DETERMINATION OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS’ PERCEIVED VALUES ON ‘HELPFULNESS’ THOUGH DRAWINGS

Abstract

Helpfulness is providing opportunities to the ones in need with no thought of a personal gain. Particularly this value is a value which should be taught beginning from primary school years and be emphasized. It has an importance in terms of creating a culture of living together as a whole for the future generations. At this point, children’s perception of the value of helpfulness, which should play an important role in the child’s life has come into prominence. In this research study, that has used phenomenology as a qualitative research method, it has been aimed to examine how the 4th-grade students' perception of helpfulness is reflected in drawings. The study has been conducted on the 2016-2017 academic year. The study group has consisted of 4th-grade students (18 students) who are chosen by considering the transportation and study opportunities. The data of the study has been collected by using drawing and interviewing techniques together. In the research study, the data collected through the drawing technique has been analyzed through the content analysis method and the data collected through the interviews has been analyzed through the descriptive analysis method.

Keywords

• Helpfulness, value, drawing, picture.

İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN “YARDIMLAŞMA” DEĞER ALGILARININ ÇİZİMLERLE BELİRLENMESİ

Öz

Yardımseverlik karşılık beklemeden ihtiyacı olan kişilere imkanlarını sunmak anlamına gelmektedir. Özellikle bu değer çocuklarımıza ilkokuldan itibaren verilmesi gereken ve üzerinde durulması gereken bir değerdir. Gelecek kuşakların bir bütün olarak bir arada yaşama kültürünü oluşturmaları açısından önemlidir. Bu noktada çocuğun yaşamında önemli bir yer edinmesi gereken yardımseverlik değerini nasıl algıladıkları önem kazanmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenoloji (olgu bilim) deseninin kullanıldığı bu araştırmada ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin yardımseverlik algılarının çizimlere nasıl yansıdığı amaçlanmıştır. Çalışma 2016-2017 eğitim öğretim yılında yapılmıştır. Çalışma grubunu Tokat merkezde ulaşım ve çalışma olanakları düşünülerek seçilen bir ilkokuldaki 4. Sınıf öğrencileri (18 öğrenci) oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri çizim ve görüşme tekniklerinin bir arada kullanılması ile toplanmıştır. Araştırmada çizim tekniği ile elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilirken; görüşmeler sonucunda elde edilen veriler ise betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yardımlaşma, değer, çizim, resim.

Kaynakça

1. Aksöz, M. (2010). Sosyal çevrede iç ve dış mekân olgusunun 10-12 yaş grubu çocuk resimlerine yansıması ve sanatsal gelişim evrelerine göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü, Konya.
2. Beill, B. (2003). İyi Çocuk, Zor Çocuk “Doğru Davranışlar Çocuklara Nasıl Kazandırılır?” (Çev. C. Yorulmaz). Ankara: Arkadaş Yayınevi.
3. Dikeç, L. (2004). İlköğretim Okullarındaki Türkçe Ders Kitaplarında Kullanılan Kitap Resimleri (İllüstrasyonlar), Teknikleri ve Öğrenmeye Katkısı. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
4. Karatekin, K ve Sönmez, Ö.F. (2016). Çevresel Değerler ve Eğitimi, (Edt. R. TURAN ve K.ULUSOY), Pegem Yayınevi, Ankara.
5. Kart, M. (2017). Değerler Eğitiminde Bir Model Olarak Ahilik, Yüksek Lisans Tezi, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
6. Keskin, S. (2010), Çöp Çocuk, Çocuk Çizgilerindeki Giz, Boyut Matbaacılık
7. MEB. (2006). İlköğretim Sosyal Bilgiler Dersi İlköğretim Programı (4 ve 5. Sınıf). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
8. Schwartz, S. H. (1992). Universal in the content and structure of values: Theory and empirical test in 20 countries. Advances in Extrimental Social Ppsychology, 25, 1-65.

9. Sönmez, Ö.F. (2014). Atasözlerinin Sosyal Bilgiler Programındaki Değerler Açısından İncelenmesi. Zeitschriff für die Welt der Türken ZfWT, 6 (2), 101-115.
10. Sönmez, Ö. F. ve Akıncan, N. (2013). Ortaokul Öğrencilerinin “Yardımseverlik” Değeri İle İlgili Metefor Algıları. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Dergisi, (7), 95-110.
11. Sönmez, Ö.F.& Sönmez, A. ve Kum, Ö. (2016). Reflection of “Justice” Value to the PicturesDrawn by the Secondary School Students, (Edt. Emin Atasoy, Recep Efe,Iwona Jażdżewska ve Hülya Yaldır). St. Kliment Ohridski University Press, Sofia.
12. Ulusoy, K. ve Dilmaç, B. (2012). Değerler Eğitimi, Ankara: Pegem A Yayıncılık.
13. Uzun, M. ve Köse, A. (2017). Okul Öncesi Eğitimde Değerler Eğitiminin Uygulanmasına Yönelik Öğretmen Görüşleri, Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 2017 Vol. 12, No. 23, 305-338
14. TDK (Türk Dil Kurumu) (2017). Büyük Türkçe Sözlük. [Online]: www.tdk.gov.tr adresinden 11 Kasım 2017 tarihinde erişilmiştir.
15. Yeşil, R., ve Aydın, D. (2007). Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 65-84.Yayınları.
16. Yurtbaşı, M. (2012). Sınıflandırılmış Atasözleri Sözlüğü, İstanbul, Excellence Publishing Yayıncılık
17. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin