MARKA İŞ BİRLİKLERİYLE YENİ BİR AİLE MODELİ: TÜRKİYE’DE INFLUENCER EBEVEYNLERİN MEDYADA TEMSİLİ

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 755 - 777, 12.12.2025

Fatih Bilici

https://doi.org/10.47107/inifedergi.1738689

Öz

Sosyal medya platformlarında çocuklarıyla içerik üreten anne ve babalar, marka iş birlikleri aracılığıyla yeni bir aile modeli sunmaktadır. Bu çalışma, 2018-2025 yılları arasında Türkiye özelinde ulusal ve uluslararası haber içeriklerine dayanan nitel bir içerik analizi ile bu olguyu incelemektedir. Haber metinlerinin manuel tematik analizi sonucunda, influencer (etkileyici) anne-babaların paylaşımlarında öne çıkan başlıca söylemlerin annelik fedakârlığı, çocukla kaliteli vakit, organik ürün vurgusu, babaların görünürlüğü ve mutlu çekirdek aile tablosu olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, Instagram fenomen annelerinin ev düzeni, sağlıklı yaşam ve seyahat üzerinden erek olarak sunulan bir aile tablosu çizerek diğer ebeveynler üzerinde mükemmeliyet baskısı kurduğunu, buna karşın yeni ortaya çıkan Latte babaları kavramının babaların çocuk bakımında daha aktif ve görünür olduğu bir model sunduğunu göstermektedir. Influencer anne-babalar iş birliği içerisinde bulundukları markaların ürünlerini günlük yaşam içinde sergileyerek takipçilerine tüketim odaklı bir aile hayatı da sunmaktadır. Sonuç ve tartışma bölümünde bu temalar, dijital ebeveynlik uygulamaları ve toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde akademik literatür ışığında değerlendirilmektedir. Çalışmada, sosyal medya influencer ailelerinin çizdiği yeni aile modelinin getirdiği fırsatlar ve riskler ele alınmıştır. Çalışmada 2018–2025 arasında yayımlanan çevrimiçi haber siteleri ve ajans haberlerinden (AA, İHA, CNN Türk, Oksijen; ayrıca NPR, Business Insider vb.) amaçlı örnekleme yoluyla seçilen 10 Türkçe, 3 İngilizce olmak üzere 13 haber metni nitel içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Çalışmada influencerların sosyal medya paylaşımları incelenmemiştir. Sonuçlar, fenomen annelerin düzenli ev–sağlıklı yaşam–seyahat ekseninde erişilmesi güç bir mükemmellik ideali ürettiğini, babaların görünürlüğünün ise bakım rollerine katılımı teşvik eden ancak seçilmiş anları yüceltebilen bir temsil sunduğunu göstermektedir. Marka iş birlikleri bu temaları gündelik yaşamın içine yerleştirerek tüketime dayalı aile söylemini güçlendirmektedir. Çocuk mahremiyeti ve ticarileşmesi başlıca risk alanlarıdır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal medya aile temsilleri , toplumsal cinsiyet rolleri , çocukların mahremiyeti , marka iş birlikleri , dijital ebeveynlik

Etik Beyan

Bu çalışmada araştırma ve yayın etik kurallarına riayet edilmiştir.

Destekleyen Kurum

Herhangi bir kurum/kuruluştan destek alınmamıştır

A NEW FAMILY MODEL WITH BRAND COLLABORATIONS: REPRESENTATION OF INFLUENCER PARENTS IN THE MEDIA IN TÜRKİYE

Öz

Parents who create content with their children on social media platforms are presenting a new family model through brand collaborations. This study examines this phenomenon through a qualitative content analysis based on national and international news content specific to Turkey between 2018 and 2025. The manual thematic analysis of news texts revealed that the main discourses prominent in the posts of influencer parents were maternal sacrifice, quality time with children, emphasis on organic products, visibility of fathers, and the image of a happy nuclear family. The results of the study show that Instagram mom influencers create a family image centred on home organisation, healthy living, and travel, thereby imposing pressure for perfection on other parents. In contrast, the newly emerging concept of Latte dads presents a model where fathers are more active and visible in childcare. Influencer parents also present a consumption-oriented family life to their followers by showcasing the products of the brands they collaborate with in their daily lives. In the conclusion and discussion section, these themes are evaluated in light of academic literature within the framework of digital parenting practices and gender roles. The study examines the opportunities and risks presented by the new family model depicted by social media influencer families. Thirteen news articles, including 10 in Turkish and 3 in English, were selected through purposive sampling from online news sites and agency news (AA, İHA, CNN Türk, Oksijen; also NPR, Business Insider, etc.) published between 2018 and 2025 and evaluated using qualitative content analysis. The study did not examine the social media posts of influencers. The results show that mothers produce an unattainable ideal of perfection centred on a regular home, healthy living, and travel. At the same time, fathers' visibility offers a representation that encourages participation in caregiving roles but can glorify selected moments. Brand collaborations reinforce the consumption-based family discourse by embedding these themes into everyday life. Child privacy and commercialisation are the main risk areas.

