TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE ALTERNATİF BİR ANLATI: ŞAHSİYET ÖRNEĞİ
Öz
Basılı yayınlarda kadınların sunumuna dair eleştiriler uzun yıllar önce başlasa da görsel yapımlarda kadının sunumu, feminist dalganın da etkisiyle 1970’li yıllardan itibaren tartışmaya açılmıştır. Görsel anlatılarda yer alan kadın erkek figürleri aynı zamanda toplumsal yapıdaki cinsiyet algısını da temsil etmektedir. Görsel yapımların birçoğunda yer alan cinsiyet merkezli temsiller, toplumsal hiyerarşiyi yansıtmakla birlikte aynı zamanda hegemonik gücün imajlar üzerindeki etkisini de yansıttığı düşünülmektedir.
Görsel yapımlarda kadın temsilinin sorunlu olmasının çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Feminist kuramın temel iddiası, kadının ikincil konumuna dayalı bir uzantı olarak yer alan sorunlu temsillerin, var olan sınıflaştırılmış düzeni meşrulaştırmakta ve devamlılığını sağlamakta olduğudur.
Toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılığın kökenine inen araştırmacılar, psikanalitik kuramlardan yola çıkıp ideoloji ve hegemonya kavramlarına uzanmış, zaman zaman bilinçdışını konu almış, zaman zaman da egemen düşünce sisteminin kendi gibi olmayanları nasıl alt statülerde konumlandırdığını ve azınlıklaştırdığını vurgulamışlardır. Kadına şiddet ve cinsel istismarın temsili de bahsedilen azınlıklaştırma konusu içinde değerlendirilebilmektedir. Toplumsal Cinsiyet Ekseninde Alternatif Bir Anlatı: Şahsiyet yüksek lisans tez çalışmasından türetilen makalemizde görsel yapımlarda kadının, kadına şiddetin ve cinsel istismarın nasıl ele alındığına dair örnekler sunulurken, bu örnekler Şahsiyet draması için sınanmaktadır.
Gelişen teknolojinin bir getirisi olarak hayatımıza giren internet televizyonu, izleyici odaklı bir deneyim vaat etmektedir. Şu ana kadar ana akım yayıncılığa kıyasla denetim sistemlerinden ve reklam verenlerden bağımsız hareket edebilme imkanına daha fazla sahip olduğu düşünülen internet televizyonculuğu, yenilikçi bir medya olarak kendini konumlandırmaktadır. Araştırma konusu olan Şahsiyet de yayın mecrasıyla uyum içerisinde yenilikçi bir olay örgüsüne sahip, cinsiyet temsilleri üzerine alışılmışın dışında söylemleri olan bir yapım olarak dikkat çekmektedir. Aynı adlı tez çalışmasından türetilen makalemizde görsel yapımlarda stereotipleştirilen cinsiyet temsillerinin yanı sıra, Şahsiyet’in alternatif söylemin hangi noktalarda taşıyıcısı olduğu, hangi noktalarda da ana akım yapımlarla kesiştiği söylem analizi yöntemiyle irdelenmiştir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bhasin K. (2015). Toplumsal Cinsiyet Bize Yüklenen Roller, Çev:Kader Ay, İstanbul: Kadınlarla Dayanışma Vakfı Yayınları, İstanbul
- Biryıldız, E. (1997). Western’ler, Gangster Filmleri, ve Kara Filmlerde Erkeğin Sunumu Üzerine Bir Deneme, İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi Dergisi
- Burton , G.(2008). Görünenden Fazlası, Çev: Nefin Dinç, İstanbul: Yeni Alan Yayıncılık
- Briere, J., vd (1985). “Sexuality and Rape Supportive Beliefs”, International Journal of Women Studies, 8
- Brownmiller, S. (1984). Cinsel Zorbalık: Irza Tecavüz Olgusunun Bir Tarihçesi, Çev: Suğra Öncü, İstanbul: Cep Kitapları
- Connell, R. (2005). Masculinities, University of California Press, Los Angeles, 2005
- Connell, R. (2012). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar, Toplum, Kişi ve Cinsel Politika, Çev: Cem Soydemir, İstanbul: AyrıntıYayınları
- Çağlar Öztürk, A. (2007). “Brecht Estetiği ve Türk Sinemasındaki Örnekleri”, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri ABD, Doktora Tezi
- Çam, Ş. (2009). “Televizyon Dizilerinin Kadına Yönelik Şiddet Temsillerinde Ataerkil Rejimin İdeolojisi”, Kültür ve İletişim, , 12(2), Yaz
- Çığ, Ü. ,( 2006 ). “George Gerbner”, Barış Çoban (ed), 21. Yüzyıl İletişim Çağını Aydınlatan Kuramcılar: Kadife Karanlık Ayna Şövalyeleri, İstanbul:Su Yayınevi