DAĞLIK KARABAĞ ÇATIŞMASI VE NEFRET SÖYLEMI: YOUTUBE KULLANICI YORUMLARI ÜZERINE BIR İNCELEME
Öz
Nefret söylemi, toplumsal yapı içerisinde “öteki” olarak konumlandırılan bir kişi ya da gruba karşı bu grubun ya da bireyin ırkına, cinsiyetine, cinsel yönelimine, engel durumuna bakılarak yöneltilen hakaret, aşağılama, küçümseme, alay etme gibi ifade biçimlerini kapsamaktadır. Bu ifade biçimlerinin yayılmasında medyanın kullanımı bu söylemlerin etkisini daha da güçlendirmektedir. Gelişen iletişim teknolojilerine paralel olarak ortaya çıkan yeni medya ortamları ise nefret söyleminin üretilmesi ve yaygınlaştırılmasına yeni bir boyut getirmiştir. Yeni medyanın sahip olduğu yapısal özellikleri nefret söyleminin bireysel olarak üretilmesinde, geniş kitlelere aktarılmasında, etki alanının genişletilmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada Dağlık Karabağ çatışmaları ekseninde yaygın olarak kullanılan video paylaşım ağı olan Youtube’daki nefret söylemi araştırılmıştır. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı video paylaşım ağlarındaki nefret söylemini ortaya çıkarmaktır. Bu araştırmanın kuramsal temelini Erwin Gofmann’nın dramaturji teorisi oluşturmaktadır. Araştırma için Ermenistan’ın ArmNews televizyon kanalının Youtube kanalı ile Azerbaycan’nın İçtimaiTV kanalının Youtube kanalında yer alan ve 27 Eylül 2020- 09 Kasım 2020 tarihleri arasında yayınlanmış olan haber videolarına yapılan kullanıcı yorumları incelenmiştir. Yapılan kullanıcı yorumları içerik analizi ve eleştirel söylem çözümlemesi ile araştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre hem Ermeni kullanıcılar hem de Azeri kullanıcılar haber videolarına yaptıkları yorumlarda yoğun bir biçimde nefret söylemine yer vermektedirler. Ermeni kullanıcılar daha çok etnik ve dinsel bir nefret söylemine başvururken Azeri kullanıcılar ise intikamcı ve sembolik bir nefret söylemini kullanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Youtube, Kullanıcı Yorumları, Dramaturji Kuramı, Dağlık Karabağ, Nefret Söylemi
Kaynakça
- Abdullayev, A. (1999). Ermənistanin Azərbaycana Qarşi Hərbi Təcavüzü və Heydər Əliyevin Sülh Strategiyasi. Bakü: Elm. Akgün, E. (2018). Sosyal Medya Platformlarından Youtube Üzerinden Benlik Sunumunun Dramaturjik Bir Analizi. Yeni Medya(4), 29-49.
- Alp, H. (2016). Çingenelere yönelik nefret söyleminin Ekşi Sözlük’te yeniden üretilmesi. Ankara Üniversitesi İLEF Dergisi, 3(2), 143-172.
- Aslanlı, A., & Hesenov, I. (2005). Haydar Aliyev Dönemi Azerbaycan Dış Politikası. Ankara: Platin Yayınları.
- Bilge, R. (2016). Sosyal Medyada Nefret Söyleminin İnşası ve Nefret Suçlarına İlişkin Yasal Düzenlemeler. Yeni Medya Elektronik Dergisi, Güz(1), 1-14.
- Binark, M., & Çomu, T. (2012). Sosyal Medyanın Nefret Söylemi için Kullanılması İfade Özgürlüğü değildir! 01 12, 2021 tarihinde https://yenimedya.wordpress.com/2012/01/20/sosyal-medyanin-nefret-soylemi-icin-kullanilmasi-ifade-ozgurlugu-degildir/ adresinden alındı
- Bulunmaz, B. (2015). Yeni medyada nefret söylemi ve üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 73-88.
- Burgess, J.E., & Green, J.B. (2009). The Entrepreneurial Vlogger: Participatory Culture Beyond The Professional-Amateur Divide. Snickars, P, & P. Vonderau (Dü) içinde, The YouTube Reader (s. 89-107). Stockholm: National Library of Sweden/Wallflower Press.
- Cafersoy, N. (2001). Elçibey Dönemi Azerbaycan Dış Politikası (Haziran 1992– Haziran 1993). Ankara: ASAM Yayınları.
- Cohen-Almagor, R. (2011). Fighting Hate and Bigotry on the Internet. Policy & Internet, 3(3), 1-26.
- Cornell, S. (1997). The Unruly Caucasus. Current History, 96(6), 341–347.