BELGESEL SİNEMADA ANLATI YAPISININ OLUŞTURULMASI: “COBAIN: MONTAGE OF HECK” BELGESELİNİN ANALİZİ

Belgesel sinema, gerçeklere yönelen, bilgi ve belgeyi sinemanın teknik ve estetik unsurlarını kullanarak sunan bir alandır. Belgesel filmlerin anlattığı hikayeler gerçektir ve anlatım dillerini gerçekler üzerinden oluştururlar. Bu makale ile belgesel sinemanın tanımı, çerçevesi ve belgesel sinemada anlatı ele alındıktan sonra “Cobain: Montage of Heck” belgeseli anlatı bağlamında analiz edilmektedir. Analiz edilen belgesel Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı Kurt Cobain’in yaşamöyküsünü anlatmaktadır. Bu makale ile Kurt Cobain’in yaşamının, belgeselin anlatıcılığı ve araçsallığıyla görsel olarak nasıl inşa edildiği, tekniğe ve anlatıya dair imkanların ise nasıl değerlendirildiği analiz edilmiştir. Böyle bir analizle belgesel sinemada hikayenin nasıl inşa edildiği, anlatı yapısının nasıl kurulduğu incelenmekte, nitelikli belgesel anlatıcılığı için bir tür açılım aranmaktadır. Belgesel filmin belge niteliği göz ardı edilmeden, en iyi teknik ve anlatı üsluplarını belirlemeye çalışmak önemlidir. Amaçlı örneklem yoluyla seçilen “Cobain: Montage of Heck” belgeseli, belirlenen teknik parametrelerle, döküman ve betimleme analizi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Belirlenen teknik parametreler ise; film bilgileri ve konusu, görüntü tasarımı, kurgu, ses ve müzik, röportaj kullanımı, arşiv kullanımı ve animasyon kullanımı şeklindedir. Parametreler belgeselin analizine bir sistemlilik getirmiştir, her bir parametre belgeselin analiz kısmında alt başlıklara bölünerek verilmiştir. Parametreler aynı zamanda çalışmanın araştırma sorularını oluşturmaktadır. Film bilgileri ve konusu ile nasıl bir konunun seçildiği ve konuya nasıl bir giriş yapıldığı, görüntü tasarımı ile belgeseldeki çerçeveleme, plan, kamera ve ışık kullanımı gibi sinematografik unsurların nasıl kullanıldığı, kurgu ile ilgili parametrede kurgunun nasıl bir dile sahip olduğu, sahne akışının, ritmin, dizilimin ve temponun nasıl ilerlediği, ses ve müzikle ilgili parametrede, sesin ve müziğin anlatıyı nasıl şekillendirdiği, röportajla ilgili kısımda röportajların zamana nasıl yayıldığı, hangi amaçlara hizmet ettiği, neden ve nasıl etkili olduğu, arşiv kullanımında, belgesel ekibinin çekmediği, videolar, fotoğraflar ve belgeler gibi konuya katkı sağlayan unsurların belgesel anlatısına ne gibi etkileri olduğu, animasyon kullanımı ile ise belgeselde kullanılan animasyon sahnelerin belgesel anlatısına etkileri incelenmiştir.