AN ETHICAL EXAMINATION OF ADVERTORIALS WITHIN THE FRAMEWORK OF EDUCATION JOURNALISM

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 731 - 754, 12.12.2025

Simge Süllü Durul , Alaaddin F. Paksoy , Hilal Doğruel

https://doi.org/10.47107/inifedergi.1736520

https://izlik.org/JA97HY85WD

Öz

News produced in the field of education concerns a large portion of society, and it is important that such news aligns with ethical journalism practices. Ethically controversial issues in education-related content are often linked to the market conditions in which the journalism profession operates, and one of these issues is the use of advertorials in news reporting. Ethical debates surrounding advertorials in education news are based on their potential to mislead or misinform readers. Given that the primary role of journalism is to inform the public, advertorials may undermine this mission. Therefore, examining how advertorials are presented in education-related content and emphasizing ethical recommendations is important. The current study aims to examine how advertorials are presented in education-related news in Turkey and reveal how this causes a breach of ethical principles in journalism. The sample of the study was determined using purposive/judgmental sampling from education-related news content on 10 national news websites between 2020 and 2022. Accordingly, 233 texts considered to contain advertorial content were analyzed using content analysis. The research findings reveal that advertorials are concentrated on topics such as activities and promotions of educational institutions, that reporter’s name and the term "advertorial" are mostly absent in these pieces, and that various strategies, such as journalistic structures and quoting sources, are used to make these educational advertorials resemble ordinary news texts. The study shows that the boundary between news and advertising becomes blurred in educational advertorials and discusses the compliance of such content with ethical principles. While advertorials are considered a fusion of advertising and news that can financially benefit both advertisers and media outlets, their incompatibility with ethical journalism practices and their potential to mislead readers, who seek information on education, make them highly controversial.

Anahtar Kelimeler

Advertorial , education journalism , journalism , ethical professional principles , native advertising

Proje Numarası

222K185

EĞİTİM HABERCİLİĞİNDE ETİK BİR TARTIŞMA OLARAK ADVERTORİALLAR

https://izlik.org/JA97HY85WD

Öz

Eğitim alanında üretilen haberler, toplumun büyük bir bölümünü ilgilendirmektedir ve bu haberlerin etik gazetecilik pratikleriyle uyumlu olması önem taşımaktadır. Eğitimle ilgili içeriklerde etik anlamda tartışmalı olan konular genellikle gazetecilik mesleğinin içinde bulunduğu piyasa koşullarıyla bağlantılıdır ve bu sorunlardan bir tanesi haberlerde advertorial kullanımıdır. Advertorialların eğitim haberleri arasında yer alması hakkındaki etik tartışmalar, söz konusu içeriklerin okuyucu yanlış yönlendirme veya yanıltma potansiyeline dayanmaktadır. Gazeteciliğin en temel görevinin toplumu bilgilendirmek olduğu düşünüldüğünde, advertorialların bu görevi sekteye uğratabileceği görülmektedir. Bu sebeple, advertorial içeriklilerin sunum şeklini incelemek ve etik uygulama önerilerini vurgulamak önemlidir. Mevcut çalışma Türkiye’de eğitimle ilgili yayımlanan haberlerde advertorialların nasıl kullanıldığını ve bu konunun habercilik etiği bağlamında hangi ihlallere neden olduğunu açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemi 2020-2022 yılları arasında 10 ulusal haber sitesindeki eğitim konulu haber içerikleri taranarak amaçlı/yargısal örnekleme tekniği ile belirlenmiştir. Bu doğrultuda advertorial içeriğe sahip olduğu düşünülen 233 adet metin örnekleme dahil edilmiş ve içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma bulguları, advertorialların eğitim kurumlarının faaliyetleri ve tanıtımları gibi farklı konularda yoğunlaştığını, bu içeriklerde advertorial ibaresi ve muhabir isminin çoğunlukla bulunmadığını ve eğitim konusundaki advertorialların sıradan bir haber metni gibi gözükmesi için haber yapıtaşları ve alıntılar gibi farklı stratejiler kullanıldığını ortaya koymaktadır. Çalışma, eğitim konusunda yayınlanan advertoriallarda haber-reklam ayrımının bulanıklaştığını göstererek bu içeriklerin etik ilkelere uygunluğunu tartışmaktadır. Genel çerçevede bakıldığında advertoriallar reklam ve haber türlerinin birleşimi şeklinde değerlendirilmektedir ve hem reklamcılara hem de haber medyasına maddi anlamda katkı sunmaktadır ancak bunu yaparken etik gazetecilik pratikleri ile uyumsuz uygulamalar, eğitim alanında bilgi almaya çalışan okuyucuları yanlış yönlendirdiği için söz konusu içerikleri tartışmalı kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Advertorial , eğitim haberciliği , gazetecilik , etik meslek ilkeleri , doğal reklam

