EFFECTS OF LEADING TEACHERS ON SCHOOL CULTURE

Abstract

The aim of this study is to find out the effects of teachers who have leading features on the school culture, accordingly to offer suggestions to researchers and practioners based on the perceptions of school principals who work in public schools. The present research which is based on general screening model was conducted with 30 principals and 108 teachers whom were chosen by the criterion sampling method from state primary, secondary and high schools in 2013-2014 academic year in Lüleburgaz, Kırklareli. Data for the purpose of the study was colleceted by “Who is the leading teacher? " form which was developed by the researcher and by the "Organizational Culture Survey” which was created by Şişman(1994) to determine the effects of leading teachers on the school culture. Based on the findings obtained in this study, doing studies that are dealing with the devotional feelings of the leading teachers and their vocational fields, doing studies upon the leading teachers’ ideas to decide in what areas in-service teachers' training activities for the professional development of the teachers can be made, doing field studies by taking the opinions of the leading teacher into consideration on the subject of how to do the teachers board meetings more productive at school, while the principals are working with teachers they should behave accordingly knowing in detail the distinctive features of their seniority and they should use appropriate language for communication with them who have leadership qualities was expressed in suggestions.

Keywords

• Manager/Principal, Leading Teachers, School Culture.

LİDER ÖĞRETMENLERİN OKUL KÜLTÜRÜNE ETKİLERİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, devlet okullarında görev yapan okul müdürlerinin algılarına dayalı olarak lider öğretmenlik özelliği gözlemlenen öğretmenlerin okul kültürüne olan etkilerini ortaya çıkarıp bu doğrultuda uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler sunmaktır. Genel tarama modelinde olan bu araştırma, 2013-2014 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Kırklareli ili Lüleburgaz ilçe merkezindeki resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görevli ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen 30 yönetici ve 108 öğretmen üzerinde gerçekleşmiştir. Araştırmanın amacına yönelik veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen “Lider Öğretmen Kimdir?” formu ve lider öğretmenlerin okul kültürüne etkilerini belirlemek için Şişman (1994) tarafından geliştirilmiş “Örgütsel Kültür Anketi” ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 15.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulardan yola çıkarak, lider öğretmenlerdeki meslekleriyle ilgili adanmışlık duygularını ele alan çalışmalar yapılması, öğretmenlerin mesleki gelişimleri için düzenlenen hizmet içi eğitim çalışmalarının hangi alanlarda yapılabileceği ile ilgili lider öğretmenlerin fikirleri doğrultusunda çalışmalar yapılması, okullarda yapılan öğretmenler kurulu toplantılarının daha verimli olarak nasıl yapılabileceği konusunda lider öğretmenlerin düşüncelerini ele alan araştırmaların yapılması, yöneticilerin öğretmenlerle çalışırken onların mesleki kıdemlerinin ayırt edici özelliklerini ayrıntıları ile bilerek davranışlarda bulunmaları ve aralarında liderlik özelliği gösterenlere uygun bir iletişim dili kullanmaları öneriler içinde dile getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yönetici, Lider Öğretmen, Okul Kültürü.

Kaynakça

1. Aydın, R. (2009). Öğretmenin liderlik becerileri. adresinden http://www.edebyahu.com/makale/91/ogretmenin-liderlik-becerileri 22.08.2014 tarihinde elde edilmiştir.
2. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi. 14. Baskı.
3. Can, G. (Ed). (2002). Rehberlik. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
4. Can, N. (2006). Öğretmen liderliğinin geliştirilmesinde müdürün hal ve stratejileri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2006/2.
5. Çelik, İ. (2010). Hizmetkâr liderlik ve Atatürk'ün hizmetkâr lider yönleri. Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Yüksek Lisans Dönem Projesi. Eskişehir
6. Çelik, V. (2009). Okul kültürü ve yönetimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık
7. Erdem, F. ve Özen-İşbaşı, J. (2001). Eğitim kurumlarında örgüt kültürü ve öğrenci alt kültürünün algılamaları. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, Sayı:1.
8. Eyüboğlu, Ö. (2006). Okul kültürünün oluşturulmasında öğretmenlerin rolü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

9. Fessler, R. (1985). A model for teacher professional growth and development. In Career-long teacher education. Ed. P. J. Burke and R. C. Heideman. Springfield, IL: Charles C. Thomas
10. Hesapçıoğlu, M. (1998). Modernizmden postmodernizme eğitim anlayışları ve okulun geleceği. Yeni Türkiye Dergisi 21.Yüzyıl Özel Sayısı, Cilt: 4 Sayı: 19.
11. Itıl, N. (2007). İlköğretim okulu yöneticilerinin tükenmişlik düzeyleri ve okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul
12. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
13. Narsap, H. (2006). Genel ve mesleki liselerde örgüt kültürü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
14. Schneider, W. (1994). The Reengrineering alternative: A Plan for making your current culture work. İllinois: Irwin Publishing
15. Şahin, S. (2004). Okul müdürü ve öğretmenler ile okulun bazı özellikleri açısından okul kültürü üzerine bir değerlendirme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 3:39.
16. Şişman, M. (1994). Örgüt kültürü. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Basımevi
17. Urbanski, A., ve Nickolaou, M. B. (1997). Reflections on teachers as leaders. Educational Policy, 11(2), 243-254.
18. Vural, Z., Akıncı, B., ve Coşkun, G. (2007). Örgüt Kültürü İletişim, Liderlik, Motivasyon, Bağlılık Ve Performans Açısından Değerlendirme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
19. Yılmaz, E. G. (2010). Okul kültürü öğrenci başarısı ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.