Çocukların Çevrimiçi Cinsel Köleleştirilmesi ve Yasal Düzenlemelerin Etkinliği Sorunu

Öz

Cinsel suç faillerinin çocuklara ulaşmak için oyun alanlarını, okulları ya da hedef çocukların yaşadıkları çevreyi kullandıkları varsayımı bulunmakla birlikte Bilgi Çağı ile birlikte bu varsayım değişmiştir. Zira artık çocuklar evlerinin hatta kendi odalarının güvenli olduğu kabul edilen ortamında, internet uygulamalarının sağladığı hızlı, doğrudan ve yaratıcı iletişim kanalları aracılığıyla duygusal olarak baştan çıkartılmakta, ikna ve manipüle edilmektedir. Yine bu yeni iletişim yöntemleri, faillerin mesajlarını anında dünyanın herhangi bir yerine iletebilmelerine ve aynı anda çok sayıda çocukla iletişimde olabilmelerine imkan tanımaktadır. Dünya çapında vaka sayılarının artış hızı ve farklı ülkelerde mahkeme kararlarına yansıyan vakaların gösterdikleri özellikler, çocukların cinsel köleleştirilmesine karşı yasal düzenlemeler yapılması zorunluluğunu doğurmaktadır. Çalışma kapsamında, çocukların cinsel köleleştirilmesi süreci ve bu fiillerle mücadele için uluslararası sözleşmelerde ve Anglosakson ve Kıta Avrupası sistemlerinin yaklaşımını yansıtmak amacıyla farklı ülke mevzuatlarında yer verilen düzenlemeler hakkında bilgi verilecek, sorunun çözümü bakımından ulusal mevzuatın yeterliliği değerlendirilecek ve eksiklik olduğu düşünülen noktalarda çözüm önerileri getirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Çocukların çevrimiçi cinsel köleleştirilmesi
• çocukların cinsel istismarı
• çevrimiçi cinsel taciz
• çocukların korunması
• suçla mücadele

Cyber Sexual Grooming of Children and the Effectiveness of Legal Regulations

Öz

It has stereotypically been presumed that perpetrators of sexual offenses gain access to children through physical spaces such as playgrounds, schools, or residential environments, this presumption has evolved with the advent of the Information Age. Increasingly, children are being emotionally groomed, coerced, and manipulated via rapid, direct, and sophisticated communication channels provided by digital platforms, often within environments traditionally regarded as safe—such as their homes, or even their personal bedrooms. These novel communication modalities afford offenders the capacity to disseminate messages instantaneously across the globe and maintain simultaneous interactions with multiple child victims. The escalating incidence rates observed worldwide, along with the characteristics of cases reflected in judicial decisions across various jurisdictions, underscore the urgent necessity for comprehensive legal frameworks aimed at preventing the sexual grooming of children. Within the scope of this study, the process of cyber sexual grooming of children will be examined, with a particular focus on relevant provisions in international conventions as well as in the domestic legislations of countries representing both Anglo-Saxon and Continental European legal systems. The study will further assess the adequacy of national legal instruments in addressing this issue and propose legislative and policy-oriented recommendations where deficiencies are identified.

Anahtar Kelimeler

• Cyber sexual grooming of children
• child sexual abuse
• cyber sexual harrasment
• protection of children
• combat crime

Kaynakça

1. Aksoy-Retornaz, Eylem, "Online Solicitation of Children for Sexual Purposes (CyberGrooming) from the Turkish Legal Perspective", Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi– Journal of Criminal Law and Criminology, Cilt 10, Sayı 1, 2022, ss. 211-233.
2. Artuk, Emin; Gökcen, Ahmet; Alşahin, Emin; Çakır, Kerim, Ceza Hukuku ÖzelHükümler, 19. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2021.
3. Artuk, Emin; Gökcen, Ahmet; Alşahin, Emin; Çakır, Kerim, Ceza Hukuku ÖzelHükümler, 22. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2024.
4. Ataç, Selcen, "Cinsel İstismar ve Reşit Olmayanla Cinsel İlişkiye Girme Suçu", Ed. Nur Centel, Ceza Hukukunda Kadının Şiddete Karşı Korunması, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2013, ss. 111-141.
5. Bayraktar, Köksal; Kurt, Gülşah, "Cinsel Taciz", Ceza Özel Hukuku, Cilt II, Kişilere Karşı Suçlar, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2017, ss. 555-580.
6. Bostancı-Bozbayındır, Gülşah, "Çocukların Cinsel İstismarı", Özel Ceza Hukuku, Cilt II, Kişilere Karşı Suçlar, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2017, ss. 491-536.
7. Can, Neslihan, "Çocuğun Sanal Cinsel İstismarı", Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Yıl 13, Sayı 50, Nisan 2022, ss. 115-138.
8. Çalışkan, Mustafa, "Toplum ve Suç Araştırmalarında Sınırları Aşan Bir Suç: 'Çevrimiçi Çocuk İstismarı' ve Bu Suça Karşı Alınabilecek Önlemler", Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 61, 2019, ss. 122-131.

