The issue of whether referees officiating football matches can be penalized for participating in games of chance or betting activities

Öz

This study examines the issue of the criminal liability of referees officiating football matches in relation to their involvement in betting or games of chance. In order to ensure a clearer understanding of the subject matter, the study first explains the relevant concepts. In this context, the concepts of games of chance and joint betting, sports competition -football matches in particular- and referees are examined, and the duties and powers of referees are set out. Furthermore, the study determines whether acts consisting solely of participating in betting or games of chance constitute a criminal offense, as well as which criminal offenses may apply to acts beyond participation. One of the primary issues addressed in this study concerns whether an act consisting solely of betting, when committed by a referee outside the football matches in which they officiate, is punishable under criminal law. In this regard, the existence of the offense of abuse of office is discussed. The questions of whether referees may be classified as public officials and whether the act of betting constitutes a breach of duty within the meaning of this offense form the basis of this discussion. Another central issue examined in the study is whether acts involving referees betting or participating in games of chance on football matches in which they officiate give rise to criminal liability for offenses other than abuse of office. In this context, the study assesses whether a referee who independently places a bet on a football match they officiate and obtains the relevant gain by unfairly issuing red cards to players of team X may be held criminally liable for the offenses of match-fixing or fraud.

Anahtar Kelimeler

• Referee
• football match
• betting
• games of chance
• public official
• match-fixing
• fraud.

Futbol Müsabakalarında Görev Alan Hakemlerin Bahis veya Şans Oyunları Kapsamındaki Eylemlerinin Cezalandırılabilirliği Meselesi

Öz

Bu çalışmada futbol müsabakalarında görev alan hakemlerin bahis veya şans oyunlarına ilişkin eylemler kapsamında cezalandırılabilirliği meselesi ele alınmıştır. Çalışmanın daha iyi anlaşılabilmesi için ilk olarak konuya ilişkin kavramlar izah edilmiştir. Bu kapsamda şans oyunları ve müşterek bahis, spor ve özelinde futbol müsabakası ile hakem kavramları izah edilip, hakemin görev ve yetkileri ortaya konulmuştur. Ayrıca bahis veya şans oyunu oynanmasından ibaret eylemlerin suç teşkil edip etmeyeceği ve oynama eylemi dışında kalan eylemler bakımından hangi suçun uygulama alanı bulacağı tespit edilmiştir. Çalışmanın ilk önemli noktasını ise, bahis oynamadan ibaret eylemin, bir hakem tarafından ve kendi görev aldığı futbol müsabakası dışında kalmak suretiyle gerçekleştirilmesi halinde cezalandırılıp cezalandırılamayacağı meselesi oluşturmaktadır. Bu kapsamda görevi kötüye kullanma suçunun mevcudiyeti tartışılmıştır. Hakemin kamu görevlisi olarak sayılıp sayılmadığı ve bahis oynama eyleminin, söz konusu suçun göreve aykırılık unsurunu oluşturup oluşturmadığı hususları bu tartışmanın temelini oluşturmaktadır. Çalışmanın ikinci önemli noktasını ise; hakemlerin kendi görev aldığı maçlar üzerinden bahis veya şans oyunları oynaması mahiyetindeki eylemlerinin görevi kötüye kullanma suçunun yanı sıra başka bir suça vücut verip vermeyeceği meselesi oluşturmaktadır. Yönettiği bir futbol maçı üzerinden müstakil bir şekilde bahis oynayan hakemin, x takımının oyuncularına haksız kırmızı kartlar göstererek bahse konu kazancı elde ettiği örnek olayda, şike ya da dolandırıcılık suçundan cezalandırılıp cezalandırılamayacağına ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hakem
• futbol müsabakası
• bahis
• şans oyunları
• kamu görevlisi
• şike
• dolandırıcılık.

