Araştırma Makalesi

TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ

Cilt: 10 Sayı: 1 5 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ

Öz

Çocuğun gelişimi üzerinde baba-çocuk etkileşimi önemli bir faktördür. Babalık rolünü etkileyen faktörlerden biri de medyadır. Medya haber ve içerik aktarımının yanı sıra toplumsal rollerin aktarımına da katkı sağlamaktadır. Babanın çocuk üzerindeki etkisi, rolleri uzun yıllar göz ardı edilse de son yıllarda yapılan araştırmalar babaların anneler kadar ebeveynlik kavramı açısından önemli olduğunu vurgulamaktadır. Bu nedenle görsel basında yansıtılan baba rolü ve baba- çocuk etkileşimini analiz etmek önemlidir. Bu araştırmanın amacı, Türk basınındaki görsel reklamlardaki baba-çocuk etkileşiminin incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan temel nitel araştırma modelinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamına 1 Ocak 2022- 31 Aralık 2022 tarihleri arasında yayınlanan ve reklam içeriğinde baba ve çocuk rolünün açıkça gözlemlendiği 50 reklam dahil edilmiştir. Çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan “Reklamlardaki Baba-Çocuk Etkileşim Doküman Analiz Formu” veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Veri analizi sonucunda baba-çocuk etkileşiminin olduğu reklam filmlerin başında gıda ve alışveriş şirketlerinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Babaların genelde erkek çocuklara kıyasla daha çok kız çocukları ile reklam filminde görüldüğü, çoğunlukla oyun oynayan ve eğlendiren/güldüren rolde olduğu tespit edilmiştir. Baba çocuk etkileşiminde babalar genellikle materyal kullanma eğiliminde olup, oyuncakları iletişim aracı olarak kullanmaktadırlar. Reklamlarda baba- çocuk haricinde başka kişiler de bulunmakta ve bu kişinin genellikle anne olduğu görülmektedir. Ayrıca reklamlarda, baba daha çok okul dönemi çocuklarla birlikte rol aldığı, bebeklik ya da ergenlik döneminde olan çocuklarla birlikte görüldüğü reklam sayısının oldukça az olduğu saptanmıştır. Baba-çocuk etkileşiminin daha çok evin içinde olduğu ve hem çocuğun hem de babanın çoğunlukla mutlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonucunda baba-çocuk ilişkisinin reklamlarda olumlu yansıtıldığı, cinsiyet rollerinin vurgulandığı ve buna uygun görsellerle desteklendiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Baba, baba-çocuk etkileşimi, çocuk, reklam, görsel medya.

Etik Beyan

Doç. Dr. Erhan ALABAY'ın sorumlu, Büşra Nur MUSULOĞLU, Elif Ayça DEVECİ, İrem Hazal TAŞ, Fulya GÖKÇELER ve Hatice Hilal KARAGÜL'ün yardımcı araştırmacı olduğu 23/485 kayıt numaralı "Türk Basınındaki Görsel Reklamlarda Baba-Çocuk Etkileşiminin İncelenmesi" başlıklı proje önerisi 11.08.2023 tarihli toplantıda değerlendirilmiş ve etik açıdan uygun bulunmuştur.

Kaynakça

  1. AÇEV (2017). Türkiye’de babalığı anlamak serisi I: Türkiye’de ilgili babalık ve belirleyicileri ana raporu. İstanbul.
  2. Akar, T. ve Aksoy, A. (2018). Çocukların anne babalarına yönelik algılarının toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(1), 31-46. https://doi.org/10.26466/opus.724644
  3. Akgöz-Aktaş, G. (2017). Baba katılımı ve çocuk uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Annelik bekçiliği ve evlilik uyumunun etkisi. (Yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
  4. Aksoy, A. B., ve Gür, Ç. (2008). Ortadoğu ülkelerinde aile yapısı ve çocuğa bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), 49-60.
  5. Aksoy, P. (2020). Aile içi ilişkiler ve iletişim. G. Baran (Editör), Aile yaşam dinamiği içinde (69-103). (3.Baskı). Ankara: Pelikan.
  6. Alabay, E. (2023). Medyada toplumsal cinsiyet eşitsizliği: Bebek bezi reklamlarının incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 233-258. https://doi.org/10.18037/ausbd.1272596
  7. Aldous, J., Mulligan, G. M. & Bjarnason, T. (1998). Fathering over time: What makes the difference? Journal of Marriage and the Family, 60(4), 809-820. https://doi.org/10.2307/353626
  8. Amato, P. R. (1989). Who cares for children in public places? Naturalistic observation of male and female caretakers. Journal of Marriage and Family, 51(4), 981-990. https://doi.org/10.2307/353210
  9. Anderson, S., Roggman, L. A., Innocenti, M. S. & Cook, G. A. (2013). Dads’ parenting interactions with children: Checklist of observations linked to outcomes (PICCOLO-D). Infant Mental Health Journal, 34, 339–351. https://doi.org/10.1002/imhj.21390
  10. Aydemir, M. A. ve Tecim, E. (2012). Türk toplumunda aile ve dinin sosyal sermaye potansiyeli. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28), 43-59.

Kaynak Göster

APA
Musuloğlu, B. N., Mamuk, E. A., Taş, İ. H., Gökçeler, F., Karagül, H. H., & Alabay, E. (2025). TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 10(1), 360-379. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1610371
AMA
1.Musuloğlu BN, Mamuk EA, Taş İH, Gökçeler F, Karagül HH, Alabay E. TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi). 2025;10(1):360-379. doi:10.47107/inifedergi.1610371
Chicago
Musuloğlu, Büşra Nur, Elif Ayça Mamuk, İrem Hazal Taş, Fulya Gökçeler, Hatice Hilal Karagül, ve Erhan Alabay. 2025. “TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ”. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi) 10 (1): 360-79. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1610371.
EndNote
Musuloğlu BN, Mamuk EA, Taş İH, Gökçeler F, Karagül HH, Alabay E (01 Haziran 2025) TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi) 10 1 360–379.
IEEE
[1]B. N. Musuloğlu, E. A. Mamuk, İ. H. Taş, F. Gökçeler, H. H. Karagül, ve E. Alabay, “TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ”, İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), c. 10, sy 1, ss. 360–379, Haz. 2025, doi: 10.47107/inifedergi.1610371.
ISNAD
Musuloğlu, Büşra Nur - Mamuk, Elif Ayça - Taş, İrem Hazal - Gökçeler, Fulya - Karagül, Hatice Hilal - Alabay, Erhan. “TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ”. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi) 10/1 (01 Haziran 2025): 360-379. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1610371.
JAMA
1.Musuloğlu BN, Mamuk EA, Taş İH, Gökçeler F, Karagül HH, Alabay E. TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi). 2025;10:360–379.
MLA
Musuloğlu, Büşra Nur, vd. “TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ”. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), c. 10, sy 1, Haziran 2025, ss. 360-79, doi:10.47107/inifedergi.1610371.
Vancouver
1.Büşra Nur Musuloğlu, Elif Ayça Mamuk, İrem Hazal Taş, Fulya Gökçeler, Hatice Hilal Karagül, Erhan Alabay. TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi). 01 Haziran 2025;10(1):360-79. doi:10.47107/inifedergi.1610371