Emptiness Amidst Abundance: The Crisis of Meaning in a Consumer Society

Öz

This study examines the relationship between the proliferation of consumer culture and the social production of meaning from a sociological perspective. It addresses the historical and theoretical foundations of consumer culture through concepts such as commodification, alienation, anomie, and rationalization, while analyzing its contemporary transformations along the axes of the sign, spectacle, simulation, fluidity, identity, and visibility. The study discusses the permeation of the logic of consumption into everyday life through digital media, the attention economy, digital labor, and the presentation of the self. Meaning is conceptualized as a system of signification produced within social relations, cultural values, shared experiences, and everyday interactions. The concept of "emptiness amidst abundance," developed within this framework, suggests that the proliferation of consumption choices does not automatically generate a meaningful, cohesive life. The tension between consumption and meaning is examined in this context.

Anahtar Kelimeler

• Consumer Society
• Crisis of Meaning
• Digital Consumption.

Bolluk İçinde Boşluk: Tüketim Toplumunda Anlam Krizi

Öz

Bu çalışma tüketim kültürünün yaygınlaşması ile anlamın toplumsal üretimi arasındaki ilişkiyi sosyolojik bir perspektiften incelemektedir. Tüketim kültürünün tarihsel ve kuramsal temelleri metalaşma, yabancılaşma, anomi ve rasyonelleşme kavramları üzerinden; çağdaş dönüşümleri ise gösterge, gösteri, simülasyon, akışkanlık, kimlik ve görünürlük eksenlerinde ele alınmaktadır. Dijital medya, dikkat ekonomisi, dijital emek ve benlik sunumu üzerinden tüketim mantığının gündelik yaşama nüfuzu tartışılmaktadır. Anlam toplumsal ilişkiler, kültürel değerler, ortak deneyimler ve gündelik etkileşimler içinde üretilen bir anlamlandırma düzeni olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede geliştirilen “bolluk içinde boşluk” kavramsallaştırması tüketim seçeneklerindeki çoğalmanın anlamlı bir yaşam bütünlüğünü kendiliğinden üretmeyebileceğine işaret etmektedir. Tüketim ile anlam arasındaki gerilim bu bağlamda incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tüketim Toplumu
• Anlam Krizi
• Dijital Tüketim.

Kaynakça

1. Asıl, S. (2026). Hayalet ihtiyaçlar: Dijital tüketim kültüründe algoritmik maruziyet ve yeterlilik illüzyonu. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 127–148. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1871393.
2. Batur, M., & Karataş, S. (2025). Influencer kültürü: Dijital dünyanın yeni güç merkezi. CICMS 2025 (7. Kültürel Bilişim, İletişim ve Medya Çalışmaları Konferansı), 577–591.
3. Baudrillard, J. (2011). Nesneler sistemi (O. Adanır & A. Karamollaoğlu, Çev.; 2. bs.). Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
4. Baudrillard, J. (2017). Tüketim toplumu (N. Tutal & F. Keskin, Çev.; 9. bs.). Ayrıntı Yayınları.
5. Baudrillard, J. (2020). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.; 13. bs.). Doğu Batı Yayınları.
6. Bauman, Z. (1997). Modernite ve Holocaust (S. Sertabiboğlu, Çev.). Sarmal Yayınevi.
7. Bauman, Z. (1999). Çalışma, tüketicilik ve yeni yoksullar (Ü. Öktem, Çev.). Sarmal Yayınları.
8. Bauman, Z. (2012). Akışkan modern dünyadan 44 mektup (P. Siral, Çev.). Habitus Kitap.

