İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİNİ ALMAYAN İŞVERENLERİN İDARİ SORUMLULUĞU

Öz

İşyerlerinde gerekli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması veya eksik alınması sebebiyle yaşanan iş kazalarında çok sayıda işçi yaralanmakta ya da hayatını kaybetmektedir. Bu kazalar nedeniyle oluşan olumsuzlukları önlemek; kamu düzenini, genel huzuru, asayişi ve de halkın sağlığını korumak, idarenin asli görevlerindendir. İşte idare, bu görevlerini yerine getirirken, kendisine kanunlar çerçevesinde verilen idari yaptırımlara başvurmaktadır. İdari yaptırım “idarenin bir yargı kararına gerek olmaksızın yasaların açıkça verdiği yetkiye dayanarak idare hukukuna özgü yöntemlerle, doğrudan doğruya bir işlemi ile uyguladığı yaptırımlarla, verdiği cezalardır. Doğrudan uygulanabilirliği, çabukluğu ve etkinliği nedeniyle diğer cezalardan daha etkindi." .” Kanun gereği, yapılan teftişlerde işveren tarafından iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığı veya eksik alındığının tespit edilmesi durumunda idarenin uygulayabileceği idari yaptırımlar; - İşin durdurulması, - İdari para cezası, - Kamu ihalesinden yasaklama, - İşçilerin çalışmaktan alıkonulması şeklinde ortaya çıkmaktadır. Esasen, idare tarafından uygulanan idari yaptırımlarda amaç işvereni cezalandırmaktan daha çok, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uymasını sağlayarak daha fazla işçinin iş kazası veya meslek hastalığına uğramasını önlemektir. İdarenin idari yaptırım uygulaması için mutlaka bir zararın ortaya çıkması aranmayacaktır. Buna göre idare zarar doğmadan önce bir zararın doğmasını önlemek amacıyla idari yaptırım uygulayabilecek ya da zarar doğduktan sonra da sorumlu kişinin ıslahı amacıyla da idari yaptırım uygulayabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• İşin durdurulması
• idari para cezası
• Kamu ihalesinden yasaklama

Öz

A lot of workers are either hurt or passed away in the work accidents which are due to not taking necessary occupational health and safety precautions or taking them incompletely in the workplaces. It is of the fundamental duties of the administration that preventing predicaments stemming from these accidents and also protecting the public order, public peace, public security and public health. Thus, the administration applies administrative sanctions which are granted to itself by law when fulfilling the duties. Administrative sanctions are the punishments that do not require any court decision, based upon the explicit authorities which are granted by law, and applied directly via a transaction with sui generis methods. By operation of law, in the event of determining that occupational health and safety precautions are taken by no means or incompletely by the employer in the inspections, the administration can apply the following administrative sanctions; - Stopping the work -Administrative fine - Banning from public procurement - Detaining workers from work. Substantially, the aim of these administrative sanctions is more of preventing work accidents and occupational diseases from happening via having the employer obey the occupational health and safety precautions, rather than punishing the employer. It won’t specifically be needed that a damage to be arisen to apply administrative sanctions by administration. So, the administration can apply administrative transactions either before the damage is arisen to prevent the damage, or to reform the responsible person after the damage is arisen.

Kaynakça

1. ARTUK, Mehmet Emin / GÖKÇEN, Ahmet / YENİDÜNYA, Ahmet Caner, Ceza Hukuku Genel Hükümler II, Yaptırım Hukuku, Ankara- 2003.
2. AYDIN, Ufuk; EZER, Burcu, İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatına Aykırılık Sebebiyle Uygulanan İdari Para Cezalarına İlişkin Sorunlar, Çalışma ve Toplum Dergisi, S. 2014/4.
3. BAYCIK, Gaye, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Haklarında Yeni Düzenlemeler, http://www.ankarabarosu.org.tr/siteler/ankarabarosu/tekmakale/2013-3/2013-3-4.pdf, Erişim Tarihi, 18.05.2016.
4. ÇAĞLAYAN, Ramazan, İdari Yaptırımlar Hukuku, Ankara, Asil Yayın Dağıtım, Ankara-2006.
5. ÇAVUŞ, Özgür Hakan, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda Düzenlenen İşveren Yükümlülükleri Kapsamında İdari Para Cezaları, Sicil İş Hukuku Dergisi, S. 30, 2013.
6. ÇOLAK, Haluk / ALTUN, Uğurtan, Bir Yaptırım Türü Olarak Para Cezalarının Teori ve Uygulamadaki Analizi, TBB Dergisi, S. 69, 2007.
7. DENİZHAN, Hüseyin, Adlî Para Cezaları, Adalet Dergisi, Yıl: 97, Mayıs 2006, S. 25.
8. DONAY, Süheyl, Para Cezalarını Artıran Yasanın Uygulama Alanı Hakkında Düşünceler, Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, Cilt 1, S., 2, İstanbul-1979.

9. DONAY, Süheyl, Para Cezaları, İstanbul- 1972.
10. EYRENCİ, Öner/TAŞKENT, Savaş/ULUCAN, Devrim, Bireysel İş Hukuku, Beta Yayınları, İstanbul-2016.
11. GÜNDAY, Metin, İdare Hukuku, 10. Bası, Ankara-2011.
12. KARABULUT, Mustafa, İdari Yaptırımların Hukuki Rejimi, Turhan Kitabevi, Ankara-2008.
13. KAYA, Pir Ali, Liability of Employers to Protect Workers (Responsibility for Occupational Health and Safety Measures) and The Binding Legal and Criminal Liabilities in Turkish Labour Law, Çalışma ve Toplum Dergisi, 2014/4.
14. NAZAROĞLU, Yavuz, Genel Olarak İdari Para Cezalarının Para Cezaları İçindeki Yeri ve Nitelikleri, Danıştay Dergisi, S., 14-15, 1974.
15. OĞURLU, Yücel, İdari Yaptırımlara Genel Bir Bakış ve İdari Yaptırım-Ceza Yaptırımı Ayrımı, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. III, S. 1, 1999.
16. ÖNDER, Ayhan, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Cilt II-III, 2. B, İstanbul- 1992.
17. ÖZDEMİR, Erdem, İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku, Vedat Yayıncılık, Aralık-2014.
18. SARIBAY ÖZTÜRK, Gizem, İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmemesinin Hukuki, İdari ve Cezai Sonuçları, Beta Yayınları, İstanbul-2015.
19. SÜZEK, Sarper, İş Hukuku, Beta Yayınları, 11. Baskı, İstanbul-2015.