Anahtar Kelimeler

Social media family representations , gender roles , children’s privacy , brand collaborations , digital parenting

Etik Beyan

In this study, research and publication ethical rules were followed.

Destekleyen Kurum

No support was received from any institution/organization.

Kaynakça

• Aka, L. B. (2025). Sosyal medya ve Instagram anneleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (17), 194–217. https://doi.org/10.47994/usbad.1627296
• Aktan, E., & Kayış, H. H. (2018). Sosyal medya ve değişim: Bloglar aracılığıyla anneliğin evrimi üzerine netnografik bir analiz. AJIT E: Academic Journal of Information Technology, 9(32), 39–54. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2018.2.003.x
• Anderson, D. A., & Hamilton, M. (2005). Gender role stereotyping of parents in children’s picture books: The invisible father. Sex Roles, 52, 145–151.
• Ayaz, Y. Y., & Aytekin, P. (2021). Fenomen pazarlaması: Fenomen anneler üzerine bir içerik analizi. Journal of Social Research and Behavioral Sciences, 7(14).
• Belli, M., Akçay, N., & Yılmaz, H. B. (2021). Geçmişten günümüze değişen babalık rolü ve çocuk gelişimine katkıları. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 366–371.
• Brown, A., Jones, S. W., & Rowan, H. (2017). Baby-led weaning: the evidence to date. Current nutrition reports, 6(2), 148-156.
• Brown, D., & Hayes, N. (2007). Influencer Marketing: Who Really Influences Your Customers. London: Routledge. CNN Türk. (2025, 10 Haziran). Yeni moda: Instagram anneleri out, Latte babaları in!, https://www.cnnturk.com/yasam/galeri/yeni-moda-instagram-anneleri-out-latte-babalari-in-2296123?page=1, Erişim Tarihi: 12 Haziran 2025.
• Cumhuriyet. (2020, 10 Ekim). Fransa’da 18 yaşından küçük fenomenler çocuk işçi kabul edilecek, https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/fransada-18-yasindan-kucuk-fenomenler-cocuk-isci-kabul-edilecek-1772534, Erişim Tarihi: 11 Haziran 2025.
• D’Auria, E., Bergamini, M., Staiano, A., Banderali, G., Pendezza, E., Penagini, F., ... & Italian Society of Pediatrics. (2018). Baby-led weaning: what a systematic review of the literature adds on. Italian journal of pediatrics, 44(1), 49.
• De Veirman, M., Cauberghe, V., & Hudders, L. (2017). Marketing through Instagram influencers: The impact of number of followers and product divergence on brand attitude. International Journal of Advertising, 36(5), 798–828.
• Ege, F. (2022). Ardahan ili Çıldır ilçesi fıkralarının işlevsel halk bilimi yöntemi bağlamında değerlendirilmesi. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 8(1), 86–96.
• Fikir Turu. (2023, 7 Nisan). Influencer anneler ve çocukları. https://fikirturu.com/toplum/influencer-anneler-ve-cocuklari, Erişim Tarihi: 9 Haziran 2025.
• Gazete Oksijen. (2022, 15 Ağustos). Fenomen anneler mükemmel olma baskısı yaratıyor, https://gazeteoksijen.com/saglik/fenomen-anneler-mukemmel-olma-baskisi-yaratiyor-159465, Erişim Tarihi: 7 Temmuz 2025.
• Gözübüyük, Z. (2016, 2 Aralık). Anneden Anneye – Zeynep Gözübüyük. Parents Dergisi, https://parentsdergisi.com/yazarlar/anneden-anneye-zeynep-gozubuyuk-11, Erişim Tarihi: 21 Haziran 2025.
• Güzel, E. (2023). Beautiful, sexy, and happy celebrities: perfect mothers or Instamoms. Journal of International Women's Studies, 25(3), 8.
• Hania, R., & Souad, O. (2024). Social media influencers and the fabrication of social reality through digital platforms: Analyzing Jean Baudrillard's viewpoint. Aleph, 11(5), 27–49.