9. Duysak, Merve, "Legal Developments as to 'Cyber Grooming' Actions from the Lanzarote Convention to Now", Athens Journal of Law, Cilt 9, Sayı 4, 2023, ss. 597-610.
10. Elverdi-Tuna, Gülbike Nilay, Ceza Hukuku Boyutuyla Çocukların Çevrimiçi Cinsel İstismarı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, 2021.
11. Hui, Li; Xin, Chew Wei; Khader, Majeed, "Understanding the Behavioral Aspects of Cyber Sexual Grooming: Implications for Law Enforcement", International Journal of Police Science & Management, Cilt 17, Sayı 1, 2015, ss. 40-49.
12. Koca, Mahmut; Üzülmez, İlhan, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 9. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2023.
13. Memiş-Kartal, Pınar, Türk Ceza Hukuku'nda Çocukların Cinsel İstismarı, Der Yayınları, İstanbul, 2014.
14. Memiş-Kartal, Pınar, "Reşit Olmayanla Cinsel İlişki", Özel Ceza Hukuku, Cilt II, Kişilere Karşı Suçlar, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2017, ss. 537-554.
15. Mladenovic, Miljana; Osmjanski, Vera; Stankovic, Stasa Vujicic, "Cyber-Agression, Cyberbullying and Cyber-Grooming: A Suvey and Research Challenges", ACM Computing Surveys, Cilt 54, Sayı 1, Aralık 2020, ss. 1:1-1:42.
16. Mohan, S. Chandra; Yingqi, Lee, "Sexual Grooming as Offence in Singapore", Singapore Academy of Law Journal, Cilt 32, Sayı 1, 2020, ss. 96-123.
17. Nuhoğlu, Ayşe, "Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi ve Türk Hukuku", Köksal Bayraktar'a Armağan, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 2010, ss. 288-300.
18. Özbek, Veli Özer, Müstehcenlik Suçu (TCK m. 226), Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2009.
19. Özbek, Veli Özer; Doğan, Koray; Bacaksız, Pınar, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 18. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023.
20. Prat, Sébastian; Jonas, Carol, "Sexual, Physical and Psychological Agression Linked to New Means of Communication: Child Pornography, Cyber-Grooming and Cyber-Bullying", Ed. Keith V. Bletzer, Assaults, Nova Science Publishers, 2013.
21. Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council Laying Down Rules to Prevent and Combat Child Sexual Abuse, 2022/0155 (COD), COM (2022) 209 Final, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:52022PC0209,(24.09.2025).
22. Saygılar - Kırıt, Yasemin F., "5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nda Cinsel Taciz Suçu", Ed. Nur Centel, Ceza Hukukunda Kadının Şiddete Karşı Korunması, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2013, ss. 143-156.
23. Taneri, Gökhan, Cinsel Suçlara İlişkin Yargıtay Değerlendirmeleri, 2. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2021.
24. Tezcan, Durmuş; Erdem, Mustafa Ruhan; Önok, Murat, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 22. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
25. The Rio de Janerio Decleration and Call for Action to Prevent and Stop Sexual Exploitation of Children and Adolescents, A.13, III World Congress Against Sexual Exploitation of Children and Adolescents, Rio de Janerio, Brazil, 25-28 November 2008, https://www.mofa.go.jp/policy/human/child/congress0811-d.pdf (08.05.2025).
26. Toroslu, Nevzat; Toroslu, Haluk, Ceza Hukuku Özel Kısım, 12. Baskı, Savaş Yayınevi, Ankara, 2024.
27. TÜİK Çocuklarda Bilgi Teknolojileri Kullanım Araştırması, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Cocuklarda-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2024-53638 (25.07.2025).
28. We Are Social 2025, https://wearesocial.com/wp-content/uploads/2025/02/GDR-2025-v2.pdf (25.07.2025). Wirogioto, Ali Johardi, "Criminal Responsibility of Child Cyber Grooming Perpetrators as a Form of Child Sexual Abuse on Social Media", International Journal of Social Service and Research (IJSSR), Cilt 3, Sayı 5, Mayıs 2023, ss. 1137-1141.