CMK M. 185 ZORUNLU KAPALILIK

Öz

Zorunlu kapalılık ilkesi, anayasal bir koruma içermektedir. ÇHS m. 40/2-vii uyarınca da sözleşmeci devletler, gizlilik korumasını sağlayacaklarını taahhüt etmektedir. Benzer şekilde Pekin Kuralları m.8.1 de aleniyeti yasaklamakta ve hatta kimliğin ortaya çıkmasına imkân verebilecek bilgilere de yayınlanmasını yasaklamaktadır. SSÇ açısından hayati öneme sahip olan CMK m.185 düzenlemesi, AY m. 10/3 açısından mağdur çocuklar da dikkate alınarak gözden geçirilmeli ve çocukların mağdur olduğu davalarda zorunlu kapalılık ilkesi getirilmelidir. Aleniyet ilkesinin istisnası olan CMK m.185, SSÇların on sekiz yaşının tamamlamasına kadar devam ettiği halde; mağdur çocuklar açısından şartları varsa ihtiyari kapalılık olarak uygulanmaktadır. CMK m. 185 mağdur çocukları da kapsayacak şekilde genişletilmelidir. Çalışmamızda zorunlu kapalılık ilkesine dair değerlendirmelerimiz mevcut yasal düzenlemeler ve uygulama açıklandıktan sonra; mevzuata ve uygulamaya dair değişiklik önerilerimiz sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Zorunlu Kapalılık
• Pekin Kuralları
• Aleniyet İlkesi
• Suça Sürüklenen Çocuk/Kanunla İhtilaf Halindeki Çocuk
• Korunmaya Muhtaç/Mağdur Çocuk

CPC Article 185 MANDATORY CLOSED MAIN HEARING

Öz

The principle of mandatory closed main hearing includes constitutional protection. According to Article 40/2-vii of the Convention on the Rights of the Child, signatory states undertake to ensure confidentiality. Similarly, Article 8.1 of the Beijing Rules prohibits publicity and even prohibits the publication of information that could reveal an identity. Article 185 of the Code of Criminal Procedure, which is of vital importance for juvenile offenders/children in conflict with the law , should be reviewed in light of Article 10/3 of the Constitution, taking into account victimized children, and the principle of mandatory confidentiality should be introduced in cases where children are victims. While Article 185 of the Code of Criminal Procedure, which is an exception to the principle of publicity, continues until juvenile offenders reach the age of eighteen, it is applied as optional confidentiality for victimized children if the conditions are met. Article 185 of the Code of Criminal Procedure should be expanded to include victimized children. In our study, after explaining the current legal regulations and practices regarding the principle of mandatory closed main hearing, we will present our suggestions for changes to the legislation and its application.

Anahtar Kelimeler

• Mandatory Closed Main Hearing
• Beijing Rules
• Principle of Publicity
• Juvenile Offender/Child in Conflict with the Law
• Child in Need of Protection/Victim

Kaynakça

1. Akbulut, Berrin, "Ceza Mevzuatında Çocuk ve Çocukların Yakalanması, Gözaltına Alınması", Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Prof. Dr. Nur Centel'e Armağan, 2013, Cilt 19, Sayı 2, ss. 541-586.
2. Akyüz, Emine, "Suça Sürüklenen Çocukların Hakları", Suça Sürüklenen Çocuklar ve Mağdur Çocuklar, Ed. Hançerli, Süleyman; Sevinç, Bilal; Gürer, Cüneyt; Öner, Muzaffer Cihat, SABEV Yayıncılık, Ankara, 2011, ss. 60-73.
3. Alan-Akcan, Esra, "Soruşturma Evresinde Mağdurun Hakları ve Yükümlülükleri", İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, 2015, ss. 5-44.
4. Artantaş, Günce, "Duruşmanın Aleniyeti İlkesi ve Sınırlandırılması", Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2022, Cilt 71, Sayı 1, ss. 413-436.
5. Artuç, Mustafa; Elmas, Mehmet Tevfik, Ceza Muhakemesinde Duruşma Yönetimi ve Yasa Yolları, 3. Baskı, Adalet Yayıncılık, Ankara, 2019.
6. Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin 2012/29/AB Sayılı Direktifi https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32012L0029 (10.04.2026).
7. Aydın, Murat, Ceza Hukukunda Mağdur Kavramı, Mağdur Hakları ve Mağdurun İkincil Mağduriyetten Korunması, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2023.
8. Aydın, Aslı, "Aleniyet İlkesi ve Basın Özgürlüğü Kapsamında Ses veya Görüntülerin Kayda Alınması Suçu (TCK M. 286)", Kırıkkale Hukuk Mecmuası, Cilt 4, Sayı 1, 2024, s. 401-31.