9. Bauman, Z. (2015). Akışkan modern dünyada kültür (İ. Çapcıoğlu & F. Ömek, Çev.). Atıf Yayınları.
10. Bauman, Z. (2017). Kimlik (M. Hazır, Çev.). Heretik Yayıncılık.
11. Bauman, Z. (2023). Tüketici hayat (K. Oğuz, Çev.). Tellekt.
12. Bayhan, M. (2022). Tüketim toplumunda kimlik inşası. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 47–57. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1022911.
13. Berger, P. L., & Luckmann, T. (2008). Gerçekliğin sosyal inşası (V. S. Öğütle, Çev.). Paradigma.
14. Best, S., & Kellner, D. (2016). Postmodern teori (M. Küçük, Çev.; 3. bs.). Ayrıntı Yayınları.
15. Bocock, R. (2005). Tüketim (İ. Kutluk, Çev.). Dost Kitabevi.
16. Debord, G. (1996). Gösteri toplumu (A. Ekmekçi & O. Taşkent, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
17. Demirel, G., & Karanfiloğlu, M. (2020). Sosyal medyada yemek fotoğraflarının kimlik inşası bağlamında tüketimi: Instagram örneği. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (34), 236–259. https://doi.org/10.31123/akil.781110.
18. Dijck, J. v., Poell, T., & Waal, M. d. (2018). The platform society: Public values in a connective world. Oxford University Press.
19. Duman, K., & Özdoyran, G. (2018). Dijital emek ve kullanıcı içeriğinin metalaşması: Katılımcı sözlük yazarları üzerine inceleme. Erciyes İletişim Dergisi, 5(4), 75–99. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.419811.
20. Durkheim, E. (2004). Sosyolojik yöntemin kuralları (C. Saraçoğlu, Çev.). Bordo Siyah.
21. Durkheim, E. (2006). Sosyoloji dersleri (A. Berktay, Çev.). İletişim Yayınları.
22. Durkheim, E. (2013). İntihar (Z. İlkgelen, Çev.). Pozitif Yayınları.
23. Durkheim, E. (2023). Toplumsal işbölümü (Ö. Ozankaya, Çev.; 5. bs.). Cem Yayınevi.
24. Ewen, S. (1976). Captains of consciousness: Advertising and the social roots of the consumer culture. McGraw-Hill.
25. Featherstone, M. (2025). Postmodernizm ve tüketim kültürü (M. Küçük, Çev.; 4. bs.). Ayrıntı Yayınları.
26. Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi Yayınları.
27. Fuchs, C. (2015). Dijital emek ve Karl Marx (T. E. Kalaycı & S. Oğuz, Çev.). Notabene Yayınları.
28. Fuchs, C. (2021). Social media: A critical introduction. SAGE.
29. Gedik, Y. (2020). Sosyal medyada yükselen bir trend: Influencer pazarlama üzerine kavramsal bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 362–385. https://doi.org/10.47097/piar.825325.
30. Giddens, A. (2014). Modernite ve bireysel-kimlik: Geç modern çağda benlik ve toplum (Ü. Tatlıcan, Çev.; 2. bs.). Say Yayınları.
31. Gilanlıoğlu, E., & Öze, N. (2020). Dijital tüketim kültürünün hegemonyası ve serbest zaman. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 4(3), 185–202.
32. Gökulu, G. (2019). Sembolik etkileşimci teorinin gündelik yaşam sosyolojisine katkıları. EKEV Akademi Dergisi, (80), 173–190.
33. Han, B.-C. (2017). Yorgunluk toplumu (S. Yalçın, Çev.; 3. bs.). Açılım Kitap.
34. Han, B.-C. (2020). Psikopolitika neoliberalizm ve yeni iktidar teknikleri (H. Barışcan, Çev.; 3. bs.). Metis Yayınları.
35. Han, B.-C. (2025). Sürünün içinde: Dijital dünyaya bakışlar (Z. Sarıkartal, Çev.; 3. bs.). İnka Kitap.
36. Han, B.-C. (2026). Yorgunluk toplumu (S. Yalçın, Çev.; 5. bs.). İnka Kitap.
37. Hari, J. (2022). Çalınan dikkat (B. E. Aksoy, Çev.). Metis Yayınları.
38. Harvey, D. (1997). Postmodernliğin durumu (S. Savran, Çev.). Metis Yayınları.
39. Hochschild, A. R. (2003). The managed heart: Commercialization of human feeling. University of California Press.
40. Horkheimer, M., & Adorno, T. W. (1995). Aydınlanmanın diyalektiği-1 (O. Özügül, Çev.). Kabalcı Yayınları.
41. Illouz, E. (2011). Soğuk yakınlıklar duygusal kapitalizmin şekillenmesi (Ö. Ç. Aksoy, Çev.). İletişim Yayınları.
42. Jameson, F. (2011). Postmodernizm ya da geç kapitalizmin kültürel mantığı (C. Plümer & A. Gölcü, Çev.). Nirengi Kitap.
43. Kıran, Ö. (2021). Dijital ortamlarda benlik sunumu ve kimlik inşası. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(3), 2038–2065. https://doi.org/10.15869/itobiad.874349.
44. Marx, K. (2011). Kapital (N. Satlıgan & M. Selik, Çev.; C. 1). Yordam Kitap.
45. Özdemir, İ. (2012). Sanal kültür: Yanılsama mı, gerçeklik mi? Folklor/Edebiyat, 18(72), 13–34.
46. Ritzer, G., Dean, P., & Jurgenson, N. (2012). The coming of age of the prosumer. American Behavioral Scientist, 56(4), 379–398.
47. Ritzer, G., & Stepnisky, J. (2013). Sosyoloji kuramları (H. Hülür, Çev.). De Ki Basım Yayım.
48. Sadakaoğlu, M. C., & Genç, F. (2022). Dijital tüketim kültürü: Dijital kitle iletişim araçları ile tüketim kültürü arasındaki ilişki üzerine bir inceleme. TRT Akademi, 7(14), 286–303. https://doi.org/10.37679/trta.1013736.
49. Sennett, R. (2020). Karakter aşınması / yeni kapitalizmde işin kişilik üzerindeki etkileri (B. Yıldırım, Çev.; 15. bs.). Ayrıntı Yayınları.
50. Solak, M. C. (2025). Tüketim toplumunda anlam arayışı: Minimalizmin sosyolojik bir yorumu. Kastamonu İnsan ve Toplum Dergisi, 3(6), 335–358.
51. Tutal, N., & Ertem, Y. (2020). Dikkat ekonomisi aracılığıyla sosyal medyayı yeniden düşünmek. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (5), 94–122. https://doi.org/10.16878/gsuilet.829460.
52. Weber, M. (2005). Bürokrasi ve otorite (H. B. Akın, Çev.). Adres Yayınları.
53. Weber, M. (2012). Ekonomi ve toplum (L. Boyacı, Çev.; C. 1). Yarın Yayınları.
54. Yardımcı, M. (2024). Influencer bireylerin takipçileri üzerindeki etkisi. International Journal of Media Culture and Literature, 9(2), 115–129.
55. Yeşil, A. (2026). Benlik takımadaları: Platform kapitalizmi ve sosyal medyada parçalanmış kimlik mimarisi. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 1–16. https://doi.org/10.54282/inijoss.1864082.
56. Zuboff, S. (2021). Gözetleme kapitalizmi çağı (T. Uzunçelebi, Çev.). Okuyan Us Yayın.