Kaynakça

1. Altındağ H ve Tunç K, ‘4483 Sayılı Kanunda Yer alan Görev Sebebiyle İşlenen Suç Kavramı’ (2020) 15(170) Terazi Hukuk Dergisi 2010-2019.
2. Artuk ME ve Gökcen A, Ceza Hukuku Özel Hükümler (21. Bs., Adalet 2024).
3. Baba Y, ‘Şike ve Teşvik Primi Suçu’ (2012) 3 (10) TAAD 775-805.
4. Bayraktar K, ‘Şike Suçu’, (2019) 21(Özel S.) Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2757-2772.
5. Bekar E, Objektif Cezalandırılabilme Koşulları ve Bu Koşullar Bağlamında Türk Ceza Kanunu’nda Yer Alan Suçlar (1. Bs., Onikilevha 2017).
6. Çalışkan S ve Gürel A, Yasadışı Bahis ve Kumar Suçları, (2. Bs., Platon Plus Yayıncılık 2021).
7. Demiral Bakırman B, Şike ve Teşvik Primi Suçu (1. Bsk, Onikilevha Yayıncılık 2017).
8. Donay S, Sporda Şiddet ve Disiplinsizliğin Önlenmesi ve Şike ve Teşvik Primi (2. Bs., Beta 2012).

9. Erbaş R ve Tokgöz HB, ‘Türk Ceza Hukukunda ‘Ultima Ratio’ İlkesi Bağlamında Spor Müsabakalarına Dayalı Bahis ve Şans Oyunları’ iç İzzet Özgenç, Cumhur Şahin ve Faruk Turhan (edr) 5. Türk-Kore Ceza Hukuku Günleri Karşılaştırmalı Hukukta Ekonomik Suçlar Uluslararası Sempozyumu Tebliğler Kitabı (Seçkin Yayıncılık 2020) 1719-1753.
10. Gökcan HT ve Artuç M, Türk Ceza Kanunu Şerhi 1. Cilt (1. Bs., Adalet 2021).
11. Gökcan HT ve Artuç M, Türk Ceza Kanunu Şerhi 4. Cilt (1. Bs., Adalet 2021).
12. Gökcan HT ve Artuç M, Türk Ceza Kanunu Şerhi 6. Cilt (1. Bs., Adalet 2021).
13. Gülşen R, Spor Hukuku (1. Bs., Adalet 2013).
14. İçer Z ve Akıncı C, ‘Spor Müsabakalarında Yasa Dışı Bahis ve Şans Oyunu Suçları’ (2023) 29(2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 981-1002.
15. Kantarcı A, ‘Kumar Oynanması için Yer ve İmkân Sağlama Suçu’ (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi 2023).
16. Kartal M, Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu (1. Bs., Adalet 2023).
17. Koca M ve Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (11. Bs., Adalet 2025).
18. Memiş P, ‘Spor Faaliyetlerinden Doğan Ceza Sorumluluğu’ (Doktora Tezi, Galatasaray Üniversitesi 2010).
19. Savaşer Y, ‘Yarış Hakemlerinin ve Kararlarının Hukuki Nitelikleri’ iç Kısmet Erkiner (edr), Spor Hukuku Dersleri (Kadir Has Üniversitesi Spor Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayın No: 02 2007).
20. Şen E ve Özdemir B, Şike (1. Bs., Yargın Hukuk Yayınları 2012).
21. Şen E ve Bodur FB, ‘Futbol Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları’, Yorumluyorum XVII (Seçkin Yayıncılık, 2018).
22. Şen E, ‘Kumar, Bahis ve Şans Oyunları Oynatma Suçu’ (Hukuki Haber, 18 Mayıs 2019) Erişim Tarihi 8 Aralık 2025.
23. Tezcan D, Erdem MR ve Önok M, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku (22. Bs., Seçkin 2024).
24. Zafer H, ‘Belirli Bir Spor Müsabakasının Sonucunu Etkilemek Amacıyla Menfaat Temin Etme Suçu’ (2012) 11(1) Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 55-82.