Türkiye’de Deprem Gerçeği: Tarih, Hukuk ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Perspektifinden Bir Değerlendirme

Öz

Türkiye coğrafî özelliği nedeniyle yapısından kaynaklı olarak deprem kuşağında yer almaktadır. Çalışmamızda da ayrıntılı şekilde açıklanacağı üzere, geçmişte ve yakın tarihlerde yaşanan ve özellikle de “Asrın Felaketi” olarak nitelendirilen 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli on ili etkileyen depremlerinin acıları hala tazedir. Açılan yaraların sarılmaya çalışılması ve hukukî süreçleri devam etmektedir. Bu depremler, binlerce can kaybına yol açmış ve yerleşim yerleri tarihî yapılarıyla birlikte alt üst olmuştur. Mücbir sebep hali olarak kabul edilen doğal afetler; içerisinde yer alan depremler nedeniyle ortaya çıkan sorunlar ve uyuşmazlıklar, ceza, idare ve özel hukukunun da konusu olmuştur. Bu yönüyle deprem hukuku, yaşayan bir hukuk olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda, ulusal ve uluslararası belgelerle de bağı olan yapıya sahiptir. Depreme ilişkin konular ve uyuşmazlıkla, ulusal ve uluslararası yargı kararlarına da yansımaktadır. Kaldı ki, iklim değişikliği ve buna bağlı olarak yaşanan doğal afetler, Birleşmiş Milletler (BM)’in Sürdürülebilirlik Kalkınma Amaçları (SKA) kapsamında belirlenen hedeflerle de ilişki kurulup incelenmelidir. Bu nedenle, insan-doğa ve hukuk ortak bir noktada konumlanmalıdır. Çalışmamızda, öncelikle depreme ilişkin açıklamalara yer verilip, daha sonra da Türkiye’de yaşanan depremlerin yasal düzenlemelere etkisi ele alınacaktır. BM SKA yönünden deprem konuları incelenerek, çalışmaya son verilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Birleşmiş Milletler
• deprem
• iklim değişikliği
• ulusal mevzuat
• 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları.

The Reality of Earthquakes in Turkey: An Interdisciplinary Evaluation within the Framework of History, Legal Regulations and the United Nations Sustainable Development Goals

Öz

Türkiye is located in an earthquake zone due to its geographical structure. As mentioned in our study, the pain of the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes, which occurred in the past and recently and were described as the “Disaster of the Century”, is still fresh. Efforts to heal the wounds and legal processes continue. So much so that these earthquakes caused thousands of deaths; cities were turned upside down together with their historical structures. Natural disasters, which appear as force majeure, have also become the subject of law due to the problems and disputes that earthquakes arise due to our subject. In this respect, earthquake law is accepted as a living law. It also has a structure that is connected to national and international documents. Earthquake-related issues are reflected in both national and international decisions. Moreover, climate change and the natural disasters that occur as a result of this should be examined and related to the targets determined within the scope of the Sustainability Development Goals (SDGs) of the United Nations (UN). Therefore, human-nature and law should be positioned at a common point. In our study, first of all, explanations regarding earthquakes will be given. Then, the effects of earthquakes in Türkiye on legal regulations will be discussed. The earthquake issue will be examined in terms of the UN SDGs and the study will be concluded.

Anahtar Kelimeler

• Climate change
• earthquake
• international documents
• legislation
• 2030 Sustainable Development Goals.

Kaynakça

1. Ağın-Gözü̈kızıl, Ceren; Tezcan, Senem, “Cumhuriyet’in Yüzüncü Yılında Türkiye’de Afetler: 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri”, Kent Akademisi, Cilt 16, Özel Sayı (for the 100th Anniversary of the Republic of Turkey), 2023, ss. 97-114.
2. Akçay, Fuzuli Ağrı, “İzotropik Malzemelerin Sünek Kırılma Gezeneklerinin Tayini”, Journal of Engineering Sciences and Design, Cilt 8, Sayı 1, 2020, ss. 65-73.
3. Akıncı, Ahmet Can; Ünlügenç, Ulvi Can, “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri: Sahadan Jeolojik Veriler, Değerlendirme ve Adana için Etkileri”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Cilt 38, Sayı 2, Haziran 2023, ss. 553-569.
