Dijital Çağda Yeni Serflik ve Siyasi Yabancılaşma
Öz
Bu çalışma, dijitalleşmenin kapitalizmin tarihsel dönüşümüyle ilişkisini siyasal katılım, yurttaşlık ve siyasi yabancılaşma bağlamında incelemektedir. Temel amacı, dijital çağdaki yeni bağımlılık biçimlerinin yalnızca ekonomik sömürü ve ücretsiz veri üretimiyle açıklanamayacağını, bireylerin siyasal özne olma, kamusal meseleler üzerine özerk düşünme ve karar alma süreçlerine etkili katılma kapasitelerindeki aşınmayla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektir. Kuramsal ve kavramsal yönteme dayanan çalışma, platform kapitalizmi, teknofeodalizm, gözetim kapitalizmi ve psikopolitika yaklaşımlarını birlikte ele almaktadır. Büyük teknoloji şirketlerinin veri ve algoritmik yönlendirme üzerindeki denetimlerinin, onları ekonomik aktörlerin ötesinde kamusal tartışmanın sınırlarını belirleyen siyasal aktörlere dönüştürdüğü ileri sürülmektedir. Ayrıca dijital görünürlük ve bilgiye erişimdeki artışın demokratik katılımı kendiliğinden güçlendirmediği, siyasal faaliyetlerin yankı odaları ve filtre balonlarında parçalanabildiği savunulmaktadır. Çalışma, dijital serflik ile siyasi yabancılaşmanın belirli mekanizmalarla birbirini güçlendirebileceğini öne sürmektedir. Demokratikleşme için dijital altyapıların demokratik denetime açılması, veri kullanımının düzenlenmesi, platformların tekelci güçlerinin sınırlandırılması ve dijital kamusal alanın kamusal biçimde yeniden yapılandırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allamong, M. B. (2024). Political alienation and the Trump vote in the 2016 and 2020 US presidential elections. Public Opinion Quarterly, 88(1), 1–21. https://doi.org/10.1093/poq/nfad065.
- Anderson, C. (2008). The end of theory: The data deluge makes the scientific method obsolete. Wired. https://www.wired.com/2008/06/pb-theory/.
- Beniger, J. R. (1986). The control revolution: Technological and economic origins of the information society. Harvard University Press.
- Bentham, J. (2016). Panoptikon ya da gözetim evi. B. Çoban & Z. Özarslan (Ed.), Panoptikon: Gözün iktidarı içinde (ss. 9–75). Su Yayınları.
- Bordo, M. D. (1993). The Bretton Woods international monetary system: A historical overview. M. D. Bordo & B. Eichengreen (Ed.), A retrospective on the Bretton Woods system: Lessons for international monetary reform içinde (ss. 3–108). University of Chicago Press.
- Boulianne, S. (2015). Social media use and participation: A meta-analysis of current research. Information, Communication & Society, 18(5), 524–538. https://doi.org/10.1080/1369118X.2015.1008542.
- Brown, W. (2015). Undoing the demos: Neoliberalism’s stealth revolution. Zone Books. https://doi.org/10.2307/j.ctt17kk9p8.
- Citrin, J., McClosky, H., Shanks, J. M., & Sniderman, P. M. (1975). Personal and political sources of political alienation. British Journal of Political Science, 5(1), 1–31. https://doi.org/10.1017/S0007123400008024.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi, Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
20 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
28 Temmuz 2026
Kabul Tarihi
2 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Küresel Modern Toplumsal Çelişkiler