TÜRKİYE’DE ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER ALANINDA FAALİYET GÖSTEREN STK’LARIN X KULLANIM STRATEJİLERİ: KAMU DİPLOMASİSİ PERSPEKTİFİNDEN BİR ANALİZ

Kamu diplomasisi, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren devletlerin uluslararası ilişkilerini yalnızca geleneksel ve resmi diplomatik kanallar aracılığıyla değil, doğrudan yabancı toplumlarla kurulan iletişim ve etkileşim süreçleri üzerinden şekillendirdikleri bir yaklaşım olarak ortaya çıkmıştır. Küreselleşme ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle iletişim kanallarının çeşitlenmesi, kamu diplomasisini devlet merkezli bir yapıdan çıkararak sivil toplum kuruluşları (STK), özel sektör ve diğer devlet dışı aktörlerin etkin rol üstlendiği çok aktörlü ve toplum temelli bir yapıya dönüştürmüştür. Dijital platformların stratejik iletişim araçları haline gelmesi ve ekonomik ilişkilerin kamu diplomasisi içindeki artan belirleyiciliği, STK’ların uluslararası algı oluşturma ve kamuoylarıyla etkileşim kurma kapasitelerini daha görünür hale getirmiştir. Bu çerçevede dijitalleşme, iletişim araçlarını çeşitlendirmenin ötesinde kamu diplomasisini etkileşim, görünürlük ve ağ temelli ilişkiler ekseninde yeniden şekillendirmiş; geleneksel araçların yetersizliğini ortaya koyarken STK’lara algı yönetimi ve stratejik iletişim alanlarında yeni imkânlar sunarak etki alanını genişletmiştir. Bu bağlamda çalışma, Türkiye’de uluslararası ekonomik ilişkiler alanında faaliyet gösteren TÜSİAD, MÜSİAD, TOBB, YASED, TÜGİAD ve TÜRKONFED’in X platformunu kullanım biçimlerini incelemekte ve bu kullanım pratiklerini kamu diplomasisi literatüründe öne çıkan etkileşim, karşılıklılık ve ilişki inşası boyutları çerçevesinde değerlendirmektedir. Araştırma, 1 Ocak 2024 - 31 Aralık 2024 tarihlerini kapsayan bir yıllık dönemde paylaşılan içerikleri esas almakta; on iki farklı kategori altında belirlenen değişkenler, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmektedir. Bulgular, dijital medyanın STK’lar açısından önemli bir iletişim zemini sunduğunu göstermekle birlikte, incelenen kuruluşların X platformunu ağırlıklı olarak bilgilendirme, duyuru ve kurumsal görünürlük üretimi odaklı kullandıklarını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte orijinal tweetlerin belirgin biçimde baskın olması ve cevap niteliğindeki paylaşımların yokluğu, bu kuruluşların platformu etkileşim ve diyalog üretimine dayalı bir iletişim alanı olarak kullanmadıklarını açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu durum, dijital iletişim araçlarının sunduğu karşılıklılık ve etkileşim imkânlarına rağmen, incelenen iletişim pratiklerinin kamu diplomasisi literatüründe vurgulanan ilişki kurma ve karşılıklılık temelli iletişim anlayışıyla örtüşmediğini göstermektedir.

Public diplomacy has emerged since the second half of the twentieth century as an approach through which states shape their international relations not only through traditional and formal diplomatic channels but also through communication and interaction processes established directly with foreign publics. With the impact of globalization and technological developments, the diversification of communication channels has transformed public diplomacy from a state-centered structure into a multi-actor, society-based system in which non-governmental organizations (NGOs), the private sector, and other non-state actors play active roles. The rise of digital platforms as strategic communication tools and the increasing significance of economic relations within public diplomacy have made NGOs’ capacities to shape international perceptions and engage with public audiences more visible. In this context, digitalization has not only diversified communication tools but also reshaped the operational logic of public diplomacy along the axes of interaction, visibility, and network-based relations; while revealing that traditional diplomatic instruments are no longer sufficient on their own, it has expanded the scope of public diplomacy by providing NGOs with new opportunities in public opinion formation, international perception management, and strategic communication. Within this framework, the study examines the use of the X platform by TÜSİAD, MÜSİAD, TOBB, YASED, TÜGİAD, and TÜRKONFED, which operate in the field of international economic relations in Türkiye, and evaluates these usage practices within the framework of interaction, reciprocity, and relationship-building dimensions emphasized in the public diplomacy literature. The research is based on the content shared during a one-year period between January 1, 2024 and December 31, 2024; the variables identified under twelve different categories are analyzed using the content analysis technique, one of the qualitative research methods. The findings indicate that although digital media provide an important communication ground for NGOs, the examined organizations predominantly use the X platform for information dissemination, announcements, and institutional visibility. However, the clear dominance of original tweets and the absence of reply-based content reveal that these organizations do not use the platform as a communication space based on interaction and dialogue. This situation demonstrates that, despite the reciprocity and interaction opportunities offered by digital communication tools, the examined communication practices do not align with the relationship-building and reciprocity-based communication approach emphasized in the public diplomacy literature.