4. Albini, Paola Antonucci; Locati, Andrea; Rovida, Mario, “Should Users Trust or Not Trust Sieberg’s Erdbebengeographie (1932)?”, Seismological Research Letters, Cilt 90, Sayı 1, Ocak/Şubat 2019, ss. 335-346.
5. Altan, Mehmet Fatih; Hastürk, Okan, “Depremin Ardından Kentsel Dönüşüm, Şehir Planlaması”, Avrasya Dosyası Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2023, ss. 158-182.
6. Altuncu Poyraz, Selda; Kalafat, Doğan, “Sismoloji’de CBS Uygulamaları”, Jeofizik Dergisi, Cilt 17, 2012, ss. 25-37.
7. Alyamaç, Kürşat Esat; Erdoğan, Ali Sayıl, “Geçmişten Günümüze Afet Yönetmelikleri ve Uygulamada Karşılaşılan Tasarım Hataları”, Deprem Sempozyumu, 23-25 Mart 2005, ss. 707-715.
8. Ambraseys, N. Nicolas; Finkel, Caroline F., “Long-Term Seismicity of Istanbul and of the Marmara Sea Region”, Terra Nova, Cilt 3, Sayı 5, 1991, ss. 527-539.

9. Ambraseys, N. Nicolas; Finkel, Caroline F., The Seismicity of Turkey and Adjacent Areas: A Historical Review, 1500-1800, Eren Yayıncılık, İstanbul, 1995.
10. Artantaş, Erkin; Gürsoy, Hakan, “Depremin Yıkıcı ve Ekonomik Etkilerini Azaltmaya Yönelik Stratejiler ve Türkiye’nin Deprem Deneyimlerinden Çıkarılacak Dersler, Kahramanmaraş ve Gölcük Depremleri Örneği”, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 17, Sayı 2, 2024, ss. 192-214.
11. Aytıs, Saadet, “Deprem Kavramı, Etkileri ve 6 Şubat 2023 Depremleri Bağlamında Süreçler Üzerinden Bütünsel Değerlendirmeler”, Journal of Architectural Sciences and Applications, Cilt 8, Özel Sayı, 2023, ss. 567-584.
12. Başçiftçi, Fuat, “Tektonik Hareketlerin Jeodezik Yöntemlerle İzlenmesi”, Ed. Ali Kılıçer, Mühendislik ve Mimarlık Bilimlerinde Güncel Araştırmalar, Ivpe Cetinje, Montenegro, 2020, ss. 34-54.
13. Baykal, Orhan, “Atlantik Okyanusu Basenini Aşarken Rayleigh Dalgalarının Dağılması”, Bulletin of the Mineral Research and Exploration, Cilt 41, Sayı 9, 1951, ss. 99-117.
14. Becker, Julia S.; Saunders, Wendy Susan Anne, “A Discussion of Resilience and Sustainability: Land Use Planning Recovery from the Canterbury Earthquake Sequence, New Zealand”, International Journal of Disaster Risk Reduction, Cilt 14, Sayı 1, Aralık 2015, ss. 73-81.
15. Bein, Amit, “The Istanbul Earthquake of 1894 and Science in the Late Ottoman Empire”, Middle Eastern Studies, Cilt 44, Sayı 6, 2008, ss. 909-924.
16. Beydilli, Kemal, “Helmuth von Moltke (1800–1891) Bir Süre Osmanlı Hizmetinde Bulunan Prusyalı Asker ve Devlet Adamı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 30, 2020, ss. 267-268.
17. Bıçakçı, Ayşe Beyza; Ergüney-Okumuş, F. Elif, “Depremin Psikolojik Etkileri ve Yardım Çalışanları”, Avrasya Dosyası Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2023, ss. 218-248.
18. Bıçakçı, Nurcan; Karakayalı, Onur, “Depremler ve Medikal Etkileri”, Anatolian Journal of Emergency Medicine, Cilt 5, Sayı 4, 2022, ss. 203-208.
19. Biricik, Ali Selçuk; Kurt, Halil, “27 Haziran 1998 Adana Ceyhan Depremi”, Marmara Coğrafya Dergisi, Cilt 2, Ekim 2013, ss. 95-121.
