ÇOCUKLARIN TELEVİZYON İZLEME DAVRANIŞLARINDA MEDYA OKURYAZARLIĞI DERSİNİN ETKİSİ ÜZERİNE BİR ALAN ARAŞTIRMASI
Öz
Televizyon,
yaygınlığı ve görsel işitsel anlam aktarımı özelliğinden dolayı yetişkinler ve
çocuklar üzerinde en etkili kitle iletişim aracıdır. Günümüzde çocukların da
tüketimin hedef kitlesi olduğu ve onlara yönelik yayınların ağırlık kazandığı
göz önüne alındığında çocukların televizyonun zararlarından korunabilmesi için
medya okuryazarlığı eğitimi almaları önem taşımaktadır. Haber alma ve bilgi edinmeden
ziyade eğitim amacıyla da kullanılır hale gelen televizyon, özellikle kitle iletişim
araçlarını nasıl kullanması gerektiğini bilmeyen çocuklar için büyük bir
tehlike oluşturmaktadır. Televizyon karşısında çocukların olumsuz etkilere çok
açık bir şekilde maruz kalmalarının en önemli nedenlerinden birisinin de medya
okuryazarlığı hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığıdır. Bu nedenle görsel,
işitsel ve yazılı medya karşısında savunmasız bir alıcı konumunda bulunan
çocukların ilköğretimden başlayarak, bilinçli ve eleştirel bir medya tüketicisi
ve bunun yanı sıra medya üreticisi olma bilincini kazandırma, kurgu ile gerçeği
birbirinden ayırabilme, meydanının iletilerini değerlendirebilme yeterliliğini
kazandırma eğitimin temel amaçları arasında gereksinimi açıkça ortaya koymaktadır.
Bu araştırma, 11-14 yaş arası çocukların
medya okuryazarlık düzeylerini ortaya koymak, televizyon izleme oranlarının
medya okuryazarlık düzeyi üzerindeki etkisini açıklamaya yöneliktir. Çalışmada
temel olarak, ilköğretim çağı çocuklarının medya okuryazarlığı dersini alan
öğrencilerle almayan öğrenciler arasındaki tutum ve davranışların farklılık
gösterip göstermediğini tespit etme amacına yöneliktir
Araştırmada
nitel bir araştırma yöntemi olan derinlemesine anket yöntemi kullanılacaktır.
Bu çerçevede çocukların televizyon ve internet okuryazarlıkları ile ilgili
düzey tespitinin belirlenmesine dönük bir ölçek geliştirmiştir.
Bu amaçla medya okuryazarlığı kavramından yola çıkarak çocuğun televizyon ve internetle ilişkisinin belirleyicisi olarak bilinç düzeyleri sorgulanarak anket uygulanacaktır. Anket görüşmelerinde çocuklara medya okuryazarlığı bilgisi, program içeriği, yaş özelliklerine uygunluğu, izleme süreleri ve internet kullanım ölçütlerinden hangileri konusunda ne kadar bilinçli olduğu psikolojilerine etkisi görülmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Medya Okuryazarlığı,Medya Eğitimi,Televizyon,Medya İzleme Davranışı
Kaynakça
- Algan Ece., Medya Okuryazarlığı Alanında Teorik ve Pratik Yaklaşımlar: Medya Okuryazarlığı, Nurçay Türkoğlu ve Melda Cinman Şimşek, (Ed.), İstanbul: Kalemus,2007
- Anthony Giddens, Sosyoloji, Kırmızı Yayınları, İstanbul, 2008, s.22.
- Arif Altun, Gelişen Teknolojiler ve Yeni Okuryazarlıklar, Anı Yayıncılık, Ankara, 2005, s.s. 74-75.
- Bahire Efe Özad, “Medya Okuryazarlığı ve Yetişkinlerin Öğrenmesi”, I. Uluslararası Medya Okuryazarlığı Konferansı Bildiri Kitabı, Cilt 1, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayını, İstanbul, 2006, s.56.
- Ben Moore, Media Education, David Lusted ( (Ed.). The Media Studies Book: A Guide For Teachers, London, Routledge, 1991, p.87.
- Binark, M., & Gencel Bek, M. (2010). Eleştirel medya okuryazarlığı: Kuramsal yaklaşımlar ve uygulamalar, stanbul: Kalkedon.
- Cem Pekman, “Avrupa Birliği’nde Medya Okuryazarlığı”, Der. Nurçay Türkoğlu; Melda Cinman Simsek, Medya Okuryazarlığı, Kalemus Yayınları, İstanbul 2007, s.44.
- David Buckingam, Media Education Literacy Learning and Contemporary Culture, Polity Press, Cambridge, 2009, p.27
- Douglas Kellner ve Jeff Share, ‘’Media Literacy in the US’’, Medien Padagogik, 2005, s.5.
- Elizabeth Thoman, (2009). Skills and strategies for media education. Edutucational leadership. 56, 50-54.