Sportif Ardıllıktan Doğan Hukuki Sorumluluk

Öz

Bir spor kulübünün faaliyetlerinin sona ermesinin ardından, başka bir spor kulübünün sona ermiş kulübün faaliyetlerini devam ettirdiği izlenimini vererek başka bir tüzel kişilik altında faaliyet göstermesi söz konusu olabilmektedir. Bu durumda, sonraki tüzel kişinin bünyesindeki spor kulübünün, önceki kulübün tarihinden ve ona mazhar olan toplumsal ilgiden yararlanmasına karşılık olarak, önceki tüzel kişinin bu faaliyet kapsamında doğmuş borçlarından sorumlu tutulması gerektiği kanısı oluşmuştur. Bu kanı doğrultusunda, tüzel kişilik perdesinin aralanması kurumuna benzer işleve sahip sportif ardıllık, FIFA ve Spor Tahkim Mahkemesi kararlarıyla geliştirilmiştir. Bu kararlar uyarınca sportif ardıllığın doğumu için sonraki tüzel kişi bünyesindeki spor kulübünün, önceki kulübün devamı olduğu yönünde kamu nezdinde izlenim uyandırması yeterlidir. Ayrıca, kurumun istisnai özelliği itibarıyla önceki tüzel kişiden alacağın tahsilinin cebri icra aracılığı ile sağlanamaması ve alacaklının alacağı tahsil edebilmek için gerekli işlemleri yapma külfetini yerine getirmiş olması gerekmektedir. Bu koşullar gerçekleştiği takdirde, sportif ardıl tüzel kişi, borçlu olmadığına ilişkin itiraz ileri süremez. Türk hukukunda sportif ardıllığın doğrudan uygulanma imkanı bulunmayıp bazı kararlarda aranan önceki tüzel kişinin sorumluluğunu bertaraf etme amacının varlığı, tüzel kişilik perdesinin uygulanmasına dayanak oluşturabilir. Zira kişilerin ayrı malvarlıkları bulunması ilkesine istisna, dürüstlük kuralı çerçevesinde tüzel kişilik perdesinin kaldırılması aracılığı ile getirilebilmekte olup sportif ardıllığa dayanak oluşturduğu kabul edilen olguların götürü olarak dürüstlük kuralına aykırılık yaratması söz konusu değildir. Ayrıca, talep edilen alacağın doğumunda sonraki tüzel kişinin uyandırdığı ve ardından boşa çıkmış bir haklı güven bulunmadığından, bu sorumluluğu güven sorumluluğu ile temellendirmek isabetli olmayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sportif ardıl
• Tüzel kişilik perdesinin aralanması
• Futbol kulübü
• Güven sorumluluğu
• Tüzel kişi

Liability Arising out of Sporting Succession

Öz

Following the termination of the activities of a sports club, it may be seen that another sports club operates under another legal giving impression that it continues the activities of the terminated club. In this case, there is a belief that the sports club under the subsequent legal entity should be held liable for the debts incurred by the previous legal entity within the scope of this activity since it benefits from the history and social interest of the previous club. Thus, the institution of sporting succession has been developed by the decisions of FIFA and the Court of Arbitration for Sport. According to them, it is sufficient for the sports club under the subsequent legal entity to create the public impression that it is the continuation of the previous club. In addition, due to the exceptional characteristic of the institution, the collection of the receivable from the predecessor cannot be achieved through forced execution and the creditor must have fulfilled the burden of taking the necessary actions to collect the receivable. In Turkish law, there is no direct application of sporting succession, however, the existence of the purpose of eliminating the liability of the previous legal entity, which is encountered in some decisions, may constitute a basis for the application of the veil of legal personality. Moreover, since there is no justified trust aroused by the subsequent legal entity in the arousal of the claimed receivable, it would not be appropriate to justify this liability with trust liability.

