MEHMET AKİF ERSOY’UN ŞİİRLERİNDE MİLLÎ DEĞERLERİ İÇEREN SÖZ VARLIĞININ EDİMBİLİM AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

The language that poets and writes use in their works is the literary language. Therefore considering that the literary language used is used consciously and appropriately each word in the work has a different position. The words in question have a distinct value both in terms of semantics and morphology. These values need to be analyzedin terms of meaning. Any word used in the work can express more than one meaning that the poet creates in his own mental world. The difference in question can be revealed by analyzing the context of words or groups of words in the text. Mehmet Akif Ersoy is one of the poets who deeply feel the love of homeland and nation in his poems. The poets competence in using language both in his poems and in his prose is remarkable. The poet reflected not only İstanbul Turkish but also the Turkish used in Rumelia and Anatolia in his works. Although the poet has a good command of the language used by the people he has benefited from the richness of Turkish. In this study Mehmet Akif Ersoy’s poems containing national values were scanned. These values were determined and evaluated in terms of pragmatics. The analyzed words are grouped according to the titles of the poems and the frequency of use is given in the conclusion section.

Şairlerin ve yazarların eserlerinde kullandıkları dil, edebi dildir. Dolayısıyla kullanılan edebî dilin bilinçli ve yerinde kullanıldığı göz önünde bulundurulduğunda eser içerisindeki her sözcüğün farklı bir konumu vardır. Söz konusu sözcüklerin hem semantik hem de morfolojik açıdan ayrı bir değeri vardır. Bu değerlerin anlam bakımdan analiz edilmesine ihtiyaç vardır. Eser içerisinde kullanılan herhangi bir sözcük birden fazla anlamı ifade edebilir. Sözcüğün sözlükteki anlamıyla şairin kendi zihin dünyasında oluşturduğu anlam arasında farklılık olabilir. Söz konusu farklılık ise söz ya da söz gruplarının metin içerisindeki bağlamını çözümlemekle ortaya çıkarılabilir. Mehmet Akif Ersoy şiirlerinde vatan ve millet sevgisini derinden hissederek konu edinen şairlerdendir. Şairin gerek şiirlerinde gerekse nesirlerinde dili kullanma hususundaki yetkinliği dikkat çekicidir. Şair, eserlerinde sadece İstanbul Türkçesini değil aynı zamanda Rumeli ve Anadolu’da kullanılan Türkçeyi yansıtmıştır. Şair halkın kullandığı dile oldukça hâkim olmakla birlikte Türkçenin zenginliklerinden faydalanmıştır. Çalışmada Mehmet Akif Ersoy’un millî değerleri ihtiva eden şiirleri taranmıştır. Bu değerler tespit edilmiş ve edimbilim açısından değerlendirilmiştir. İncelenen sözcükler, şiirlerin başlığına göre gruplandırılmıştır ve kullanım sıklığı olarak sonuç bölümünde verilmiştir.