Etik Beyan

İNİF E-DERGİ kapsamında değerlendirilmek üzere göndermiş olduğumuz “Eğitim Haberciliğinde Etik Bir Tartışma Olarak Advertoriallar” başlıklı bu çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 3005

Proje Numarası

222K185

Kaynakça

• Alexa (2021). Top sites in Turkey, https://www.alexa.com/topsites/countries/TR, Erişim Tarihi: 19.01.2021.
• Arslan, E. (2017). Türkiye’de doğal reklam: bir internet reklamcılık yöntemi olarak Türkiye’de doğal reklamın incelenmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 19-42.
• Aydoğan, H. (2023, 21 Ekim). Doğal reklam-native advertising. İletişim ansiklopedisi. https://iletisimansiklopedisi.com/2023/10/21/dogal-reklam-native-advertising/, Erişim Tarihi: 20.10.2024.
• Balasubramanian, S.K. (1994). Beyond advertising and publicity: Hybrid messages and public policy issues. Journal of Advertising. 23(4), 29-46.
• Basın Konseyi (t.y.). Basın meslek ilkeleri. https://basinkonseyi.org.tr/basin-meslek-ilkeleri/, Erişim Tarihi:15.10.2024
• Binark, M. & Bayraktutan, G. (2013). Ayın karanlık yüzü: Yeni medya ve etik. İstanbul: Kalkedon.
• Bryer, J. (2023). Relationship between intraclass correlation (ICC) and percent agreement, City University of New York, https://irrsim.bryer.org/articles/IRRsim.html, Erişim Tarihi: 27.01.2024.
• Cangöz, İ. (2015). Değişen anlam ve değerleriyle gazetecilik. Ankara: Sınırsız.
• Çetinkaya, A. (2016). Çevrimiçi gazetecilikte yeni bir reklam modeli olarak doğal reklamlar. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 7(25), 123-136.
• Dağtaş, E. ve Ünal, M.A. (2019). Eğitim haberlerinin metalaşmasını reklam ve reklam haberler üzerinden okumak. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 6(1), 38-61.
• Deng, L., Laghari, T. ve Gao, X. (2021). A genre-based exploration of intertextuality and interdiscursivity in advertorial discourse. English for Specific Purposes, 61, 30-42.
• Eğitim dünyasında 54’üncü yılını kutluyor. (2021, 26 Kasım). Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/egitim/egitim-dunyasinda-54uncu-yilini-kutluyor-41947800. Erişim Tarihi: 15.03.2025. Ellerbach, J. (2004). The Advertorial as information pollution. Journal of Information Ethics, 13(1), 61-75.
• Ferrer-Conill, R., Knudsen, E., Lauerer, C. ve Barnoy, A. (2021). The visual boundries of journalism: Native advertising and the convergence of editorial and commercial content. Digital Journalism, 9(7), 929-951.
• Fischbach, S. ve Zarzosa, J. (2019). Consumers’ perception of native advertisements: Exploring the impact of ethics and ad trust. Business & Professional Ethics Journal, 38(3), 275-296.
• Geray, H. ve Aydoğan, A. (2010). Yeni iletişim teknolojileri ve etik. B. Çağlı ve H. Tuncel (Ed.) Televizyon haberciliğinde etik. (s. 305-321). Ankara. Fersa.
• GKV Özel Okulları 57. yıla merhaba dedi. (2020, 21 Eylül). HaberTürk. https://www.haberturk.com/gaziantep-haberleri/81001528-gkv-ozel-okullari-57nci-yila-merhaba-dedi. Erişim Tarihi: 15.03.2025.