Anahtar Kelimeler

• Sporting successor
• Piercing the veil of legal personality
• Football club
• Liability for trust
• Legal entity

Kaynakça

1. AESCHBACH, Florez Jessica, La liquidation forcée des groupes de sociétés, 1. Basım, Schulthess, Cenevre-Zürih-Basel, 2012.
2. AKINCI, Şahin, “Alacaklılardan Mal Kaçırmak için Kurulan Yeni̇ Şirkete Müracaat İmkânı Bakımından; Muvazaa, Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması ile Organik Bağ Kavramlarının Elverişliliği ve Yargıtay Uygulamaları”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2019, C. 27, S. 3.
3. AKÜNAL, Teoman, Türk Medeni Hukukunda Tüzel Kişiler, 1. Basım, Beta Kitapçılık, İstanbul, 1995.
4. ALKANAT, Saadet E., Şirketler Hukukunda Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılmasının Yargıtay Kararları Işığında İncelenmesi, 1. Basım, Platon Hukuk, İstanbul, 2021.
5. ALTAY, S. Anlam, Anonim Ortaklıklar Hukuku’nda Sermayeye Katılmalı Ortak Girişimler, 1. Basım, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2009.
6. ANTALYA, O. Gökhan, “Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Teorisi”, I. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu, Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması (2 Şubat 2008), 1. Basım, MÜHF Yayını, İstanbul, 2008.
7. BLOCH, Oliver, Les conventions d'actionnaires et le droit de la société anonyme en droit suisse, 3. Basım, Schulthess, Cenevre-Zürih-Basel, 2021.
8. BUCHER, Eugen, Schweizerisches Obligationenrecht Allgemeiner Teil ohne Deliktsrecht, 2. Basım, Schulthess, Zürih, 1988.

