Araştırma Makalesi

“DECOMMISSIONING” – “İŞLETMEDEN ÇIKARMA” KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI

Cilt: 7 Sayı: 13 30 Eylül 2022
  • Mustafa Oğuz Tuna
PDF İndir
TR EN

“DECOMMISSIONING” – “İŞLETMEDEN ÇIKARMA” KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI

Öz

Nükleer santrallerin işletmeden çıkarılması dünyanın geri kalanı için değil fakat ülkemiz için yeni bir kavramdır. Adeta, uzun süreli bir projenin (ortalama 20 yıl), kamu düzeninin ve yüksek tehlike arzeden risk yönetiminin birleşimidir. Gerçekten de nükleer atıkların sökülmesi, arındırılması ve bertaraf edilmesi hem işletmecinin hem de düzenleyici kurumların ciddiyetle yaklaşmasını gerektirir. Nükleer reaktörler, aşama aşama bir dizi işleme tabi tutulur; ilk olarak, kullanılmış nükleer yakıtlar, atık maddeler ve betonarme üzerindeki radyasyon seviyesinin düşürülmesi, ardından atık yakıtların tasfiyesi, sonrasında fiili olarak yapıların sökülmesi ve akabinde atık yakıtların bir radyoaktif atık bertaraf tesisine nakliyesi ile depolanması. Santralden söz konusu tesislere varıncaya dek, düzenleyici kontrolden çıkarılana kadar bütün aşamalarda kamu düzeni ve düzenleyici bir denetim hakimdir. İşletmeden çıkarmanın nihai amacı, farklı teknik ve planlardan yararlanarak, tesisleri “yeşil alan” statüsüne geri döndürmektir. İşletmeden çıkarmanın fonlanması da başka bir önemli sorundur. Ortalama bir ticari nükleer reaktörün, sökülmesi, işgücü ve atık yönetimi, çeşitli başka sektörlerin de tali sözleşmelerle dahil edilmesiyle birlikte, bütün işlemlerinin maliyeti 1 milyar ABD dolarını bulabilir. Çevre ve toplum açısından böylesine hayati bir konu, şimdiye kadar, kusurlu olmadan göz ardı edilmiş ve ilgili yönetmelikler aracılığıyla çok az işlenmiştir. İşte tam da burada, zamanında olarak, bu boşluklara yönelik gerekli hukuki adımların atılması bu çalışmada yetkili makamlara tavsiye edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ALOGNA, Ivano, “Environmental Law of France” Comparative Environmental Law and Regulation, Ed. ROBINSON, Nicholas A.; BURLESON, Elizabeth; LYE Lin-HENG, Thomson-Reuters, 2018.
  2. AKRAM Saira, PASHA, Muhammad Imran, SIDDIQUI, Muhammad Shakeel Ahmad “Pak-Turk Strategic Framework and Geo-Economic Relations in post 9/11 Era: A way Forward for Strong Partnership”, Global Political Review, Volume 6, Issue 4, 2021.
  3. AYDOĞDU, Murat, Sivil Amaçlı Nükleer Santral İşletenin ve Nükleer Madde Taşıyanın Hukuki Sorumluluğu, Adalet Yayınevi, 2009.
  4. BAŞOĞLU, Başak, Çevre Zararlarından Doğan Hukuki Sorumluluk, Vedat Kitapçılık, 2016.
  5. CUMO, Maurizio, “Decommissioning of Nuclear Plants”, Handbook of Nuclear Engineering, Ed. CACUCI, Dan Gabriel, Springer, 2010.
  6. CURRAN, Bruce, “Compensation for Responders to a Nuclear Accident: Where Should the Law Go?” Nuclear Non-Proliferation in International Law - Volume IV, Human Perspectives on the Development and Use of Nuclear Energy, Ed. BLACK-BRANCH, Jonathan L.; FLECK, Dieter, Springer, 2019.
  7. DAE, Report of the Comptroller and Auditor General of India on Activities of AERB for the year ended March 2012, Report No.9, 2012-2013.
  8. EDF Press Kit, Chooz Nuclear Power Plant, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Oğuz Tuna Bu kişi benim
0000-0001-8682-7348
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

7 Haziran 2022

Kabul Tarihi

12 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Tuna, M. O. (2022). “DECOMMISSIONING” – “İŞLETMEDEN ÇIKARMA” KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(13), 565-614. https://izlik.org/JA97RR67JW
AMA
1.Tuna MO. “DECOMMISSIONING” – “İŞLETMEDEN ÇIKARMA” KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI. İMHFD. 2022;7(13):565-614. https://izlik.org/JA97RR67JW
Chicago
Tuna, Mustafa Oğuz. 2022. ““DECOMMISSIONING” – ‘İŞLETMEDEN ÇIKARMA’ KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 7 (13): 565-614. https://izlik.org/JA97RR67JW.
EndNote
Tuna MO (01 Eylül 2022) “DECOMMISSIONING” – “İŞLETMEDEN ÇIKARMA” KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 7 13 565–614.
IEEE
[1]M. O. Tuna, ““DECOMMISSIONING” – ‘İŞLETMEDEN ÇIKARMA’ KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI”, İMHFD, c. 7, sy 13, ss. 565–614, Eyl. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97RR67JW
ISNAD
Tuna, Mustafa Oğuz. ““DECOMMISSIONING” – ‘İŞLETMEDEN ÇIKARMA’ KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 7/13 (01 Eylül 2022): 565-614. https://izlik.org/JA97RR67JW.
JAMA
1.Tuna MO. “DECOMMISSIONING” – “İŞLETMEDEN ÇIKARMA” KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI. İMHFD. 2022;7:565–614.
MLA
Tuna, Mustafa Oğuz. ““DECOMMISSIONING” – ‘İŞLETMEDEN ÇIKARMA’ KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 13, Eylül 2022, ss. 565-14, https://izlik.org/JA97RR67JW.
Vancouver
1.Mustafa Oğuz Tuna. “DECOMMISSIONING” – “İŞLETMEDEN ÇIKARMA” KAVRAMI VE HUKUKİ ALTYAPISI. İMHFD [Internet]. 01 Eylül 2022;7(13):565-614. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97RR67JW