Alan Adı Uyuşmazlıkları ve Türk Hukukunda “.tr” Uzantılı Alan Adlarına İlişkin Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri

Öz

İnternet kullanımının küresel ölçekte yaygınlaşmasıyla birlikte, alan adları yalnızca teknik erişim araçları olmaktan çıkarak kimlik, marka değeri ve ekonomik anlam taşıyan dijital varlıklara dönüşmüştür. Bu gelişme, özellikle alan adlarının daha önce var olan marka, kişisel ad, ticaret unvanı veya kültürel açıdan anlamlı ifadelerle örtüşmesi durumunda çeşitli hukuki uyuşmazlıkları beraberinde getirmiştir. Bu makalede, Türk hukukunda alan adı uyuşmazlıklarının çözümüne yönelik mevcut hukuki yollar ele alınmaktadır. Marka hakkı ihlali, haksız rekabet veya kişisel adların izinsiz kullanımı gibi hukuki gerekçelerle yargı mercilerine başvuru mümkündür. Ancak bu yolların usul bakımından karmaşık, uzun süreli ve maliyetli olabildiği yönünde eleştiriler bulunmaktadır. Bu nedenle, özellikle ".tr" uzantılı alan adlarına ilişkin uyuşmazlıklar bakımından alternatif bir yol olarak Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları tarafından sunulan idari başvuru süreci incelenmektedir. Tamamen çevrimiçi yürütülen bu süreç yaklaşık 45 gün içinde sonuçlanmakta ve yalnızca alan adının iptali, devri veya korunması yönünde karar alınabilmektedir. Makalede ayrıca alan adı uyuşmazlıklarının türleri ve nedenleri değerlendirilmekte, mevcut yasal düzenlemelerin yeterliliği eleştirel biçimde incelenmekte ve geleceğe yönelik önleyici önerilere yer verilmektedir. Sonuç olarak, alan adı hukukunun değişken yapısı dikkate alındığında, Türk hukukunun bu alanda sürekli bir yasal ve usuli güncellemeye ihtiyaç duyduğu vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Alan adı uyuşmazlıkları
• .tr uzantılı alan adları
• Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları
• marka ihlali
• Türk internet hukuku.

Domain Name Disputes and Dispute Resolution Methods for “.tr” Domain Names under Turkish Law

Öz

With the increasing global reliance on the internet, domain names have transformed from basic technical identifiers into valuable digital assets representing identity, brand equity, and commercial value. This transformation has also led to a rise in disputes, particularly when domain names conflict with pre-existing rights such as trademarks, personal names, trade names, or culturally sensitive terms. This article focuses on the legal remedies available in Turkish law for resolving domain name disputes. Although judicial remedies based on grounds such as trademark infringement, unfair competition or the unauthorized use of personal names are available, they are frequently criticized for being procedurally complex, time-consuming and financially burdensome. As an alternative, the study highlights the administrative procedure operated by Dispute Resolution Service Providers (DRSPs), which applies particularly to disputes involving domain names registered under the ".tr" country code top-level domain. These proceedings are conducted online, based solely on written submissions, and typically result in decisions within 45 days, though their scope is limited to cancellation, transfer, or retention of the domain name. The article also analyzes the categories and root causes of domain name conflicts, offering a critical assessment of existing regulations and suggesting both individual and structural preventive strategies. It concludes that the evolving nature of domain name law necessitates ongoing legislative and procedural refinement in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Domain name disputes
• .tr domain names
• Dispute Resolution Service Providers
• trademark infringement
• Turkish internet law.

