ULUS MARKALAMA ARACI OLARAK SPOR: TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN BÜYÜK ORGANİZASYONLARIN İNCELENMESİ

Devletlerin modern diplomasi anlayışı çerçevesinde oluşturduğu stratejilerde artık yabancı kamuların etkilenmesi öncelik ve şart hâline gelmiştir. Ulus markalamanın temelinde ülke imajı ve itibarını arttırmak için iletişim stratejilerin planlanması, uygulanması ve geliştirilmesi süreçleri ele alınmaktadır. Ulus markalama, kültürel unsurların yanı sıra eğitim, bilim, turizm, spor, ticaret, yaşam tarzı, vb. değerler aracılığıyla, devletlerin yabancı kitleler nezdinde olumlu bir imaj, itibar ve algı oluşturmayı hedeflediği bir süreçtir. Devletlerin olumlu imajların yürütmesi sürecinde Soğuk Savaş sonrası dönemde yumuşak güce odaklanılmaya başlanmıştır ve bu kavram ile ulus markalama stratejilerinde benzerlikler bulunmaktadır. Yumuşak güç ve kamu diplomasisinin kullanım alanları arasında yer alan sporun, dünyanın birçok noktasında çok sayıda insana erişebilmesi nedeniyle ülke imajını artırıcı nitelikleri vardır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye'de düzenlenen uluslararası düzeydeki 2019 UEFA Süper Kupa Finali ve 2020 F1 Türkiye Grand Prix etkinlikleri incelenmiştir. Mega etkinlik türleri olan bu organizasyonlar, yüksek takip edilme oranları ve medyada geniş yer bulma potansiyelleriyle dikkat çekmektedir. Uluslararası medyada yer alan haberlerde Türkiye’nin yabancı kamulara nasıl aktarıldığının belirlenmesi amacıyla elde edilen veriler içerik analizi yöntemi çerçevesinde çözümlenmiştir. Araştırma sorularından hareketle içeriğin çözümlenmesinde çalışmaların doğruluğu ve güvenirliği için Knott, Fyall ve Jones tarafından 2017 yılında oluşturulan çalışmadaki kategorilerden yararlanılmıştır. Uluslararası medyada yer alan haberlerde spor etkinlikleri vasıtasıyla Türkiye’nin ulus markalama amacına uygun olarak iletilerin değerlendirilmesi, etkinliğin yönetimsel durumu, turizm ile tanıtım unsuru olarak ele alınışı ve görsel iletilerin içeriği analiz edilmiştir. Bunun sonucunda haberlerde genellikle olumlu iletilerin yer aldığı ve turizm faaliyetleri açısından getirisi olan ülke tanıtımı unsurlarına yer verildiği görülmüştür.

In the framework of modern diplomacy, influencing foreign publics has become a priority and a necessity in the strategies developed by states. Nation branding fundamentally involves planning, implementing, and improving communication strategies to enhance a country's image and reputation. This process aims to create a positive image, reputation, and perception of states among foreign audiences through cultural elements as well as values such as education, science, tourism, sports, trade, and lifestyle. In the post-Cold War era, states began focusing on soft power as a means of promoting positive images, and significant parallels exist between the concepts of soft power and nation branding strategies. Sports, as a tool of soft power and public diplomacy, have qualities that enhance a country's image due to their ability to reach large audiences worldwide. This study examines two major international events held in Türkiye: the 2019 UEFA Super Cup Final and the 2020 F1 Turkish Grand Prix. These mega events stand out for their high levels of audience engagement and media coverage potential. Using content analysis, the study evaluates how Türkiye was portrayed to foreign audiences in international media reports. Categories from the 2017 study by Knott, Fyall, and Jones were employed to ensure validity and reliability in the content analysis. The analysis focused on messages aligned with Türkiye's nation branding objectives, event management, promotion through tourism, and the content of visual messages. The findings indicate that the media coverage predominantly featured positive messages and highlighted the country's promotional and tourism-related benefits. The study reveals the contribution of sports mega-events to Türkiye’s nation branding, image, and soft power strategies.