INSTAGRAM HABERLERİNDEKİ KULLANICI PAYLAŞIMLARININ HABER DEĞERİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
Öz
Sosyal medya toplumda birçok değişim ve dönüşümü beraberinde getirmiştir. Bireylerin haber alma davranışlarında meydana getirdiği değişim ve dönüşüm bunlardan biridir. Sosyal medya, günümüzde gazetecilik kuruluşlarının topluma haber aktarmak için kullandığı önemli bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak sosyal medya yalnızca gazetecilik kuruluşlarının haber paylaştığı bir mecra değil tüm sosyal medya kullanıcılarının haber paylaştığı ve paylaşabileceği bir alan olarak ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda kullanıcıların hangi haber değeri unsurlarına sahip haberleri daha fazla paylaşma eğilimi sergiledikleri sorusu akıllara gelmektedir. Haber değeri unsurlarının neler olduğunu ortaya koyan geleneksel ve/veya dijital medya odaklı alanda birçok çalışma bulunmaktadır. Günümüzde ise sosyal medya platformlarının, haber kaynağı olarak bireyler için ön plana çıkması ve habercilik faaliyetlerinin de bu alanda önem kazanmasıyla haber değeri araştırmalarının önemli bir kısmı sosyal medya özelinde gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Gerçekleştirilen bu araştırmada ise bireylerin sosyal medya haber kaynakları arasında Türkiye’de popüler bir platform olarak ön plana çıkan Instagram’da gazetelerin paylaştığı haberlerdeki kullanıcı paylaşımları, haber değeri unsurları bağlamında ele alınmıştır. Çalışmada örneklem olarak Türkiye’de Instagram’da en fazla takipçiye sahip iki gazete seçilmiştir. Gerçekleştirilen araştırmayla, Instagram’da gazetelerin paylaştığı haberler içerik analizi yoluyla incelenmiş ve kullanıcılar arasında daha yüksek düzeyde paylaşılmayı etkileyen (Instagram’da repost yapılarak veya gönder butonu aracılığıyla paylaşılarak) haber değeri unsurları tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre örneklem olarak seçilen iki gazete birlikte ele alındığında (iki gazete arasında farklılıklar bulunmaktadır) “olumsuzluk”, “güç eliti” ve “ilgililik” faktörlerinin kullanıcılar arasında daha yüksek düzeyde paylaşılmayı etkileyen haber değeri unsurları olarak ön plana çıktığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alver, F. (2011). Gazetecilik bilimi ve kuramları: Gazetecilik kuram tasarımlarını Türkiye’deki gazetecilik sistemi ve uygulamalarıyla sınama denemesi. İstanbul: Kalkedon Yayınları.
- Boomsocial (2025, 20 Haziran). X Basın-yayın gazeteler sektörü hesapları. https://www.boomsocial.com/X/UlkeSektor/turkiye/basin-yayin/gazeteler.
- Boyer, A. (2010). Haber nedir, nasıl biçimlendirilir? Geleneksel ve internet gazetelerindeki farklılık ve benzerlikler. Humanities Sciences, 5(1), 114-125. https://doi.org/10.12739/10.12739.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (29 b.). Ankara: Pegem Akademi.
- Caple, H. and Bednarek, M. (2015). Rethinking news values: What a discursive approach can tell us about the construction of news discourse and news photography. Journalism: Theory, Practice and Critism. https://doi.org/10.1177/1464884914568078.
- Çebi, M. S. (1996). Medyada haber seçiminin teorik boyutları: Ampirik haber seçimi görüşleri üzerine bir deneme. Bilig, (3), 247-269.
- Çetinkaya, A. (2019). Çevrim içi gazetelerin Instagram üzerinden haber paylaşımı. Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 1 (2), 1-28.
- Çilek, E. (2019). Haber değeri kriterlerinin geleneksel ve yeni medya bağlamında karşılaştırılması: Hürriyet gazetesi ve ensonhaber.com örneği. Yeni Medya, 2019 (6), 1-19.
- Fletcher, R. and Nielsen, R. K. (2019). Generalised scepticism: How people navigate news on social media. Information, Communication & Society, 22 (12), 1751-1769, https://doi.org/10.1080/1369118X.2018.1450887.
- Galtung, J. and Ruge, M. H. (1965). The structure of foreign news: The presentation of the Congo, Cuba and Cyprus crises in four norwegian newspapers. Journal of Peace Research, 2(1), 64-91.