20. Borradaile, Graham, Understanding Geology Through Maps, Elsevier, Amsterdam, 2014.
21. Bozkurt, Önder, “1453 ve 1999 Yılları Arasında İstanbul’da Meydana Gelen Depremler ve Afet Yönetimine İlişkin İlk Uygulamalar”, İdarecinin Sesi, Mart/Nisan, ss. 41-45.
22. Bozkurt, Veysel, “Depremin Toplumsal Boyutu”, Avrasya Dosyası Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2023, ss. 89-111.
23. Budakoğlu, Emrah; Utkucu, Murat, “27 Haziran 1998 Adana (Mw=6.2) Depreminin Uzak Alan Dalga Şekillerinden Elde Edilen Faylanma Parametreleri”, Journal of Engineering Sciences and Design, Cilt 9, Sayı 3, 2021, ss. 743-757.
24. Çınar, Ali Kemal; Ekici, Yusuf; Baysan, Nejla, “30 Ekim 2020 Ege Denizi Depreminin Düşündürdükleri”, Planlama, Cilt 31, Sayı 1, 2021, ss. 4-11.
25. Çınar, Fuat; Tiryakioğlu, İbrahim, “Deprem Sonrası Kadastral Noktaların Koordinatlarının Güncellenmesi: 20.07.2017 Bodrum Kos Depremi Örneği”, Afyon Kocatepe University Journal of Science and Engineering, Cilt 22, 2022, ss. 637-644.
26. Çoban, Hasan, “Afet Sonrası İyileştirme Planı Hazırlanması”, Resilience Journal, Cilt 3, Sayı 2, 2019, ss. 239-246.
27. Çoban, Veysel; Kandemir, Süheyla Yerel, “Depremden Zarar Görebilirlik Boyutunu Etkileyen Faktörlerin Derecelendirilmesi”, European Journal of Science and Technology, Cilt 49, Sayı Özel Sayı, Mart 2023, ss. 61-67.
28. Demirtaş, Ramazan, “Türkiye’deki Sismik Boşluklar ve 27 Haziran 1998 Ceyhan (Adana) Depremi (ms 6.3)”, Depremsellik, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası.
29. Dilci, Tuncay; Ağlar, Cengiz; Karadaş, Tolga, “Depreme Maruz Kalmış Kişilerin Davranışsal Eğilimlerinin İncelenmesi (Bir Durum Analizi)”, TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 4, Haziran 2023, ss. 1-23.
30. Doğan, Oğuz Kaan; Doğan, Bekir Gökhan, “1939 Erzincan Depremi’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi Faaliyetlerine Yansıması”, Ankara Barosu Dergisi, Cilt 1, Sayı 81, Ekim 2023 (Deprem Özel Sayısı-I Kamu Hukuku), ss. 25-48.
31. Doğan, Suzan, “Eğri Disk Kararsızlığı: Analitik Öngörüler ve Nümerik Simülasyonlar”, Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, Cilt 4, Sayı 3 (Özel Sayı), 2023, ss. 28-33.
32. Doyran, Muhabbet, “1939 ve 1992 Yıllarında Erzincan’da Meydana Gelen Depremlerin Cumhuriyet Gazetesi’ne Yansımaları”, Mavi Atlas, Cilt 11, Sayı 2, 2023, ss. 321-334.
33. Durmuş, Hatice; Ersular, Türkan; Gürbüz, Ertuğrul; Gülen, Levent; Güneş, Ayşe; Sarı, Yusuf, “23 Ekim 2011 Van Depreminin (Mw=7.1) Oluşturduğu Coulomb Gerilme Değişimi”, Sakarya University Journal of Science, Cilt 19, Sayı 1, 2015, ss. 53-58.
34. Edemen, Mesut; Okkay, Mahmut; Tugrul, Remzi; Kurt, Mehmet Şirin; Bircan, Orhan; Yoldaş, Hatice; Necimoğlu Güzel, Makbule; Aslan, Ahmet, “Deprem Nedir? Nasıl Oluşur? Türkiye’de Oluşmuş Depremler ve Etkileri Nelerdir? Depremlere Karşı Alınabilecek Tedbirler Hususunda Öneriler”, Uluslararası Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırma Dergisi, Cilt 10, Sayı 93, 2023, ss. 719-734.