9. CHAPPUIS, Christine, “La responsabilité fondée sur la confiance”, La Semaine judiciaire, Y. 1997.
10. DÆPPEN, Robert K., Basler Kommentar, Obligationenrecht I Art. 1-159 OR, 6. Basım, Helbing & Lichtenhahn, Basel, 2015 (Art. 138 OR).
11. DEMİRSATAN, Barış, “Hukuka Aykırı Tasfiyenin Tüzel Kişiliğe Etkisi”, İÜHFM, Y. 2016 C. 74, S. 2.
12. DEMİRSATAN, Barış, Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Sözleşmenin Haksız Olarak Sona Erdirilmesi, 2. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
13. DERUNGS, Vitus, Insolvency of Football Clubs and Sporting Succession – Financial Claim Proceedings before FIFA and the Court of Arbitration for Sport, 1. Basım, Stämpfli Verlag, Bern, 2022.
14. DURAL, Mustafa / ÖĞÜZ, Tufan, Kişiler Hukuku, 23. Basım, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2022.
15. DURAL, Mustafa / SARI, Suat, Temel Kavramlar ve Medenî Kanunun Başlangıç Hükümleri, 17. Basım, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2022.
16. EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 27. Basım, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
17. FEYZİOĞLU, Feyzi N., Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt II, 2. Basım, Fakülteler Matbaası, İstanbul, 1977.
18. FLUME, Werner, Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts Erster Band Zweiter Teil Die juristische Person, 1. Basım, Springer Verlag, Berlin, 1983.
19. FURRER, Andreas / MULLER-CHEN, Markus / ÇETİNER, Bilgehan, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 1. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
20. GÖGER, Yunus Emre, Sermaye Şirketlerinde Sınırlı Sorumluluk İlkesi ve Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması, 1. Basım, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2020.
21. GÜMÜŞ, M. Alper, Borçlar Hukukunun Genel Hükümleri, 1. Basım, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2021.
22. HASIRCI, Hakan, İflâsın Takiplere Etkisi, 1. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
23. HATEMİ, Hüseyin, Medeni Hukuk’a Giriş, 9. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2020.
24. HUGUENIN, Claire, Obligationenrecht Allgemeiner und Besonderer Teil, 2. Basım, Schulthess, Zürih, 2014.
25. JUNG, Peter, Zürcher Kommentar - Die Aktiengesellschaft, Allgemeine Bestimmungen, 2. Basım, Schulthess, Zürih, 2016 (Art. 620 OR).
26. KARAŞAHİN, Y. Alperen, “İflâsın Açılmasının, İflâsın Ertelenmesinin ve Konkordatoda Verilen Mahkeme Kararlarının Zamanaşımı Yönünden Etkileri”, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, Y. 2018, C. 34, S. 2.
27. KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, Necip, Borçlar Hukuku Genel Bölüm Cilt I, 7. Basım, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2014.
28. KURU, Baki, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. Basım, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013.
29. KUŞ, Ulaş B., Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması, 2. Basım, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023.
30. MAZAN, Stephan, Handkommentar zum Schweizer Privatrecht Obligationenrecht - Allgemeine Bestimmungen, 3.Basım, Schulthess, Zürih-Basel-Cenevre, 2016 (Art. 144 OR).
31. MORIN, Ariane, “Les caractéristiques de la responsabilité fondée sur la confiance. Note à propos des ATF 128 III 324 et 130 III 345”, JdT 2005 I 41.
32. NOMER, Haluk N., Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 17. Basım, Beta Kitapçılık, İstanbul, 2021.
33. OĞUZMAN, Kemal / SELİÇİ, Özer / OKTAY ÖZDEMİR Saibe, Kişiler Hukuku, 19. Basım, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2021.
34. OĞUZMAN, M. Kemal / BARLAS, Nami, Medeni Hukuk, 27. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2022.
35. OĞUZMAN, M. Kemal / ÖZ, Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. I, 20. Basım, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2022; C. II, 17. Basım, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2022.
36. OĞUZMAN, M. Kemal / SELİÇİ, Özer / OKTAY ÖZDEMİR, Saibe, Eşya Hukuku, 23. Basım, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2022.
37. ÖZKURT, Ayşegül, Bankacılık Hukukunda Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması, 2. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2018.
38. PEKCANITEZ, Hakan / ATALAY, Oğuz / SUNGURTEKİN ÖZKAN, Meral /ÖZEKES, Muhammet, İcra ve İflâs Hukuku, 9. Basım, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2013.
39. ROUILLER, Nicolas / BAUEN, Marc / BERNET Robert / LASSERRE ROUILLER, Colette, La société anonyme suisse, 3. Basım, Schulthess, Cenevre-Zürih, 2022.
40. SAĞLAM, İpek, “Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Kavramına Genel Bir Bakış”, I. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu, Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması (2 Şubat 2008), 1. Basım, MÜHF Yayını, İstanbul, 2008.
41. SARI, Suat, Profesyonel Futbolcu Sözleşmesi, 2. Basım, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2023.
42. SCHRANER, Marius, Zürcher Kommentar - Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Obligationenrecht, Kommentar zur 1. und 2. Abteilung (Art. 1-529 OR) - Die Erfüllung der Obligationen, Art. 68-96 OR, 3. Basım, Schulthess, Zürih, 2000 (Art. 83 OR).
43. SCHWENZER, Ingeborg, Schweizerisches Obligationenrecht Allgemeiner Teil, 7. Basım, Stämpfli Verlag, Bern, 2016.
44. SEROZAN, Rona / ENGİN, B. İlkay / ATAMER, Yeşim M., Medeni Hukuk Genel Bölüm Kişiler Hukuku, 9. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2022.
45. SEROZAN, Rona, Borçlar Hukuku Genel Bölüm III, 6. Basım, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2014.
46. SİMİL, Cemil, Konkordatoda Mühletin Borçlu Bakımından Sonuçları, 1. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2020.
47. UMAR, Bilge, “Aciz Hâli - Borca Batıklık Kavramlarının Farkı ve Bu Yönden Yeni MK Metninin Düştüğü Bir Yanlışlık”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2004, C. 1, S. 1.
48. ÜLGEN, Hüseyin / HELVACI, Mehmet / KENDİGELEN, Abuzer / KAYA, Arslan / NOMER ERTAN, N. Füsun, 4. Basım, Ticari İşletme Hukuku, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2015.
49. von TUHR, Andreas / ESCHER, Arnold, Allgemeiner Teil des Schweizerischen Obligationenrechts Band II, 3. Basım, Schulthess, Zürih, 1984.
50. WEBER, Rolf H., Berner Kommentar Band/Nr. VI/1/4 Schweizerisches Zivilgesetzbuch, Das Obligationenrecht, Allgemeine Bestimmungen, Die Erfüllung der Obligation, Art. 68-96 OR, 2. Basım, Stämpfli Verlag, Bern, 2005.
51. WOLF, Manfred/NEUNER, Jörg, Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts, 11. Basım, Verlag C.H.Beck, Münih, 2016.
52. YANLI, Veliye, Anonim Ortaklıkta Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması, 1. Basım, Beta Kitapçılık, İstanbul, 2000.
53. YILMAZ, Alper Çağrı, FIFA ve CAS Kuralları Çerçevesinde Uluslararası Nitelikli Futbolcu Sözleşmesinin Feshi, 1. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2017.
54. YURDAKUL, Berk Arda, Şirketlerde Organik Bağ ve Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması, 1. Basım, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023.