Kaynakça

1. Badgley, Robert, Domain Name Disputes, Aspen Law and Business, New York, 2002.
2. Bal, Nurullah, “İnternet Alan Adları ve İnternet Alan Adı Uyuşmazlıklarının Tahkim Yoluyla Çözülmesi”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Volume 17, Issue 1-2, 2013, pp. 315-352.
3. Bedord, Jean, I’ve Got a Domain Name-Now What? A Practical Guide to Building a Website and Your Web Presence, Happy About, Silicon Valley, 2008.
4. Belczyk, Tamarah, “Domain Names: The Special Case of Personal Names”, Boston University Law Review, Volume 82, Issue 25, 2002, pp. 485-523.
5. Bettinger, Torsten; Waddell, Allegra, Domain Name Law and Practice-an International Handbook, Second Edition, Oxford University Press, United Kingdom, 2015.
6. Bozbel, Savaş, İnternet Alan Adlarının (Domain Names) Korunmasında ICANN Tahkim Usulü, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2006.
7. Coull, Scott; White, Andrew; Yen, Ting-Fang; Monrose, Fabian; Reiter, Michael, “Understanding Domain Registration Abuses”, Computers & Security, Volume 31, Issue 7, 2012, pp. 806-815.
8. Curtin, Thomas, “The Name Game: Cybersquatting and Trademark Infringement on Social Media Websites”, Journal of Law and Policy, Volume 19, Issue 1, 2011, pp. 353-394.

9. Dal, Seniha, “Türk Hukukunda Internet Alan Adları (Domain Names) ve Bu Alandaki Son Gelişmeler”, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Volume 28, Issue 1, 2010, pp. 479-497.
10. Faye, Fangfai Wang, “Domain Name Management and Legal Protection”, International Journal of Information Management, Volume 26, Issue 2, 2006, pp. 116-127.
11. Levine, John; Baroudi, Carol; Young-Levine, Margaret, The Internet for Dummies, 6th Edition, IDG Books Worldwide, Foster City, 1999.
12. Lindsay, David, International Domain Name Law ICANN and the UDRP, Hart Publishing, Oxford, 2007.
13. Lipton, Jacqueline, “Beyond Cybersquatting: Taking Domain Name Disputes Past Trademark Policy”, Wake Forest Law Review, Volume 40, Issue 4, 2005, pp. 1-64.
14. Lipton, Jacqueline, Internet Domain Names, Trademarks and Free Speech, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, 2010.
15. Moore, Tyler; Edelman, Benjamin, Measuring the Perpetrators and Funders of Typosquatting, 14th International Conference on Financial Cryptography and Data Security, Tenerife, Spain, http://www.benedelman.org/typosquatting/ (12.04.2025).
16. Nupp, Robert, “Concurrent Use of Trademarks on the Internet: Reconciling the Concept of Geographically Delimited Trademarks with the Reality of the Internet”, Ohio State Law Journal, Volume 64, Issue 2, 2003, pp. 617-658.
17. O’Connor, Peter, “Pay-per-Click Search Engine Advertising: Are Hotel Trademarks Being Abused?”, Cornell Hospitality Quarterly, Volume 50, Issue 2, 2009, pp. 232-244.
18. Oğuz, Sefer, İnternet Alan Adı (Domain Name) Haklarının Korunması, 2. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2014.
19. Okan, Neval, Ağ Reklamları ve Haksız Rekabet, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2011.
20. Özdemir, Hayrünnisa, “Türk ve İsviçre Medenî Hukukunda Ad Üzerindeki Hak ve Korunması”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Volume 57, Issue 3, 2008, pp. 561-598.
21. Soysal, Tamer, İnternet Alan Adı Hukuku (Domain Name Law), Adalet Yayınevi, Ankara, 2014.
22. Torremans, Paul, Research Handbook on Cross-Border Enforcement of Intellectual Property Research Handbooks in Intellectual Property Series, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, 2014.
23. Weidmann, Jeffrey, “Evolving Property Rights in Domain Names”, Law School Student Scholarship, Volume 86, Issue 1, 2010, pp. 1-29.
24. Zirngibl, Johannes; Deusch, Steffen; Sattler, Patrick; Aulbach, Juliane; Carle, Georg; Jonker, Mattijs, “Domain Parking: Largely Present, Rarely Considered!”, Proc. of Network Traffic Measurement and Analysis Conference (TMA. 22, 2022), IFIP.