35. Erbek-Kıran, Ezgi; Dolmaz, Mustafa Nuri, “Ağaçören/Aksaray Bölgesindeki Jeolojik Yapıların Jeofizik (Manyetik) Yorumu”, European Journal of Science and Technology, Cilt 28, Sayı Özel Sayı, Kasım 2021, ss. 1039-1043.
36. Erduran, Murat; Çakır, Özcan; Çınar, Hakan, “Anadolu Kabuk Yapısının Bölgesel Rayleigh ve Love Yüzey Dalgaları ile Yorumu”, Jeofizik Dergisi, Cilt 15, Sayı 1, 2001, ss. 51-62.
37. Erkan, E. Ayşe, Afet Yönetiminde Risk Azaltma ve Türkiye’de Yaşanan Sorunlar, DPT Uzmanlık Tezleri, 2010.
38. Erkan, Nihal Ekin, “Ebniye İzamnamelerinden Şehir Planlama Teorisine Uzanan Yol: İstanbul’da Şehir Planlama”, Çağdaş Yerel Yönetimler, Cilt 21, Sayı 4, Ekim 2012, ss. 1-14.
39. Ersöz, A. Kürşat, “7269 Sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’un ve Bu Kanun Kapsamındaki Hak Sahipliği Kurumunun Türk İdare Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi”, Inonu University Law Review, Cilt 14, Sayı 2, 2023, ss. 486-499.
40. Fırat, Muhammet, “Deprem ve Toplumsal Etkileri”, Tezkire Dergisi, Cilt 12, 2022, ss. 47-72.
41. Gezgin, Cemil; Tiryakioğlu, İbrahim; Ekercin, Semih; Gürbüz, Esra, “Tuz Gölü Fay Zonu (TGFZ) Güney Kesimine ait Tektonik Hareketlerin GNSS Gözlemleri ile İzlenmesi”, Afyon Kocatepe University Journal of Science and Engineering, Cilt 5, 2020, ss. 456-464.
42. Grit, Mert, Yüzey Dalgalarının Analizi ve Yorumlanması, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2014.
43. Gül, Osman Kubilay, “27 Aralık 1939 Erzincan Depremi’nin Sivas ve İlçelerine Etkileri”, Zeitsohrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks, Cilt 3, Sayı 2, 2011, ss. 135-145.
44. Güneş, Sinan; Arslan, Metin, “Depremden Etkilenen Betonarme Konutların Onarım/Yıkım Karar Sürecine Maliyetlerin Etkisi”, Journal of Disaster and Risk, Cilt 4, Sayı 2, 2021, ss. 183-202.
45. Gürel, Nalan; Uzunlar, Mert, “Türkiye’de Doğal Afetlerin Ekonomik Etkilerini Azaltmaya Yönelik Hukuksal Çabalar”, Öneri, Cilt 6, Sayı 22, Haziran 2004, ss. 245-249.
46. Haçin, İlhan, “1939 Erzincan Büyük Depremi”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt 30, Sayı 88, 2014, ss. 37-70.
47. Iyer, H. M., “A Review of Crust and Upper Mantle Structure Studies of the Snake River Plain-Yellowstone Volcanic System: A Major Lithospheric Anomaly in the Western U.S.A.”, Tectonophysics, Cilt 105, Sayı 1-4, 1984, ss. 291-308.
48. İşçi, Coşkun, “Deprem Nedir ve Nasıl Korunuruz?”, Journal of Yasar University, Cilt 3, Sayı 9, 2008, ss. 959-983.
49. Kadıoğlu, Mikdat, Sanayi ve İşyerleri İçin Afet ve Acil Durum Planlama Rehberi, İstanbul, Nisan 2023, (https://www.ipkb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/04/Sanayi-ve-Isyerleri-icin-Afet-ve-Acil-Durum-Planlama-Rehber-Brosuru.pdf).
50. Kalafat, Doğan, “23 Ekim 2011 Van Depremi (Mw=7.2)’nin Sismolojik Açıdan Düşündürdükleri”, Türkiye Jeoloji Kurultayı, 2-6 Nisan 2012.
51. Kalafat, Doğan; Zülfikar, Can; Vuran, Eren; Kamer, Yaver, 08 Mart 2010 Başyurt-Karakoçan (Elâzığ) Depremi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, İstanbul, Mart 2010.
