İDEOLOJİ VE EDEBİYAT: NAKAE CHOMIN’IN “ÜÇ SARHOŞUN SİYASİ DİYALOGLARI (SANSUIJIN KEIRIN MONDŌ)” ADLI ESERİNDE HEGEMONİK İDEOLOJİ VE -İZM OLARAK İDEOLOJİ ÇÖZÜMLEMESİ

Literatürde çok farklı tanımlarla karşımıza çıkan “ideoloji” kavramı, edebiyat da dahil olmak üzere toplumsal, kültürel birçok alanda bize insan davranışlarını “anlamamızı” sağlamaktadır. İdeolojinin edebiyata nasıl uygulanabileceği sorusundan yola çıktığımızda ise aslında edebi metni anlamak için yazarının deneyimleri, değerleri, ideolojisi gibi birçok faktörün göz ardı edilemeyeceği gerçeğiyle karşılaşmış bulunmaktayız. Bu çalışmada, Meiji Dönemi Japonya’sının önemli fikir adamlarından Nakae Chōmin’in (1847-1901) “Üç Sarhoşun Siyasi Diyalogları (Sansuijin Keirin Mondō)” başlıklı eseri üzerinden, ideoloji çözümlemesi yapılmıştır. Sokratik diyalog yöntemi ile kaleme alınan bu eserde üç farklı karakter üzerinden hem Nakae Chōmin’in fikir dünyası hem de Meiji Dönemi ideolojilerinin analizi yapılmıştır. Temel sorunsalımız ise retorikler, kavramlar ve simgeler aracılığı ile mevcut düzenin eleştirisi ve ideal toplum düzenine dair öneriler ortaya konan bu eserde yazarın düşüncelerini “hegemonik ideoloji” mi yoksa “-izm olarak ideoloji” anlayışı mı ortaya koyduğunun anlaşılmasıdır. Analizlerimiz sonucunda ise eserde üç karakterin de farklı ideolojiler ortaya koymasına rağmen ortak paydada Milliyetçilik ekseninde buluştukları tespit edilmiştir. Temel sorunsalımıza cevap olarak ise Nakae Chōmin’in Asya halklarının Batı hegemonyasından kurtuluşuna çözüm üreten, özgürlükçü, ilerlemeci bir ideoloji yani “-izm olarak ideoloji” anlayışı ortaya koyduğu anlaşılmıştır.

The concept of “ideology”, we encounter with different definitions in literature, enables us to “understand” human behaviour in many social and cultural fields, including literature. Based on the question of how ideology can be applied to literature, we encountered the fact that many factors such as the author’s experiences, values and ideology cannot be ignored in order to understand literary text. In this study, ideology was analyzed through the work titled “A Discourse by Three Drunkards on Government (Sansuijin Keirin Mondō)” by Nakae Chōmin (1847-1901), one of the important intellectuals of Meiji Period of Japan. In this work, written with the Socratic dialogue method, both Nakae Chōmin’s world of thought and the ideology of the Meiji Period were analyzed through three different characters. Our main research question is to understand whether the author puts forward his thoughts as a “hegemonic ideology” or “ideology as an -ism” in this work, which criticizes the current order and puts forward suggestions for the ideal social order through rhetoric, concepts and symbols. As the result of our analysis, we have determined that although all three characters in the work reveal different ideologies, they meet on the common ground of Nationalism. As an answer to our basic research question, it has been understood that Nakae Chōmin puts forward a libertarian, progressive ideology, in a word “ideology as an -ism” which produces a solution for the liberation of the Asian peoples from Western hegemony.