• Hansegard, J. (2012). For paternity leave, Sweden asks if two months is enough. The Wall Street Journal, https://www.sbcf-famlaw.com/wp-content/uploads/2012/08/WSJ-Paternity.pdf, Erişim Tarihi: 29 Ekim 2025.
• Harff, D., Stehr, P., & Schmuck, D. (2025). Revisiting opinion leadership in the digital realm: Social media influencers as proximal mass opinion leaders. New Media & Society. https://doi.org/10.1177/14614448251336441
• Hays, S. (1996). The Cultural Contradictions of Motherhood. New Haven: Yale University Press. https://www.jstor.org/stable/j.ctt1rrd8rb, Erişim Tarihi: 11 Haziran 2025.
• Hoover, A. (2025, 15 Nisan). Millennial parents have become so unhinged, the government is stepping in. Business Insider, https://www.yahoo.com/news/states-cracking-down-mommy-bloggers-081901076.html?guccounter=1, Erişim Tarihi: 29 Ekim 2025.
• Hunter, S. C., Riggs, D. W., & Augoustinos, M. (2017). Hegemonic masculinity versus a caring masculinity: Implications for understanding primary caregiving fathers. Social and Personality Psychology Compass, 11(3), e12307.
• Hürriyet Gazetesi (2020, 8 Temmuz). Merve Öztürk’ten bir umut hikâyesi “Seni Beklerken”. Hürriyet, https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/keyif/merve-ozturkten-bir-umut-hikayesi-seni-beklerken-40423306, Erişim Tarihi: 7 Haziran 2025
• İhlas Haber Ajansı. (2025, 9 Haziran). Toplumsal kalıpları değiştiren Instagram rolleri, https://www.iha.com.tr/izmir-haberleri/toplumsal-kaliplari-degistiren-instagram-rolleri-250582871, Erişim Tarihi: 9 Haziran 2025.
• Cuthbertson, A. (2020, 9 Ekim). Fransa’da artık 18 yaşından küçük fenomenler çocuk işçi kabul edilecek, https://www.indyturk.com/node/255881/yaşam/fransada-artık-18-yaşından-küçük-fenomenler-çocuk-işçi-kabul-edilecek, Erişim Tarihi: 18 Haziran 2025.
• İpekoğlu, E., & Gürkaynak, N. (2024). Changing consumer buyer decision process in the context of Instamoms. In Using Influencer Marketing as a Digital Business Strategy (s. 288–310). IGI Global Scientific Publishing.
• Kara, O. (2025, 3 Mart). Influencer çocuklar: Hak mı, sömürü mü? Milliyet, https://www.milliyet.com.tr/pembenar/oguz-kara/influencer-cocuklar-hak-mi-somuru-mu-7321245, Erişim Tarihi: 7 Haziran 2025.
• Katz, E., & Lazarsfeld, P. F. (2016). Personal influence: The part played by the people in the flow of mass communication. In M. Potthoff (Ed.), Schlüsselwerke der Medienwirkungsforschung (s. 61–73). Springer VS. https://doi.org/10.1007/978-3-658-09923-7_6
• Kellner, D. (2012). Frankfurt School, media, and the culture industry. The International Encyclopedia of Media Studies.
• Kuru, E. (2022). Yeni sömürü pratiklerinde dijital çocuk emeği: Ebeveyn algısı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Türkiye.
• Masterson, M. A. (2021). When play becomes work: Child labor laws in the era of “kidfluencers”. University of Pennsylvania Law Review, 577–607.
• Matozzo, M. (2025, 12 Haziran). ‘Latte dads’ are the latest Swedish parenting phenomenon — and American moms are extremely jealous: ‘Ridiculously hot’. New York Post. https://nypost.com/2025/06/12/lifestyle/swedens-latte-dads-are-the-latest-parenting-phenomenon/ (Erişim tarihi: 27 Haziran 2025)
• Onedio. (2018, 25 Nisan). Kim bu insanlar, neden binlerce takipçileri var? Paylaştıkları ve yaptıklarıyla her daim merak edilen 16 Instagram annesi, https://onedio.com/haber/kim-bu-insanlar-neden-binlerce-takipcileri-var-paylastiklari-ve-yaptiklariyla-her-daim-merak-edilen-16-instagram-annesi-817697, Erişim Tarihi: 9 Haziran 2025.