9. Bahadır, Zeynep, "BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Çerçevesinde Medenî Usûl Hukuku Bakımından Çocuğun Katılım Hakkı", Adalet Dergisi, Sayı 70, 2023, s. 213-54.
10. Bernuz Benéitez, María José; Dumortier, Els, "Why Children Obey the Law: Rethinking Juvenile Justice and Children's Rights in Europe through Procedural Justice", Youth Justice, Cilt 18, Sayı 1, 2018, s. 34-51.
11. Bozbayındır, Ali Emrah; Bozbayındır, Gülşah, "Avrupa Birliği'nde Ceza Muhakemesi Hukukunun Uyumlaştırılması", Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, Cilt 22, Sayı 2, 2023, ss. 323-58.
12. Centel, Nur; Zafer, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 22. Baskı, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2024.
13. Ceza Muhakemesinde Şüpheli veya Sanık Olan Çocukların Usuli Teminatlarına ilişkin 11 Mayıs 2016 tarihli ve 2016/800/EU sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Direktifi, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1590686646524&uri=CELEX:32016L0800 (10.04.2026).
14. CRC/C/GC/10 – Çocuk Hakları Komitesi 10 numaralı genel yorum/General comment no. 10 (2007), Children's rights in juvenile justice, https://digitallibrary.un.org/record/599395?v=pdf (10.01.2026).
15. CRC/C/GC/12 – Çocuk Hakları Komitesi 12 numaralı genel yorum/ The United Nations committee on the rights of the child - General Comment 2009, https://commission.europa.eu/system/files/2022-12/the_right_of_the_child_to_be_heard crc-c-gc-12.pdf (10.01.2026).
16. Çetiner, Merve, Türk ve Alman Hukukunda Suç Mağduru Çocuğun Korunması, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2025. Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun (Mülga), kanuntbmmc06302253.pdf (01.03.2026).
17. Demir, Cansu Selmin, Çocuk Ceza Yargılamasının Çocuk Hakları Bağlamında Değerlendirilmesi, Legal Yayıncılık, İstanbul, 2025.
18. Dönmez, Burcu, "Çocuk Soruşturma ve Kovuşturmasında Görev Alan Kurum ve Görevliler", Yaşar Hukuk Dergisi, 2024, Cilt 6, Sayı 2, ss. 199-234.
19. Dönmez, Burcu, Çocuk Yargılaması -Ceza Muhakemesi Hukukunda Çocuklara Özel Soruşturma ve Kovuşturma Kuralları, 2. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023.
20. Dülger, Murat Volkan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
21. Gençcan, Ömer Uğur, Çocuk Hukuku, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2021.
22. Gökcen, Ahmet; Alşahin, M. Emin; Çakır, Kerim, Ceza Muhakemesi Hukuku, 8. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024. Gözler, Kemal, "Alenî Olan Ne? Duruşma mı, Yargılama mı?", https://www.anayasa.gen.tr/alenilik.htm (01.03.2026). Havana Kuralları (Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları), https://www.izmirbarosu.org.tr/Upload/files/Sayfalar/merkezler/havana-kurallari.pdf (10.04.2026).
23. İnceoğlu, Sibel, "Çocuklara Özgü Yargılama Hukukunda "Gizlilik İlkesinin" Anayasa Hukuku Açısından Değerlendirilmesi", Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 2002, ss. 113-124.
24. Kahraman, Erkut Güçlü, "Cumhuriyet Savcısının Asliye Ceza Mahkemelerindeki Duruşmalara Katılmamasının Ceza Muhakemesi Sistematiği ve Adil Yargılanma Hakkı Açısından İncelenmesi", Ceza Hukuku Dergisi, Cilt 11, Sayı 30, 2016, ss. 207-226.
25. Kaplan, Mahmut, Ceza Muhakemesinde Mağdur Kavramı ve Mağdur Hakları – Ceza Hukuku Monografileri, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