52. Kalyoncuoğlu, Ümit Yalçın, “Depreme Dayanıklı Yapılaşma için Zemin Sınıfları ve İvme Tepkileri (Tayvan Örneği)”, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Cilt 10, Sayı 3, 2006, ss. 428-436.
53. Kaplan, Hasan, “1 Ekim 1995 Dinar Depremi Sonucu Oluşan Hasarlar ve Önleme Çareleri”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 2, Sayı 1, 1996, ss. 25-34.
54. Kaplan, Hasan; Binici, Hanifi; Ün, Hayri, “27 Haziran 1998 Ceyhan Depremi ve Depreme Dayanıklı Yapı Tasarımı”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 4, Sayı 3, 1998, ss. 853-863.
55. Karslıoğlu, Asena; Alkayış, Mehmet Hanifi; Onur, Mehmet İnanç, “Sentinel-1 Uydusu ile Deprem Kaynaklı Yüzey Çökme Analizi: Sivrice-Doğanyol-Pütürge Örneği”, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2021, ss. 510-521.
56. Koçkar, Mustafa Kerem, “Küçük ve Orta Büyüklükte Sismik Aktivite Gösteren Bölgelerdeki Yerel Zemin Koşullarının Belirlenmesi”, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt 4, Sayı 4, 2016, ss. 331-341.
57. Koçyiğit, Ali; Yılmaz, Çetin; Akkaş, Nuri, “Erzincan Depreminin Düşündürdükleri”, TÜBİTAK Bilim ve Teknik, Haziran 1992, ss. 22-25.
58. Kundak, Seda, Afet Risklerini Azaltmaya Yönelik Şehir Planlama ve Yapılaşma Rehberi, İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi, İstanbul, Mart 2023.
59. Marangoz, Mehmet; İzci, Çağrı, “Doğal Afetlerin Ekonomik, Sosyal ve Çevresel Etkilerinin 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremler Bağlamında Girişimciler Açısından Değerlendirilmesi”, Journal of Social Sciences and Humanities Researches, Cilt 24, Sayı 52, Bahar 2023.
60. Marşap, Göksel, “Afet Yönetimi ve Kentlerde Afetler Açısından Geliştirilen Gelecek Odaklı Dinamik Yönetim Anlayışları”, Journal of Environmental and Natural Studies, Cilt 5, Sayı 3, 2023, ss. 237-251.
61. Mazlum, Deniz, 1766 İstanbul Depremi: Belgeler Işığında Yapı Onarımları, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, 2011.
62. Mengüç, Dora, “İstanbul’un Altüst Olduğu Gün: Küçük Kıyamet Depremi”, Independent Türkiye, 17 Ağustos 2021.
63. Mızrak, Sefa, “Afet Yönetimi Sürecinde Risk Algısı Çalışmalarının Katkısı”, Journal of Disaster and Risk, Cilt 4, Sayı 2, 2021, ss. 291-299.
64. Ocak, Fatih; Bahadır, Muhammet, “CBS Teknikleri Kullanılarak Deprem Duyarlılık Analizi için Analitik Hiyerarşi Prosesi: Samsun Lâdik Gölü Havzası Örneği, Türkiye”, The Journal of Kesit Academy, Cilt 8, Sayı 33, 2022, ss. 322-348.
65. Ocak, Mahir E., “Tektonik Hareketlerin Sebebi Nedir?”, TÜBİTAK Bilim Genç, 17 Ağustos 2016.
66. Oktay, Tarkan, “1855-2020 Döneminde Türkiye’de Büyükşehir Belediye Yönetiminin Gelişimi”, Strategic Public Management Journal, Cilt 6, Sayı 12, Aralık 2020, ss. 1-41.
67. Oran, Feyza Çağla, “Inform Risk Endeksine Göre Türkiye ve Komşularının İncelenmesi”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 25, Sayı 47, 2022, ss. 205-220.
68. Oyguç, Reşat Atalay, “24 Ocak 2020 Elâzığ Depreminde Hasar Gören Yapıların Sismik Davranışlarının İncelenmesi”, Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2022, ss. 140-155.
69. Özçelik, Fatih, “1 Şubat 1944 Bolu-Gerede Depremi’nin Çankırı Vilâyetine Etkileri”, Journal of History School, Cilt 15, Sayı 60, 2022, ss. 3068-3091.
