Araştırma Makalesi

MARKA İŞ BİRLİKLERİYLE YENİ BİR AİLE MODELİ: TÜRKİYE’DE INFLUENCER EBEVEYNLERİN MEDYADA TEMSİLİ

Cilt: 10 Sayı: 2 12 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

MARKA İŞ BİRLİKLERİYLE YENİ BİR AİLE MODELİ: TÜRKİYE’DE INFLUENCER EBEVEYNLERİN MEDYADA TEMSİLİ

Öz

Sosyal medya platformlarında çocuklarıyla içerik üreten anne ve babalar, marka iş birlikleri aracılığıyla yeni bir aile modeli sunmaktadır. Bu çalışma, 2018-2025 yılları arasında Türkiye özelinde ulusal ve uluslararası haber içeriklerine dayanan nitel bir içerik analizi ile bu olguyu incelemektedir. Haber metinlerinin manuel tematik analizi sonucunda, influencer (etkileyici) anne-babaların paylaşımlarında öne çıkan başlıca söylemlerin annelik fedakârlığı, çocukla kaliteli vakit, organik ürün vurgusu, babaların görünürlüğü ve mutlu çekirdek aile tablosu olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, Instagram fenomen annelerinin ev düzeni, sağlıklı yaşam ve seyahat üzerinden erek olarak sunulan bir aile tablosu çizerek diğer ebeveynler üzerinde mükemmeliyet baskısı kurduğunu, buna karşın yeni ortaya çıkan Latte babaları kavramının babaların çocuk bakımında daha aktif ve görünür olduğu bir model sunduğunu göstermektedir. Influencer anne-babalar iş birliği içerisinde bulundukları markaların ürünlerini günlük yaşam içinde sergileyerek takipçilerine tüketim odaklı bir aile hayatı da sunmaktadır. Sonuç ve tartışma bölümünde bu temalar, dijital ebeveynlik uygulamaları ve toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde akademik literatür ışığında değerlendirilmektedir. Çalışmada, sosyal medya influencer ailelerinin çizdiği yeni aile modelinin getirdiği fırsatlar ve riskler ele alınmıştır. Çalışmada 2018–2025 arasında yayımlanan çevrimiçi haber siteleri ve ajans haberlerinden (AA, İHA, CNN Türk, Oksijen; ayrıca NPR, Business Insider vb.) amaçlı örnekleme yoluyla seçilen 10 Türkçe, 3 İngilizce olmak üzere 13 haber metni nitel içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Çalışmada influencerların sosyal medya paylaşımları incelenmemiştir. Sonuçlar, fenomen annelerin düzenli ev–sağlıklı yaşam–seyahat ekseninde erişilmesi güç bir mükemmellik ideali ürettiğini, babaların görünürlüğünün ise bakım rollerine katılımı teşvik eden ancak seçilmiş anları yüceltebilen bir temsil sunduğunu göstermektedir. Marka iş birlikleri bu temaları gündelik yaşamın içine yerleştirerek tüketime dayalı aile söylemini güçlendirmektedir. Çocuk mahremiyeti ve ticarileşmesi başlıca risk alanlarıdır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal medya aile temsilleri , toplumsal cinsiyet rolleri , çocukların mahremiyeti , marka iş birlikleri , dijital ebeveynlik

Kaynakça

  1. Aka, L. B. (2025). Sosyal medya ve Instagram anneleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (17), 194–217. https://doi.org/10.47994/usbad.1627296
  2. Aktan, E., & Kayış, H. H. (2018). Sosyal medya ve değişim: Bloglar aracılığıyla anneliğin evrimi üzerine netnografik bir analiz. AJIT E: Academic Journal of Information Technology, 9(32), 39–54. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2018.2.003.x
  3. Anderson, D. A., & Hamilton, M. (2005). Gender role stereotyping of parents in children’s picture books: The invisible father. Sex Roles, 52, 145–151.
  4. Ayaz, Y. Y., & Aytekin, P. (2021). Fenomen pazarlaması: Fenomen anneler üzerine bir içerik analizi. Journal of Social Research and Behavioral Sciences, 7(14).
  5. Belli, M., Akçay, N., & Yılmaz, H. B. (2021). Geçmişten günümüze değişen babalık rolü ve çocuk gelişimine katkıları. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 366–371.
  6. Brown, A., Jones, S. W., & Rowan, H. (2017). Baby-led weaning: the evidence to date. Current nutrition reports, 6(2), 148-156.
  7. Brown, D., & Hayes, N. (2007). Influencer Marketing: Who Really Influences Your Customers. London: Routledge. CNN Türk. (2025, 10 Haziran). Yeni moda: Instagram anneleri out, Latte babaları in!, https://www.cnnturk.com/yasam/galeri/yeni-moda-instagram-anneleri-out-latte-babalari-in-2296123?page=1, Erişim Tarihi: 12 Haziran 2025.
  8. Cumhuriyet. (2020, 10 Ekim). Fransa’da 18 yaşından küçük fenomenler çocuk işçi kabul edilecek, https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/fransada-18-yasindan-kucuk-fenomenler-cocuk-isci-kabul-edilecek-1772534, Erişim Tarihi: 11 Haziran 2025.
  9. D’Auria, E., Bergamini, M., Staiano, A., Banderali, G., Pendezza, E., Penagini, F., ... & Italian Society of Pediatrics. (2018). Baby-led weaning: what a systematic review of the literature adds on. Italian journal of pediatrics, 44(1), 49.
  10. De Veirman, M., Cauberghe, V., & Hudders, L. (2017). Marketing through Instagram influencers: The impact of number of followers and product divergence on brand attitude. International Journal of Advertising, 36(5), 798–828.

Kaynak Göster

APA
Bilici, F. (2025). MARKA İŞ BİRLİKLERİYLE YENİ BİR AİLE MODELİ: TÜRKİYE’DE INFLUENCER EBEVEYNLERİN MEDYADA TEMSİLİ. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 10(2), 755-777. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1738689