Araştırma Makalesi

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS

Cilt: 12 Sayı: 1 30 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS

Öz

ngiltere, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı ile birlikte yaklaşık bir asırdır sürdürdüğü Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü politikasını terk ederek, doğu ticaret rotasının Doğu Akdeniz’deki kısmının güvenliği için önce sözleşme yoluyla Kıbrıs’a (1878) ardında da işgal etmek suretiyle Mısır’a (1882) yerleşti. İlk aşamada gücünü donanmasından alan İngiltere için Kıbrıs, bir deniz üssü olacak kadar alt yapıya sahip olmasa da stratejik konumu ve geliştirilebilir limanlar ve inşa edilecek depolama alanları ile İngiltere’nin amaç ve faaliyetleri için kullanılabilir olduğu kabul edildi. Fakat birkaç yıl sonra Mısır’ın işgal edilmesi ile birlikte İngiltere’nin Kıbrıs’a dair plan ve niyetleri etkisini kaybetti. 4 Haziran 1878’den itibaren Kıbrıs’ın idaresinden sorumlu olan İngiltere, Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na dahil olması neticesinde 5 Kasım 1914’te Kıbrıs’ı tek taraflı ilhak kararıyla Britanya İmparatorluğu’nun hakimiyetine alındı. Akabinde de Kıbrıs, savaşta olan Britanya İmparatorluğu’nun bir parçası olarak dolaylı olarak savaşa dâhil oldu. Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere’nin savaş çabaları ve yükünü büyük oranda dominyonlar ve sömürgelerin karşıladı. Büyük savaş Kıbrıs için küçük boyutlarda yaşansa da onun da savaş yükünden payına düşenler vardı. I. Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte İngilizlerin Kıbrıs’ın hukukî statüsünde tek taraflı değişikliğe gitmesi ve Kıbrıs’ın Britanya İmparatorluğu’nun savaş yükünü paylaşmaya dahil edilmesi sürecinin ele alındığı bu çalışmayla hem savaş süresince Kıbrıs’ta meydana gelen gelişmeler ele alınmış hem de Kıbrıs ile ilgili çalışmalar göz önüne alındığında Savaş ve Kıbrıs özelinde literatüre katkı sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Britanya İmparatorluğu, Kıbrıs, Birinci Dünya Savaşı, İlhak, Sıkıyönetim, Askeri Talepler

Kaynakça

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi
  2. A.Mtz. Kb. 1/1, H. 14 Safer 1335 (M. 10 Aralık 1916).
  3. Dh. Eum.5.Şb. 54/7, H. 23 Rebiülahir 1336 (M. 5 Şubat 1918).
  4. Hr. Sfr. 3. 685/3, M. 1 Şubat 1913
  5. Hr. Sys. 1754/19, M. 20 Ağustos 1902
  6. Y. Ee. 94/76, H. 06 Recep 1295 (M. 6 Temmuz 1878).
  7. Y. A. Hus. 434/33, H. 10 Cemaziyelahir 1320 (14 Eylül 1902)
  8. Telif Eserler
  9. Balyemez, M. (2017). İngiliz yönetimi döneminde kıbrıs türklerinin siyasi örgütlenmeleri (1923-1960). Ankara Üniversitesi. Doktora Tezi.
  10. Barham, R. W. (1982). Enosis: from ethnic communalism to greek nationalism in cyprus, 1878-1955. Columbia University. Doktora Tezi.

Kaynak Göster

APA
Özçelik, F. (2023). BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 38-54. https://doi.org/10.54282/inijoss.1287116
AMA
1.Özçelik F. BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS. INIJOSS. 2023;12(1):38-54. doi:10.54282/inijoss.1287116
Chicago
Özçelik, Fatih. 2023. “BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12 (1): 38-54. https://doi.org/10.54282/inijoss.1287116.
EndNote
Özçelik F (01 Haziran 2023) BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12 1 38–54.
IEEE
[1]F. Özçelik, “BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS”, INIJOSS, c. 12, sy 1, ss. 38–54, Haz. 2023, doi: 10.54282/inijoss.1287116.
ISNAD
Özçelik, Fatih. “BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12/1 (01 Haziran 2023): 38-54. https://doi.org/10.54282/inijoss.1287116.
JAMA
1.Özçelik F. BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS. INIJOSS. 2023;12:38–54.
MLA
Özçelik, Fatih. “BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 1, Haziran 2023, ss. 38-54, doi:10.54282/inijoss.1287116.
Vancouver
1.Fatih Özçelik. BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS. INIJOSS. 01 Haziran 2023;12(1):38-54. doi:10.54282/inijoss.1287116