70. Özçelik, Fatih, “1944 Bolu-Gerede Depremi ve Sonuçları”, Journal of Academic Inquiries, Cilt 12, Sayı 2, 2017, ss. 91-113.
71. Özmen, Bülent, “Türkiye Deprem Bölgeleri Haritalarının Tarihsel Gelişimi”, Türkiye Jeoloji Bülten, Cilt 55, Sayı 1, Ocak 2012.
72. Özmen, Bülent; Pampal, Süleyman, “The Evolution of Earthquake Zoning Maps in Turkey”, 4. Uluslararası Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, 11-13 Ekim 2017, ss. 5-11.
73. Öztürk, Serkan, “Türkiye’nin Batı Anadolu Bölgesi için Deprem İstatistiği ve Olası Güçlü Depremlerin Orta Vadede Bölgesel Olarak Tahmini Üzerine Bir Çalışma”, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt 4, Sayı 1, 2014, ss. 75-93.
74. Pampal, Süleyman; Özmen, Bülent, Türkiye’nin Deprem Gerçeği Deprem Bölgeleri Haritaları ve Yönetmeliklerinin Tarihsel Gelişimi, Ümit Ofset, Ankara, 2007.
75. Partigöç, Nur Sinem; Erdin, Hilmi Evren, “30 Ekim 2020 Ege Denizi Depremi Sonrası Toplanma Alanlarına Yönelik Kapasite Yeterliliğinin Değerlendirilmesi: Bayraklı İlçesi”, Journal of Disaster and Risk, Cilt 7, Sayı 1, 2024, ss. 242-255.
76. Peduzzi, Pascal; Dao, Hy C. Herold; Mouton, Frederic, “Assessing Global Exposure and Vulnerability Towards Natural Hazards: The Disaster Risk Index”, Natural Hazards and Earth System Sciences, Cilt 9, 2009, ss. 1149-1159.
77. Pirasteh, Saied (Adam); Shamsipour, Ghazal; Liu, Guoxiang; Hajibagheri, Rasoul; Ghasemzadeh, Ali; Jokar, Mehdi; Zarbakhsh, Habibolah; Behnamfar, Farhad; Li, Jonathan, “Cloud-based geospatial platform in support of sustainable development goals 2030: How to be prepared for earthquake disasters?”, The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, Cilt 43, 2020, ss. 1705-1708.
78. Salah, Mohamed K.; Zhao, Dapeng, “3-D Seismic Structure of Kii Peninsula in Southwest Japan: Evidence for Slab Dehydration in The Forearc”, Tectonophysics, Cilt 364, Sayı 3-4, 2003, ss. 191-213.
79. Sieberg, August Heinrich, “Erdbebengeographie”, Cilt 4, Sayı 3, 1932, ss. 687-1005.
80. Song, Yan; Li, Chaosu; Olshansky, Robert; Zhang, Yang; Xiao, Yu, “Are We planning for Sustainable Disaster Recovery? Evaluating Recovery Plans After the Wenchuan Earthquake”, Journal of Environmental Planning and Management, Cilt 60, Sayı 12, Aralık 2017, ss. 2192-2216.
81. Sunkar, Murat, “8 Mart 2010 Kovancılar-Okçular (Elâzığ) Depremi; Yapı Malzemesi ve Yapı Tarzının Can ve Mal Kayıpları Üzerindeki Etkisi”, Türk Coğrafya Dergisi, Cilt 56, 2014, ss. 23-37.
82. Suwihli, Somaia S.; Paradise, Thomas R, “Creating a Libyan Earthquake Archive: From Classical Times to the Present”, Open Journal of Earthquake Research, Cilt 9, Sayı 4, 2020, ss. 367-382.
83. Şahin, Şakir; Çiftçi, Canan; Okyar, Mahmut; Öksüm, Erdinç, “Doğu Akdeniz’in Kabuk Yapısı ve Sismik Hız Dağılımının Üç Boyutlu Sismik Tomografi ile Belirlenmesi”, Süleyman Demirel University Journal of Natural and Applied Sciences, Cilt 22, Sayı 2, 2018, ss. 961-971.
