişimi kuramı. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2(2), 69–109. https://izlik.org/JA23HH35MP.
61. Turhan, M. (2010). Siyasal elitler (3. bs.). Gündoğan Yayınları.
62. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB). (1998). TMMOB demokrasi kurultayı. https://www.tmmob.org.tr/etkinlik/tmmob-demokrasi-kurultayi-1998.
63. Üstel, F. (2004). Makbul vatandaşın peşinde (1. bs.). İletişim Yayınları.
64. Weber, M. (1978). Economy and society. University of California Press.
65. Yeldan, E. (2001). Küreselleşme sürecinde Türkiye ekonomisi (1. bs.). İletişim Yayınları.
66. Yıldız, A. (2001). Ne mutlu türküm diyebilene: Türk ulusal kimliğinin etno-seküler sınırları (1. bs.). İletişim Yayınları.
67. Yüksel, M. (2021). Engendering the parliament: A study of women deputies in Turkey, 1935–2018. E. A. Bekaroğlu & G. K. Osmanbaşoğlu (Ed.), Turkey’s electoral geography içinde (ss. 152–181). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003118626-8.
68. Zürcher, E. J. (2020). Modernleşen Türkiye’nin tarihi (Y. Saner, Çev.). İletişim Yayınları.