• Gökçe, O. (1994). İçerik çözümlemesi. Eskişehir: Turkuaz.
• Han, J., Drumwright, M. ve Goo, W. (2018). Native advertising: Is deception an asset or liability?. Journal of Media Ethics, 33(3), 102-119.
• Her adımda öğrencinin yanında. (2021, 28 Mayıs). Milliyet. https://www.milliyet.com.tr/egitim/her-adimda-ogrencinin-yaninda-6516450. Erişim Tarihi: 15.03.2025.
• Herkese nitelikli eğitim olanağı görev borcumuzdur. (2021, 1 Mart). Yeni Şafak. https://www.yenisafak.com/ekonomi/herkese-nitelikli-egitim-olanagi-gorev-borcumuzdur-3601574. Erişim Tarihi: 15.03.2025.
• IAB (2019). Native advertising playbook 2.0. https://www.iab.com/wp-content/uploads/2019/05/IAB-Native-Advertising-Playbook-2_0_Final.pdf, Erişim Tarihi: 27.01.2025.
• IABTR (t.y.). Dijital reklam terimleri sözlüğü, https://iabtr.org/dijital-reklam-terimleri-sozlugu/, Erişim Tarihi: 12.02.2025.
• İrvan, S. (2005). Medya ve etik. S. Alankuş (Ed.), Medya, etik ve hukuk. (s. 61-90). İstanbul: IPS İletişim Vakfı.
• İstanbul Medeniyet Üniversitesi “dünyanın en iyi üniversiteleri” arasında. (2021, 30 Eylül). Habertürk. https://www.haberturk.com/istanbul-medeniyet-universitesi-dunyanin-en-iyi-universiteleri-arasinda-3206762. Erişim Tarihi: 15.03.2025.
• Jácobo-Morales, D. ve Marino-Jiménez, M. (2024). Clickbait: Research, challanges and opportunities – A systematic literature review. Online Journal of Communication and Media Technologies, 14(4), e202458. Doi: https://doi.org/10.30935/ojcmt/15267
• Kalan, Ö. (2016). Yeni medyada reklam ve etik sorunlar. Atatürk İletişim Dergisi, 10, 71-89.
• Karaçor, S. ve Arun, Ö. (2006). İçerik analizi çalışmalarında örneklem sorunu. Selçuk İletişim, 4(3), 21-28.
• Kazaz, A. (2022). Doğal reklam: Uygulama örnekleri ve etik kaygılar çerçevesinde bir değerlendirme. İNİF E-Dergi, 7(2), 279-295.
• Kim, B.H., Pasadeos, Y. ve Barban, A. (2001). On the deceptive effectiveness of labeled and unlabeled advertorial formats. Mass Communication & Society, 4(3), 265-281.
• Korap Özel, E. ve Deniz, Ş. (2019). “Tık” ve “etik” arasında sıkışan gazetecilik: İnternet gazeteciliğinin ortaya çıkardığı yeni etik sorunlar ve gazetecilerin konuya bakış açısı üzerine bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi. 6 (1), 443-466.
• Korap Özel, E. ve Öksüz, B. (2015). Yazılı basında advertorial: “Gazeteciler için şeytanın ta kendisi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 67-104.
• Krouwer, S., Poels, K. ve Paulussen, S. (2020). Moving towards transparency for native advertisements on news websites: A test of more detailed disclosures. International Journal of Advertising, 39(1), 51-73.
• Kumar, S., Srivastava, M. ve Sivaramakrishnan, S. (2025). Getting the scoop on native advertising – a bibliometric and TCCM-based review. Marketing Intelligence & Planning. ahead of print, 1-29. doi: 10.1108/MIP-04-2024-0291