84. Şahin, Şakir; Jiang, Guoyan, “Marmara Bölgesi’nde Fayların Sismogenik Özelliklerinin Belirlenmesi”, Journal of Technical Sciences, Cilt 8, Sayı 3, 2018 (Özel Sayı), ss. 31-35.
85. Şengör, Celal; Görür, Naci; Şaroğlu, Fuat, “Strike-Slip Faulting and Related Basin Formation in Zones of Tectonic Escape: Turkey as a Case Study”, Ed. Kevin T. Biddle, Nicholas Christie-Blick, Sayı Özel Sayı, Strike-Slip Deformation, Basin Formation, and Sedimentation, 1985, ss. 227-264.
86. Takagi, Jiro; Wada, Akira, “Recent earthquakes and the need for a new philosophy for earthquake-resistant design”, Soil Dynamics and Earthquake Engineering, Sayı 119, Nisan 2019, ss. 499-507.
87. Tanır-Kayıkçı, Emine; Çelik, Seldanur, “IGS Koordinat Zaman Serilerinde Deneysel Mod Ayrıştırma”, Türkiye Ulusal Jeodezi Komisyonu (TUJK) 2018 Yılı Bilimsel Toplantısı, İzmir, 2018.
88. Taş, Nilüfer, “Yerleşim Alanlarında Olası Deprem Zararlarının Azaltılması”, Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 8, Sayı 1, 2003, ss. 225-231.
89. Taştan, Bekir; Aydınoğlu, Arif Çağdaş, “Çoklu Afet Risk Yönetiminde Tehlike ve Zarar Görebilirlik Belirlenmesi için Gereksinim Analizi”, Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı 31, Ocak 2015, ss. 366-397.
90. Telek, Demet Hikmet, “Osmanlı Devleti’nde Afet Yönetimi”, Sivil Savunma Derneği, 28 Mart 2021.
91. Tezcan, Nuray, “Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Kapsamında Türkiye’de Sağlık Göstergelerinin Analizi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 19, Sayı Prof. Dr. Sabri Orman Özel Sayısı, Temmuz 2020 (Özel Ek), ss. 202-217.
92. Türker, Tuğba; Bayrak, Yusuf, “A Poisson Method Application to the Assessment of the Earthquake Hazard in the North Anatolian Fault Zone, Turkey”, Challenge Journal of Structural Mechanics, Cilt 2, Sayı 2, 2016, ss. 109-121.
93. UNDP, Afet Yönetimi, Risk Yönetimi ve İş Sürekliliği, Model Fabrika ve Organize Sanayi Bölgelerine Deprem Sonrası Erken Toparlanma Desteği Programı, Ankara, Ağustos 2023.
94. Utkucu, Murat; Doğan, Emrah, “20. Yılında 17 Ağustos 1999 İzmit Depremi (M 7.5) ve Yalova ve Çevresi için Deprem Tehlikesi Üzerine Bir Yazı”, 16 Ağustos 2019.
95. Utkucu, Murat; Uzunca, Fatih; Durmuş, Hatice; Kırım, Serap; Nalbant, Süleyman Sami, “Seismicity of the Southern Marmara Region of Turkey Before and After the August 17, 1999 İzmit Earthquake”, Academic Platform Journal of Natural Hazards and Disaster Management, Cilt 4, Sayı 1, 2023, ss. 22-33.
96. Uzel, Turgut, “Etrafı Faylarla Çevrili Arazilerde Tektonik Levha Hareketleri”, Geomatik, Cilt 8, Sayı 1, 2023, ss. 72-78.
97. Ürekli, Fatma, İstanbul’da 1894 Depremi, İletişim Yayınları, İstanbul, 2000.
98. Ürekli, Fatma, “Osmanlı Döneminde İstanbul’da Meydana Gelen Âfetlere İlişkin Literatür”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 8, Sayı 16, 2010, ss. 101-130.
99. Xiao, Yi; Tian, Ke; Huang, Huan; Wang, Jue; Zhou, Tao, “Coupling and Coordination of Socioeconomic and Ecological Environment in Wenchuan Earthquake Disaster Areas: Case Study of Severely Affected Counties in Southwestern China”, Sustainable Cities and Society, Cilt 71, Ağustos 2021, ss. 1-13.