26. Kilkelly, Ursula; Forde, Louise; Lambert, Sharon; Swirak, Katharina, "Children in Conflict with the Law: The Rights-Based Framework. In: Children in Conflict with the Law", Palgrave Critical Studies in Human Rights and Criminology, Palgrave Macmillan, Cham, 2023, https://doi.org/10.1007/978-3-031-36652-9_2 (01.03.2026).
27. Kırımsoy, Emrah, "Çocuk ve Gençlik Suçluluğuna Müdahale: Almanya Örneği", Suça Sürüklenen Çocuklar ve Mağdur Çocuklar, Ed. Hançerli, Süleyman; Sevinç, Bilal; Gürer, Cüneyt; Öner, Muzaffer Cihat, SABEV Yayıncılık, Ankara, 2011, ss. 42-53.
28. Kitapçıoğlu Yüksel, Tülay, "Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Değerlendirme", Kırklareli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 1, 2024, ss. 69-110.
29. Köroğlu, Saim, Ceza Yargılamasında Duruşma Süreci, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2025.
30. Lanzarote Sözleşmesi Türkçe metin için, https://aile.gov.tr/media/6763/lanzarote-soezlesmesi.pdf (01.03.2026).
31. Özar, Süleyman, "Suça Sürüklenen Çocuğun Ceza ve Güvenlik Tedbiri Sorumluluğu", Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Sayı 55, 2023, ss. 111-34.
32. Özbek, Veli Özer; Doğan, Koray; Bacaksız, Pınar, Ceza Muhakemesi Hukuku, 18. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2025.
33. Öztürk, Bahri; Tezcan, Durmuş; Erdem, Mustafa Ruhan; Alan, Esra; Sırma-Gezer, Özge; Saygılar, Yasemin F.; Özaydın, Özdem; Erden-Tütüncü, Efser; Tok, Mehmet Can, Ceza Muhakemesi Hukuku (Nazari ve Uygulamalı), 18. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
34. Pekin Kuralları -United Nations Standard Minimum Rules for the Administration of Juvenile Justice (The Beijing Rules), https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/united-nations-standard-minimum-rules-administration-juvenile (10.04.2026).
35. Reva, Zeynep, "Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararı Işığında Cinsel Şiddet Mağduru Çocukla Adli Görüşme Sürecinde Çocuğun İkincil Mağduriyeti: Olgu Analizi", İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 2, 2025, ss. 710-28, https://izlik.org/JA54FD25ZJ (04.03.2026).
36. Savaşcı Temiz, Bilgehan, "Çocuk Ceza Adaleti İlkeleri Çerçevesinde 12-15 Yaş Arası Çocukların Cezai Sorumluluğunun Değerlendirilmesi", İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2023, ss. 244-59, doi:10.21492/inuhfd.1202557 (04.03.2026).
37. Savaşçı, Bilgehan, "Haberleşme Özgürlüğünün Kovuşturma Evresinde Sınırlandırılması", Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2011, Cilt 24, Sayı 96, ss. 269-292.
38. Selçuk, Sami, Suç Yargılama Sürecinde Duruşma ve Görüşme/Oylama, İmge Yayıncılık, Ankara, 2024.
39. Serim, Gökçe, "Çocuk Suçluluğu", Kriminoloji Yazıları, Ed. Türkan Yalçın Sancar, Savaş Yayınevi, Ankara, 2015, ss. 563-593.
40. Sırma, Özge, "Ceza Muhakemesi Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı", İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 7, Sayı 1, 2008, ss. 93-111.
41. Suç Mağduru ve Tanığı Çocuklar için Adalet İlkeleri (Justice in Matters involving Child Victims and Witnesses of Crime: Model Law and Related Commentary), https://medya.barobirlik.org.tr/barowebsite/uploads/52/%C3%87OCUK%20ADALET%20S%C4%B0STEM%C4%B0/Su%C3%A7%20ma%C4%9Fduru%20%C3%A7ocuklar%20i%C3%A7in%20adalet%20ilkeleri.pdf (05.03.2026).
