Araştırma Makalesi

BOĞA BOĞA FİLMİNDE KAHRAMANIN JUNG’UN GÖLGE ARKETİPİ BAĞLAMINDA ÇÖZÜMLENMESİ

Cilt: 13 Sayı: 1 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

BOĞA BOĞA FİLMİNDE KAHRAMANIN JUNG’UN GÖLGE ARKETİPİ BAĞLAMINDA ÇÖZÜMLENMESİ

Öz

20. yüzyılın başından itibaren sinema, psikanaliz için zihni resmetme ve zihin hakkında konuşmanın bir yolu hâline gelmiştir. Günümüze kadar gelen süreçte, her iki disiplin de birbirini besleyerek dünyayı görmenin ve tanımanın önemli bir aracı olmuştur. Bu analiz yöntemlerinden biri olan Carl Gustav Jung’un analitik psikolojisi; merkezine tinsel bir yaklaşım olarak arketip teorisini almıştır. Jung’un kuramsal temelini sunduğu analitik psikoloji, arketipoloji ve bilinç dışı dinamiklere yoğunlaşır. Jung, başta kendi olmak üzere insanı ve insanlığı şifalandırma istenci ile yola çıktığı ve önerdiği her yöntemde arketipsel güçlere dayanmıştır. Arketipik davranış biçimleri, kimi zaman düşünce yoluyla kimi zaman da yaşantının özümsenmesi sürecinde harekete geçer. Kendilik’in (Self) gelişimi ya da yaşa ve deneyime bağlı olarak dönüşüm anları, arketipik süreçlerdir. Kişinin kendi merkezine doğru olan uzun ve zorlu içsel yolculuğunda önemli bir referans olarak da kabul edilen arketipler içerisinde, bireyin öncelikle tanışması, yüzleşmesi ve uyumlanarak bütünleşmesi gereken arketipsel öge Jung’a göre “gölge”dir. Jung, gölge ile BEN arasında koşut bir ilişki olduğunu ve gölgenin bilince ulaştırıldığı ölçüde BEN’in güçlendiğini savunur. Kolektif bilinç dışının önemli ögelerinden biri olan gölge arketipi, bireyin kendini gerçekleştirmesinde önemli bir role sahiptir. Gölge arketipini tanımak ve kabul etmek, bireyin psişesindeki dengeyi sağlamasında ve bireyleşme sürecinde, kritik bir aşamadır. Jung iki ayrı gölge arketipinden bahseder. Bunlardan ilki “kişisel gölge”, diğeri ise “ortak gölge”dir. Bu çalışmada, 2023 yılında Onur Saylak tarafından çekilen Boğa Boğa filminin ana karakteri Yalın Eşref, Jungcu yaklaşım çatısında arketip teorisi kullanılarak kişisel gölge arketipi özelinde analiz edilmiştir. Yine bu psikanalitik doğrultuda Yalın karakterinin psişesi ve özneleşme süreci gölge arketipi üzerinden çözümlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Carl Gustav Jung , arketip , Boğa Boğa , gölge arketipi , bilinç dışı.

Kaynakça

  1. Aşırdizer, M. (2021). “Adli bilimler ve adli tıbbın tarihçesi.” www.google.com.tr/books, (Erişim tarihi: 13.05.2023)
  2. Ateş, E. (2020). Gedizli Azmi’nin Kitabı-ı Hiyel’i ve Jung’un hilebaz arketipi üzerinden incelenmesi (Yayımlanmış Doktora Tezi). İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
  3. Bakır, B. (2008). Sinema ve psikanaliz. İstanbul: Hayalet Kitap. Demirdaş, Ö. (2013). Köse Ahmed Trabzoni’ye göre nefs ve nefsin kategorileri. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18(1), 157-181. Dodurgalı, A. (1995). Nefs ve eğitimi. Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 5, 75-82. Emrah, Y. (2021). Devrimci peygamber. Adana: Zilan Akademi.
  4. Fatihah, N. ve Mustofa, A. (2022). Archetypes & Self-realization in Disney’s Cruella (2021) movie: Jungian Psychoanalysis. Teaching of English Language and Literature Journal, 10(1), 36-50. Franz, M. (1987). The interpretation of fairy tales. USA: Shambhala Publications.
  5. Geissmann, P. & Geissmann, C. (1998). A history of child psychoanalysis. London and New York: Routledge.
  6. Guynn, W. (2011). The Routledge companion to film history. New York: Routledge.
  7. Gürol, E. (2006). Giriş. Analitik psikoloji (ss.9-92). İstanbul: Payel Yayınevi.
  8. Hall, C. S. & Nordby, V. (1973). A primer of Jungian psychology. The New American Library, Inc.
  9. Hauke, C. & Alister, I. (2001). Jung & film: Post-Jungian takes on the moving image. USA: Brunner-Routledge. Johnson, R. (1991). Owning your own shadow: Understanding the dark side of the psyche. San Francisco: Harper San Francisco.
  10. Jung, C. G. (1921). The collected Works of C. G. Jung volume 6. Princeton N. J.: Princeton University.

Kaynak Göster

APA
Erol, E. (2024). BOĞA BOĞA FİLMİNDE KAHRAMANIN JUNG’UN GÖLGE ARKETİPİ BAĞLAMINDA ÇÖZÜMLENMESİ. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 82-100. https://doi.org/10.54282/inijoss.1451012