TÜRK DİZİ SEKTÖRÜNÜ DEĞERLENDİRMEDE VERİ ARAYIŞI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Researchers pursuing scholarly knowledge on TV series, which preoccupies a substantial place in the audio-visual industry today, undoubtedly confront difficulties obtaining relevant data. The problem of being unable to reveal workable data may be conceived of as the permeability of the areas in this huge industry and their classification under different headings. To advance the present research covering the years 2010-2020, Turkish TV series were explored on open access sources and classified by the ending year of their final seasons. The findings, covering 11 years of the Turkish TV series industry, showed that Istanbul and its nearby settlements hosted 90% of TV series productions. Half of the series were drama, while the other half included comedy, detective, history, and youth series, respectively. The production and music production companies of the TV series differed; nevertheless, the data did not allow to mention a significant monopolization in the industry. The contribution of a series show to the daily viewing rates was found to range between 0.44% and 2.47% (M = 1.455%). However, the reflected contribution rates might be higher considering that the prime time (PT) show contributes to the daily viewing rate, but it was not possible to settle it in percentages. Overall, it may be necessary to draw a road map to evaluate the series show, which has a clear contribution to daily viewing rates, within the industry and to offer insightful data to prospective researchers. Moreover, it seems important for the industry stakeholders and academic circles to carry out research on subjects such as the shooting locations, sound and music studios, production companies, and producers

Günümüzde görsel/işitsel sektör içinde önemli bir yer edinen dizi sektörüyle ilgili çalışma yapmak isteyen araştırmacıların veri elde etme noktasında sıkıntı yaşadıkları açık olmakla birlikte konuya dair kapsamlı analizler yapma arayışı sürmektedir. İşlenebilir verilerin ortaya konamamasının sorunsalı, çok büyük olan bu sektörün içerisinde alanların geçişkenliği ve farklı başlıklar altında sınıflandırılması olarak tarif edilebilir. 2010-2020 yıllarını kapsayan çalışmayı ilerletmek açısından açık erişimde olan kaynaklardan Türk dizileri tek tek incelenerek ve dizilerin bitiş yılları baz alınarak tasnif edilmiştir. Türk dizi sektörünün 11 yılını ele alan bu çalışmanın ortaya koyduğu veriler kapsamında İstanbul ili ve çevresinin dizi yapımlarının %90’ına ev sahipliği yaptığını söylemek mümkündür. Bu dizilerin %50’si dram türünde olup diğerleri sırasıyla komedi, polisiye, tarih ve gençlik dizileridir. Dizilerin yapım ve müzik yapım şirketleri farklılık göstermekte ve anlamlı veri elde edilememektedir. Elde edilen bu verilere göre sektörde bir tekelleşmeden söz etmek mümkün görülmemektedir. Dizi kuşağının günlük izlenme oranlarına katkısı en düşük %0.44, en yüksek %2.47 olarak belirlenmiş ve bu oranı %1,455 olarak genellemek mümkün olmuştur. Bu aşamada Prime Time (PT) kuşağının günlük izlenme oranına katkı sağladığı ancak yüzdelik dilimde bunu belirleme imkânı olmadığı göz önünde bulundurularak yansıtılmış katkı oranlarının daha yüksek olduğu görülmektedir. Günlük izlenme oranlarına katkısı açık olan dizi kuşağını sektör açısından değerlendirebilmek ve araştırmacılara sağlıklı veri sağlayabilmek için bir yol haritası çizmek gerektiği ortadadır. Türk dizilerinin çekilmekte olduğu platolar, ses ve müzik stüdyoları, bu alanda faaliyet gösteren yapım şirketleri ve yapımcılar gibi konularda araştırmalar yapılması sektör ve akademik çevreler açısından önem kazanmaktadır.