42. Şahin, Cumhur; Göktürk, Neslihan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 15. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
43. Şen, Ersan; Duymaz, Erkan, "İHAM: "Cumhuriyet Savcısının Asliye Ceza Mahkemelerindeki Duruşmalara Katılmaması 'Objektif Tarafsızlık' İlkesine Aykırıdır", 05.07.2024, https://sen.av.tr/tr/makale/iham-cumhuriyet-savcisinin-asliye-ceza-mahkemelerindeki-durusmalara-katilmamasi-objektif-tarafsizlik-ilkesine-aykiridir (10.04.2026).
44. Şentuna, Tufan, "Çocuk Suçluluğunun Toplumsal Soruna Dönüşmesinin Değerlendirilmesi", Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, Cilt 7, Sayı 4, 2023, ss. 68-90.
45. Temiz Gül, Yağmur, "Gizliliğin İhlali Suçlarının Basın ve Yayın Yoluyla İşlenmesi (TCK m.285 Soruşturma Evresi Bakımından)", Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 20, 2022, ss. 285-314.
46. Tuncer Kazancı, İdil, "Hukukî Dinlenilme Hakkı ve Çocuğun Katılma Hakkı Bağlamında Yargılamada Çocuğun Dinlenilmesi", Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 1, 2023, ss. 57-80.
47. Tunçak, Senanur, "Suçsuzluk Karinesini Bir Koruma Yöntemi Olarak Gizliliğin İhlali (TCK M. 285) Suçu", Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Akademik Dergisi, Sayı 3, 2019, ss. 69-93.
48. Turgut, Cemile, "Dijital Medya ve Haberlerdeki 'Mağdur Çocukların' Hukukî Durumuna İlişkin Bir Değerlendirme", KHAS Hukuk Bülteni 2021-2022 Akademik Yılı Derlemesi, Ed. Alican Çalışkan, Nilay Arat, Ahmet Abut, Doğukan Bingöl, Başak Baysal, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2022, ss. 333-349.
49. Ünver, Yener; Hakeri, Hakan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 24. Baskı, Adalet Yayıncılık, Ankara, 2025.
50. Yaşar, Osman; Otacı, Cengiz, Yeni İçtihatlarla Uygulamalı ve Yorumlu Ceza Muhakemesi Kanunu (2 Cilt), 11. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2025.
51. Yenisey, Feridun; Nuhoğlu, Ayşe, Ceza Muhakemesi Hukuku, 13. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2025.
52. Yıldırım, Vahit, Suça Sürüklenen Çocukların Soruşturma Evresi, Adalet Yayıncılık, Ankara, 2024.
53. Yünlü, Semih, Görüntü Üzerinde Kişilik Hakkı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
54. Yürekli, Suat, "Ceza Muhakemesinde Duruşma – Kavram, Hakim Olan İlkeler ve Düzen ve Disiplinin Sağlanması", Selçuk Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dergisi, Cilt 7, Sayı 1, 2024, ss. 35-62.
55. Zorlu, Süleyman Emre; Bilgin, Sena, "Çocuk Hakları, Tarihî Gelişimi ve Çocuk Suçluluğu", Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 23, Sayı 2, 2024, ss. 763-780.
56. AYM, 08.06.2016, 2014/8870, Sadullah Remzi Karagöz Kararı, https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/BB/2014/8870 (10.04.2026).
57. B v. Rusya, Başvuru No. 36328/20, 7 Şubat 2023, https://hudoc.echr.coe.int/tur?i=001-222872 (01.03.2026).
58. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 12.06.2018 tarihli ve 2017/625 E., 2018/275 K. sayılı kararı, https://www.lexpera.com.tr/ictihat/yargitay/ceza-genel-kurulu-e-2017-625-k-2018-275-t-12-6-2018 (10.04.2026).
59. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.10.2015 tarihli ve 2015/221 E., 2015/310 K. sayılı kararı için bkz. https://www.lexpera.com.tr/ictihat/yargitay/ceza-genel-kurulu-e-2015-221-k-2015-310-t-13-10-2015 (10.04.2026).