100. Yalçın, Hilal; Gülen, Levent; Utkucu, Murat, “Türkiye ve Yakın Çevresinin Aktif Fayları Veri Bankası ve Deprem Tehlikesinin Araştırılması”, Yerbilimleri, Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Bülteni, Cilt 34, Sayı 3, 2013, ss. 133-160.
101. Yıldırım, Kürşat; Nişancı, Hakan, “Antik Çağlardan 10. Yüzyıl’a Kadar Anadolu’da Depremler”, Avrasya Dosyası Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2023, ss. 112-136.
102. Yücemen, Mehmet Semih, “Sismik Tehlikenin Tahmini: Olasılık ve İstatistik Yöntemleri”, TÜİK, İstatistik Araştırma Dergisi, Cilt 10, Sayı 1, 2013 (Özel Sayı), ss. 42-57.
103. Diğer Kaynaklar 308 Sayılı Gölcük Depremi Meclis Araştırma Komisyonu Raporu.
104. Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü, “Marmara Bölgesi Depreşim Dalgaları (Tsunami) Tehlike Raporu”.
105. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi, “10 Ağustos 2023 Yeşilyurt Malatya Depremi”.
106. Bozloğan, Recep, “Sürdürülebilir Gelişme Düşüncesinin Tarihsel Arka Planı”.
107. Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü, İleri Deprem Uyarısı Uygulaması, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2024.
108. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Acil Durum Planı Hazırlama Rehberi, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ankara, 2017 (Güncellenme 2022).
109. Fırat Üniversitesi Yapı ve Beton Uygulama ve Araştırma Merkezi, 24 Ocak 2020 Mw 6.8 Sivrice Depremi Elâzığ Bölgesi Yapısal Hasarlar İnceleme ve Değerlendirme Raporu, Fırat Üniversitesi, Elâzığ, 2020.
110. Küçükalioğlu-Özkılıç, Sema, “Impacts of the Earthquakes in the Ottoman Istanbul on the Literature”, History of Istanbul, Cilt 4.
111. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, 8 Mart 2010 Başyurt-Karakoçan (Elâzığ) Depremi Değerlendirme Raporu, Jeoloji Etütleri Dairesi, Ankara, Mart 2010.
112. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, 23 Kasım 2022 Gölyaka (Düzce) Depremi (Mw 6,0) Saha Gözlemleri ve Değerlendirme Raporu, Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı, Ankara, 2022.
113. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, 30 Ekim 2020 Ege Denizi Depremi (Mw=6,9) Saha Gözlemleri ve Değerlendirme Raporu, Ankara, 2020.
114. “Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030”.
115. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan Kahramanmaraş (Mw: 7.7–Mw: 7.6) Depremleri Raporu, Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü Deprem Dairesi Başkanlığı, 2023.
116. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, “Afetlerde Türkiye’nin Ortak Gücü AFAD 12 Yaşında!”, 17 Aralık 2021.
117. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, “Deprem Nedir?”, Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü.
118. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, “Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Alabileceğiniz Önlemleri Biliyor Musunuz?”, 5 Mart 2018.
119. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, “Düzce’de Meydana Gelen 5,9 Büyüklüğündeki Deprem Hk. Basın Bülteni (23.11.2022, Saat 19.00 itibarıyla)”, 23 Kasım 2022.
120. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği”.
121. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, “Türkiye Deprem Tehlike Haritası”.
122. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, “Van Depremi Hakkında”.
123. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM), Acil Durum Hazırlık ve Müdahale Planı, Türkiye Acil Yol Rehabilitasyonu ve Yeniden Yapım Projesi, Temmuz 2024.
124. Tunç, Gökhan, “Deprem Yönetmeliklerinin Tarihçesi ve Mevcut Durum”, Yapı Mimarlık Tasarım Kültür Sanat Dergisi.
125. Türk Kızılay Cemiyeti (Hilal-i Ahmer), Atatürk Ansiklopedisi.
126. Türk Tabipleri Birliği, 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 Depremleri Sonrasında Geçici Yerleşim Alanlarında Yaşayanların Sağlık Hizmetlerini Kullanımının Değerlendirilmesi, Ankara, Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi, Ağustos 2001.
127. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, “13 Ekim Dünya Afet Riskini Azaltma Günü Basın Açıklaması”, 13 Ekim 2023.
128. Yakuboğlu, Kenan, “Tarihimizde Deprem”, Arşiv Dünyası.