• Kutlu, Ö. (2019). Önsöz. Ö. Kutlu (Ed.), Yeni nesil reklamcılık. (s. iii-iv). Ankara: Detay.
• Lynch, L. (2018). Native advertising: Advertorial disruption in the 21st-century news feed. New York, NY: Routlage.
• Martutik, Rani, A., Prastio, B., Thampu, S. ve Muhtadin. (2023). What are persuasive languages and strategies for advertorial advertising in Indonesia? Critical discourse analysis. Jurnal Gramatika, 9(1), 15-37.
• Miles, M.B. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage.
• Neuendorf, K.A. (2002). The content analysis guidebook. Thousand Oaks, CA: Sage.
• Neuman, W.L. (2006). Social research methods qualitative and quantitative approach (6th ed.). Upper Saddle River: Pearson.
• Okkay, İ. (2019). Yeni medyada reklamların yol açtığı etik sorunlar. Ö. Kutlu (Ed.), Yeni nesil reklamcılık. (s. 237-259). Ankara: Detay.
• Pavlik, J.V. (2001). Journalism and new media. New York: Columbia University Press.
• Rahman, P.U. (2023). Media ethics in the era of clickbait journalism: Ethical dilemmas and solutions in online media. Journal of Social Sciences Review, 3(4), 11-20.
• Schauster, E.E., Ferrucci, P. ve Neill, M.S. (2016). Native advertising is the news journalism: How deception affects social responsibility. American Behavioral Scientist, 60(12), 1408-1424.
• Schutt, R.K. (2006). Investigating the social world: The process and practice of research. 5th ed. Thousand Oaks, CA: Sage.
• Süllü Durul, S. (2025). Eğitim haberciliğinde etik. A.F. Paksoy & H. Kahveci (Ed.), Teori ve pratikte eğitim haberciliği. (s. 221-253). Konya: LiteraTürk.
• Taş, O. (2012). Gazetecilik etiğinin mesleki sınırları: Profesyonellik, piyasa ve sorumluluk. İstanbul: İletişim.
• Thomas, P. (2024). Education journalism and education reform as industry. Radical scholarship, https://radicalscholarship.com/2024/03/28/education-journalism-and-education-reform-as-industry, Erişim Tarihi: 12.12.2024.
• Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (t.y.). Türkiye gazetecileri hak ve sorumluluk bildirgesi, https://www.tgc.org.tr/bildirgeler/t%C3%BCrkiye-gazetecilik-hak-ve-sorumluluk-bildirgesi/bildirge.html, Erişim Tarihi: 05.02.2025.
• Türkiye öğrenme malzemesi çeşitliliğinde dünyada birinci sırada (2020, 1 Eylül). Sabah. https://www.sabah.com.tr/eskisehir/2020/09/01/turkiye-ogrenme-malzemesi-cesitliliginde-dunyada-birinci-sirada. Erişim Tarihi: 15.03.2025.
• Uçar, S. (2020, 24 Nisan). Uzaktan eğitim yakından takip. Sözcü. https://www.sozcu.com.tr/uzaktan-egitim-yakindan-takip-wp5770421. Erişim Tarihi: 15.03.2025.
• Weber, R.P. (1990). Basic content analysis. 2nd ed. Newbury Park, CA: Sage.
• Yaani’nin öğrencilere desteği sürüyor. (2020, 12 Aralık). Yeni Akit. https://www.yeniakit.com.tr/haber/yaaninin-ogrencilere-destegi-suruyor-1474859.html. Erişim Tarihi: 15.03.2025.
• Zhou, S. (2012). ‘Advertorials’: A genre-based analysis of an emerging hybridized genre. Discourse & Communication, 6(3), 323-346.