• Osei-Essah, J. (2024). Exploring trust between parent influencers and parent consumers (Master’s thesis). Mount Saint Vincent University.
• Parsa, A. F., & Akmeşe, Z. (2019). Sosyal medya ve çocuk istismarı: Instagram anneleri örneği. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 5(1), 163–191. https://doi.org/10.21798/kadem.2019153622
• Rascoe, A. (2023, 9 Temmuz). Featuring kids is good business for influencer parents, but at the cost of their future. Weekend Edition Sunday, NPR. Erişim Tarihi: 7 Haziran 2025, https://www.npr.org/2023/07/09/1186674958/featuring-kids-is-good-business-for-influencer-parents-but-at-the-cost-of-their-
• Saltık Yaman, E. (2018). Ürün yerleştirmede yeni bir alan: Influencer marketing; sosyal medyada influencer annelerin takipçileri tarafından değerlendirilmesine yönelik bir araştırma. Uluslararası İletişimde Yeni Yönelimler Konferansı: Eğlence ve Ürün Yerleştirme, 269–279.
• Sever, M. (2015). Kadınlık, annelik, gönüllü çocuksuzluk: Elisabeth Badinter’den Kadınlık mı Annelik mi?, Tina Miller’dan Annelik Duygusu: Mitler ve Deneyimler ve Corinne Maier’den No Kid üzerinden bir karşılaştırmalı okuma çalışması. Fe Dergi, 7(2), 71–86.
• Sine, R., & Parlak Yorgancı, D. (2017). Yeni medya ve metalaşan annelik: Instagram anneliği üzerine bir odak grup çalışması. Route Educational and Social Science Journal, 4(20), 399–412. https://doi.org/10.17121/ressjournal.882 Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon.
• Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü. (2021, 5 Mayıs). Sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan ticari reklam ve haksız ticari uygulamalar hakkında kılavuz, https://tuketici.ticaret.gov.tr/duyurular/sosyal-medya-etkileyicileri-tarafindan-yapilan-ticari-reklam-ve-haksiz-ticari-uyg, Erişim Tarihi: 11 Haziran 2025.
• Today. (2025, 12 Haziran). “Latte dads” are the latest Swedish parenting phenomenon — and American moms are extremely jealous: “Ridiculously hot.”, https://www.today.com/parents/dads/latte-dads-sweden-rcna211919, Erişim Tarihi: 12 Haziran 2025.
• Topçu, D. (2017, 28 Ağustos). #Akademisyenanne ile çocuk gelişimi ve oyuna dair, Hürriyet., https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/keyif/-akademisyenanne-ile-cocuk-gelisimi-ve-oyuna-dair-40563815, Erişim Tarihi: 7 Temmuz 2025.
• Trivedi, A., Aggarwal, K., Chaudry, A., Ibrahim, S., Khan Patel, A., Lal, N., … Thomson, C. (2024). Can you have it all? Exploring perceived gender roles in leadership through the lens of the Chief Pharmaceutical Officer’s clinical fellows 2023/24. BMJ Leader. https://doi.org/10.1136/leader-2024-000000
• Ülkü, Ö. (2018, 17 Haziran). Anneler ebeveynliği paylaşmıyor. Milliyet Pazar, https://www.milliyet.com.tr/pazar/anneler-ebeveynligi-paylasmiyor-2689446, Erişim Tarihi: 13 Haziran 2025
• Xu, M., Liu, X., & Zhang, H. (2025). Father influencers’ short videos in China: Representations of hybrid fatherhood and commercialisation on Xiaohongshu. Media and Communication, 13, Article 8762. https://doi.org/10.17645/mac.8762
• Yaşa, H., & Birsen, H. (2024). Do influencers view themselves as opinion leaders? An examination of influencers and social media content. Vivat Academia.
• Yeni Akit. (2020). Fransa’da 18 yaşından küçük fenomenler çocuk işçi kabul edilecek, https://www.yeniakit.com.tr/haber/fransada-18-yasindan-kucuk-fenomenler-cocuk-isci-kabul-edilecek-1409734.html, Erişim Tarihi: 29 Ekim 2025.