TÜRK BASININDA YER ALAN DİJİTAL REKLAMLARDA BABA-ÇOCUK ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ
Öz
Çocuğun gelişimi üzerinde baba-çocuk etkileşimi önemli bir faktördür. Babalık rolünü etkileyen faktörlerden biri de medyadır. Medya haber ve içerik aktarımının yanı sıra toplumsal rollerin aktarımına da katkı sağlamaktadır. Babanın çocuk üzerindeki etkisi, rolleri uzun yıllar göz ardı edilse de son yıllarda yapılan araştırmalar babaların anneler kadar ebeveynlik kavramı açısından önemli olduğunu vurgulamaktadır. Bu nedenle görsel basında yansıtılan baba rolü ve baba- çocuk etkileşimini analiz etmek önemlidir. Bu araştırmanın amacı, Türk basınındaki görsel reklamlardaki baba-çocuk etkileşiminin incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan temel nitel araştırma modelinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamına 1 Ocak 2022- 31 Aralık 2022 tarihleri arasında yayınlanan ve reklam içeriğinde baba ve çocuk rolünün açıkça gözlemlendiği 50 reklam dahil edilmiştir. Çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan “Reklamlardaki Baba-Çocuk Etkileşim Doküman Analiz Formu” veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Veri analizi sonucunda baba-çocuk etkileşiminin olduğu reklam filmlerin başında gıda ve alışveriş şirketlerinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Babaların genelde erkek çocuklara kıyasla daha çok kız çocukları ile reklam filminde görüldüğü, çoğunlukla oyun oynayan ve eğlendiren/güldüren rolde olduğu tespit edilmiştir. Baba çocuk etkileşiminde babalar genellikle materyal kullanma eğiliminde olup, oyuncakları iletişim aracı olarak kullanmaktadırlar. Reklamlarda baba- çocuk haricinde başka kişiler de bulunmakta ve bu kişinin genellikle anne olduğu görülmektedir. Ayrıca reklamlarda, baba daha çok okul dönemi çocuklarla birlikte rol aldığı, bebeklik ya da ergenlik döneminde olan çocuklarla birlikte görüldüğü reklam sayısının oldukça az olduğu saptanmıştır. Baba-çocuk etkileşiminin daha çok evin içinde olduğu ve hem çocuğun hem de babanın çoğunlukla mutlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonucunda baba-çocuk ilişkisinin reklamlarda olumlu yansıtıldığı, cinsiyet rollerinin vurgulandığı ve buna uygun görsellerle desteklendiği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Baba, baba-çocuk etkileşimi, çocuk, reklam, görsel medya.
AN ANALYSIS OF FATHER-CHILD INTERACTION IN DIGITAL ADVERTISEMENTS FEATURED IN THE TURKISH PRESS
Öz
Father-child interaction is an important factor in the development of the child. One of the factors affecting the role of fatherhood is the media. In addition to the transmission of news and content, the media also contributes to the transmission of social roles. Although the father's influence and role on the child has been ignored for many years, recent research emphasizes that fathers are as important as mothers in terms of the concept of parenting.Therefore, it is important to analyze the father role and father-child interaction reflected in the visual media.The aim of this study is to analyse the father-child interaction in visual advertisements in the Turkish press. The basic qualitative research model, which is one of the qualitative research methods, was used in the study. The study included 50 advertisements published between 1 January 2022 and 31 December 2022, in which the role of father and child was clearly observed in the advertisement content. In the study, the ‘Father-Child Interaction in Advertisements Document Analysis Form’ developed by the researchers was used as a data collection tool. As a result of the data analysis, it was found that food and e-shopping companies were at the top of the advertisement films with father-child interaction. It was determined that fathers were mostly seen with their daughters in the advertisement film, mostly in a playful role and in an entertaining/laughing role. In father-child interaction, fathers generally tend to use materials and use toys as a means of communication. In the advertisements, there are other people besides the father and the child, and this person is usually the mother. In addition, it has been determined that fathers are mostly seen with school-age children in commercials, and the number of commercials in which fathers are seen with children in infancy or adolescence is quite low. It was concluded that the father-child interaction was mostly inside the house and both the child and the father were mostly happy. As a result of the study, it is seen that the father-child relationship is reflected positively in advertisements, gender roles are emphasized and supported with appropriate visuals.
Anahtar Kelimeler
Father, father-child interaction, child, advertisement, visual media.
Doç. Dr. Erhan ALABAY'ın sorumlu, Büşra Nur MUSULOĞLU, Elif Ayça DEVECİ, İrem Hazal TAŞ, Fulya GÖKÇELER ve Hatice Hilal KARAGÜL'ün yardımcı araştırmacı olduğu 23/485 kayıt numaralı "Türk Basınındaki Görsel Reklamlarda Baba-Çocuk Etkileşiminin İncelenmesi" başlıklı proje önerisi 11.08.2023 tarihli toplantıda değerlendirilmiş ve etik açıdan uygun bulunmuştur.